II SA/Wr 627/08

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. D. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 15 lipca 2009 r. uczestnik postępowania- T. J. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, łączny ich dochód wynosi 2.900 zł brutto, a ich wydatki kształtują się następująco: koszt lekarstw- 700- 900 zł; opłaty za mieszkanie- 800 zł. Z załączonych do pisma dnia 31 lica 2009 r. dokumentów wynika, że łączny dochód netto wnioskodawcy i jego żony wynosi 3.070.48 zł, ich wydatki kształtują się następująco: opłata za gaz- 71, 43 zł i 25, 99 zł; za energię elektryczną- 49, 59 zł i 30, 65 zł; za wodę i ścieki- 124, 06 zł; za telefon- 127, 84 zł i 99, 41 zł; za śmieci- 48, 37 zł; za ogrzewanie- 70, 66 zł; średniomiesięczny koszt lekarstw- ok. 300 zł; podatek od nieruchomości (za rok) - 215 zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 u.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a.) wówczas Sąd może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym. Mając na uwadze etap postępowania i wysokość wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika wniosek dotyczący ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Jednakże w pozostałym zakresie wniosek jest niezasadny. W ocenie Sądu osiągany przez wnioskodawcę i jego żonę dochód (powyżej 3.000 zł) w zestawieniu z wysokością niezbędnych dla nich wydatków oraz z wysokością jedynego na tym etapie postępowania kosztu sądowego (wpis sądowy od skargi kasacyjnej- 250 zł) jest wystarczające aby sfinansować zarówno ww. wydatki, jak i wskazaną opłatę sądową. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Wnioskodawca ma obowiązek w sposób rzetelny przedstawić wszelkie informacje niezbędne do oceny swojej sytuacji majątkowej. Zmiany oświadczeń skarżącego w kilku kwestiach (np. wysokość dochodu czy opłat, koszt lekarstw) zrodziła wątpliwość Sądu co do wiarygodności wnioskodawcy. Nadto z przedłożonych przez wnioskodawcę rachunków wynika, że wnioskodawca ponosi opłaty za dwa lokale (lokale nr 1 i 2 położne przy ul R.). Wnioskodawca nie wyjaśnił dlaczego tak się dzieje, czy są to odrębne lokale, czy czerpie korzyści z nich (np. wynajmując jeden z nich), itd. Podkreślić należy, iż istotne przy rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy są jedynie aktualne, niezbędne miesięczne wydatki wnioskodawcy, a nie średnie opłaty wyliczane z kilku miesięcy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.