II SA/Wr 628/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Jolanta Sikorska Sędzia WSA: Lidia Serwiniowska Sędzia WSA: Marzenna Lińska-Wawrzon (spr.) Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę 4 II SA/Wr 628/03 UZASADNIENIE Decyzją Starosty Powiatu w D. z dnia [...]r. przyznano R.C. prawo do zasiłku dla bezrobotnych i odmówiono przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda D. na skutek rozpoznania odwołania uchylił tą decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. W dniu [...]r. wydana została z upoważnienia Starosty Powiatu D. decyzja o przyznaniu R. C. prawa do zasiłku dla bezrobotnych i odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że R. C. zgłosił się do urzędu pracy w dniu [...]r., po okresie zatrudnienia od [...]do [...]a następnie w dniu [...]r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Stosownie do treści art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) (Dz.U. Nr 154, poz. 1793) osoby , które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nabywają oraz zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach. W myśl art. 37j ust. 1 oraz art. 371 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. jedn. DZ.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 35 lat dla mężczyzn lub 1 2. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia i złożyła stosowny wniosek. Zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczególnych zasad prowadzenia i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (Dz.U. Nr 25, poz. 131 ze zm.) osobą rejestrująca się przedstawia do wglądu pracownikowi powiatowego urzędu pracy dokonującemu rejestracji świadectwa pracy oraz inne dokumenty niezbędne do ustalenia jej uprawnień. Na stronie zatem spoczywa obowiązek przedstawienie świadectw pracy i innych dokumentów, w tym także świadectw pracy w szczególnych warunkach. Ponieważ strona nie posiadała innych dokumentów poza przedstawionymi w tutejszym urzędzie, a Warsztat Slusarsko-Mechaniczny uległ likwidacji, organ rozstrzygający zwrócił się do Cechu Rzemiosł Różnych w Z. Ś. o przesłanie dokumentów potwierdzających przebieg praktycznej nauki zawodu (pisma z [...]r. i [...]r., znak: [...]). W odpowiedzi na powyższe pisma Cech Rzemiosł Różnych poinformował tutejszy urząd, iż nie posiada żadnych dokumentów z tamtego zakresu. Dalej organ zaznaczył, że zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, za zatrudnienie w warunkach szczególnych uważa się prace wymienione w wykazach A i B stanowiących załącznik do rozporządzenia, pod warunkiem, jednak, iż były one wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na stanowiskach ustalonych -dla podległych i nadzorowanych zakładów pracy - przez właściwych 2 ministrów oraz kierowników urzędów centralnych i centralne związki spółdzielcze. W myśl ustępu. 1 a artykułu 37j ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust. 1, są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymaganiami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresy pracy, o których mowa wyżej, stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy. Realizując wytyczne drugiej instancji, przesłuchano świadków: M. K., R. B., R. B.. W.w. świadkowie w tym samym okresie co R. C. uczyli się zawodu ślusarza w Warsztacie Ślusarsko-Mechanicznym w Z., który prowadził E. B.. Świadek M. K. stwierdził, że R. C. był zatrudniony na stanowisku ślusarza ogólnego, wykonując czynności ślusarsko-spawalnicze. Czynności spawalnicze polegały jedynie na przygotowywaniu materiałów dla spawacza "..., tzn. trasowaliśmy blachy, cięliśmy palnikami, a spawacz później spawał...". Zarówno on jak i R. C. samodzielnie nie spawali, lecz tylko pomagali spawaczowi. Praca wykonywana była stale, 6 dni w tygodniu, przez 8 godzin dziennie (nieraz dłużej). Kolejny świadek R. B. oświadczył, że pracował razem z R. C., w ramach praktycznej nauki zawodu na stanowisku ślusarza ogólnego. Podał, że praca wykonywana była w kuźni - spawalni i polegała na pomocy w pracy spawaczom, bowiem uczniowie nie mogli samodzielnie spawać. Zeznał, że "...Czasami wykonywałem pracę w kuźni, czyli kułem haki, szpice, wykonywałem roboty kowalskie, pan C. też...". Praca 3 wykonywana była stale, 6 dni w tygodniu, przez 8 godzin dziennie (nieraz dłużej). Świadek R. B. oświadczył, że praca jaką R. C. wykonywał polegała na przygotowaniu elementów dla spawacza, który następnie je spawał. Zeznał też, że "... nie zezwalano na wzięcie palnika do spawania lub pracy przy tokarce ... W trakcie nauki zawodu jak spawacz pociął blachy, to uczeń je czyścił, przygotowywał wszystkie elementy do spawania, a spawacz je spawał...". Wszyscy uczniowie pracowali w kuźni, a praca jaką wykonywali była stała, 6 dnia w tygodniu, przez 8 godzin dziennie (nieraz dłużej). Przesłuchani świadkowie zgodnie stwierdzili, że w Zakładzie Slusarsko-Mechanicznym należącym do E. B., zatrudnionych było trzech uczniów, dwóch pracowników - tokarz i spawacz oraz czeladnik. R. C. uczył się rzemiosła w zawodzie ślusarstwo ogólne, a więc jako uczeń nie mógł samodzielnie spawać lub toczyć. Dalej organ wskazał, że z wyjaśnień strony z dnia [...]r. i z [...]r. wynikało, że praktyczna nauka zawodu odbywała się "stale i w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych" oraz, że pracował jednocześnie na stanowisku ślusarza i spawacza". Powyższe wyjaśnienia wzajemnie się wykluczają. W myśl przepisów dotyczących zatrudnienia, obowiązujących m.in. w latach 1969-1972: * praca w warunkach szczególnych dotyczyła tylko i wyłącznie zatrudnienia w jednostkach państwowych, * młodociani nie mogli być zatrudnieni w szczególnych warunkach oraz w godzinach nadliczbowych. Fakt, że zatrudnienie R. C. w Warsztacie Slusarsko-Mechanicznym E. B. było związane z nauką zawodu potwierdzają: - złożone [...]r. wyjaśnienia, z których wynika, że osiągane wynagrodzenie było niższe, niż połowa wynagrodzenia, jaki otrzymywali pracownicy wykwalifikowani, 4 * zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w K., z którego wynika, że osiągany przez stronę dochód nie wynosił najniższego wynagrodzenia, * zeznania świadków z [...]r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, że R. C. wykonywał w Warsztacie Slusarsko-Mechanicznym w Z. czynności przy spawaniu. Przesłuchiwani świadkowie potwierdzili fakt, że podobnie jak oni, uczył się on rzemiosła, wykonując w czasie tej nauki roboty spawalnicze, ślusarskie oraz kowalskie. Czynności związane z nauką w zawodzie, w tym czynności pomocnicze nie były pracą wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy ówcześnie obowiązującym na danym stanowisku pracy. Organ stwierdził, że nie został udowodniony co najmniej 15 letni okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Okresami uzasadniającymi prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w ustawie z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu o przeciwdziałaniu bezrobociu, są okresy w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywania stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Jednocześnie strona spełnia ustawowe warunki zawarte w art.23 ust. 1 pkt. 1 i 2 lit. a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 120 % podstawowej kwoty zasiłku od [...]r., na okres 12 miesięcy, tj. do [...]r., pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego wcześniejszą utratę. Od powyższej decyzji R. C. wniósł odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji poprzez przyznanie zasiłku przedemerytalnego, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania R. C. w szczególności podniósł, że przesłuchani świadkowie potwierdzili jego twierdzenia co do tego, że pracował w warunkach narażających zdrowie mianowicie "pomagając przy spawaniu albo przebywając cały czas obok stanowiska spawalniczego", i 5 że sam wykonywał po pewnym okresie przyuczenia prace spawalnicze, czego świadkowie mogli już po tylu latach (ponad 30-tu) nie pamiętać. Strona podniosła ponadto, że nie ma znaczenia fakt, iż praca uczniów odbywała się z naruszeniem przepisów ustanawiających zakaz zatrudniania uczniów przy pracy narażającej ich zdrowie. Istotnym jest to, że miejscem pracy była hala, w której wykonywano prace ślusarskie i spawalnicze, Według strony, nie trzeba bardziej dobitnego dowodu na zasadność ustalania wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Do tego w odwołaniu podano, że nie ulega wątpliwości, iż trzymanie elementu podczas spawania jest nie mniej szkodliwe od samego spawania. Podkreślano, że praca przy spawaniu jest pracą w szczególnych warunkach wymienioną w dziale XIV poz. 12 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników (...). Strona zaznaczyła też, że w roku 1972 nie istniał w prawie pracy wymóg sporządzania dokumentów o nazwie "zaświadczenie o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze". Tymczasem w uzasadnienia decyzji wynika, że R. C. miał obowiązek przedstawić w [...] roku takie zaświadczenie. W odwołaniu wskazano również, że nie ma w sprawie znaczenia wysokość zarobków osiągniętych przez stronę w czasie nauki zawodu. R. C. zarzucił brak podstaw faktycznych i prawnych do negatywnej decyzji, niespełnienie wymogów formalnych co do treści decyzji, naruszenie zasady praworządności, prawdy obiektywnej i słusznego interesu strony (art. 9 i 7 kpa). Wojewoda d. decyzją z dnia [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując jako podstawę prawną: przepisy art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23, art. 24 ust. 1 i 3, art. 25 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 1 pkt 6, art. 37 "j" ust. 1 oraz art. 37 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (teks jednolity z 2001 r. Dz.U. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o 6 ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) (Dz.U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 11 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 17.12.2001 r. (Dz.U z 2001 r. Nr 154, poz. 1793) osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Zgodnie z przepisem art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity z 2001 r. Dz.U. Nr 6, poz. 56 ze zm.), obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez skarżącego, zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznawanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Skarżący bezsprzecznie w dniu rejestracji, tj. [...]r., udokumentował świadectwami pracy okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat, [...]miesięcy i [...] dni. Spór w sprawie dotyczy długości okresu wykonywania przez skarżącego pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Skarżący świadectwami pracy udowodnił, że posiada okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych wynoszący [...] lat, [...]miesięcy i [...] dni, natomiast na potwierdzenie brakujących lat pracy w warunkach szczególnych wskazał okres pracy w Warsztacie Ślusarsko-Mechanicznym w Z. od [...]r. do [...]r. oraz wniósł o przesłuchanie trzech świadków: M. K., R. B., R. 7 B., którzy mieli potwierdzić fakt wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach w tym okresie. Należy się zgodzić ze stwierdzeniem organu I instancji, że w myśl przepisów dotyczących zatrudnienia, obowiązujących m.in. w latach 1969-1972, młodociani nie mogli być zatrudniani w szczególnych warunkach oraz w godzinach nadliczbowych oraz, że skarżący uczył się rzemiosła w zawodzie ślusarstwo ogólne, a więc jako uczeń nie mógł samodzielnie spawać lub toczyć. Za uzasadnione należy uznać stanowisko organu I instancji, że okres wykonywania przez skarżącego pracy w Warsztacie Slusarsko-Mechanicznym w Z. od [...]r. do [...]r. nie może zostać jemu zaliczony do okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, z w szczególności zeznania świadków, którzy zgodnie potwierdzili fakt, iż podobnie jak oni, uczył się skarżący rzemiosła, wykonując w czasie tej nauki roboty spawalnicze, ślusarskie oraz kowalskie, a zebrane dowody w sprawie nie pozwalają uznać, że w okresie od [...]r. do [...]r. skarżący stale i pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Należy zatem zgodzić się z oceną organu 1 instancji, że skarżący nie udowodnił wymaganego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, bo jego okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach wynosi [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, a więc nie przekracza 15 lat. Zatem należało uznać, że skarżący nie spełnił warunków przewidzianych dla przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Dlatego zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy. Na powyższą decyzję R.C. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, wnosząc o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), przepisów załącznika do rozporządzenia Rady ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników 8 zatrudnionych w szczególnych warunkach ... (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) -dział XIV poz. 12 oraz przepisów proceduralnych - mianowicie art. 11 i art. 107 § 3 kpa. W wywodach skargi zarzucono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ powtarza opisy przebiegu pracy zawodowej skarżącego, w zasadzie prawidłowo ustala fakty, ale nie podejmuje nawet próby polemiki z prawnymi zarzutami strony zawartymi w odwołaniu od decyzji Starosty D.. Nie formułując tego werbalnie, podziela bez zastrzeżeń niezgodne z prawem i sprzeczne z logiką stanowisko organu I instancji i nie wskazuje, dlaczego zarzuty odwołania miałyby być nieuzasadnione. Jest to naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 kpa. Skarżący zarzucił, że organ wywodzi z treści zeznań świadków i strony wnioski sprzeczne z logiką. Według skarżącego kuriozalnym stwierdzeniem, będącym - według organu orzekającego w II instancji - podstawą odmowy przyznania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego jest twierdzenie, że jeżeli coś nie było dozwolone (w tym wypadku zatrudnienie uczniów w warunkach szczególnych i w godzinach nadliczbowych ) - to nie mogły w praktyce istnieć sytuacje sprzeczne z przepisami. Dalej - organy skrupulatnie badają, jakie były zarobki pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę i naukę zawodu w latach siedemdziesiątych, konstatując, że były one niskie i nie przekraczały połowy ustawowego minimum. Tymczasem - to nie ma nic do rzeczy, bowiem R. C. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy i jako uczeń nie mógł zarabiać tyle samo, co doświadczony robotnik. Wysokość zarobków miałaby ewentualnie znaczenie, gdyby R. C. pracował tylko na części etatu. Według skarżącego udowodnił on wymagany okres zatrudnienia ogółem, w tym 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach, czyli spełnił ustawowe, wynikające z art. 37 j ustawy o przeciwdziałaniu bezrobociu, przesłanki do przyznania jemu zasiłku przedemerytalnego. Praca "przy spawaniu" a nie -jak twierdzi organ administracji - "jako spawacza'" - 9 przesądza o tym, że strona była narażona na uszczerbek na zdrowiu, zatem pracowała w szczególnych warunkach. Wojewoda D. w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie przedmiotowej skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i nie zakończenie do tego dnia postępowania w sprawie skutkowało tym, że na mocy art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) - sprawa podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej p.p.s.a.). Wbrew zarzutom skarżącego, w świetle obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji przepisów, w szczególności art. 11 ust. 2 cyt. wyżej ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy (...) o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 154, poz. 1793) w zw. z art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 i 2 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz., 43 ze zm.) - istniały podstawy do przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego we wnioskowanym okresie. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że organ I instancji z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7 i 77 kpa w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowym, dokonując w efekcie trafnych ustaleń co do okoliczności istotnych w sprawie. 10 Niewątpliwie podstawowym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia w sprawie było ustalenie, czy odbyta przez stronę praktyka w Warsztacie SIusarsko-Mechanicznym w Z. należącym do E.B. była pracą uznawaną w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Według stanowiska strony praktyczna nauka zawodu trwające od [...]r. do [...]była pracą wymienioną w wykazie zawartym w załączniku do cyt. wyżej rozporządzenia (Dz.U. z 1983 r. Nr 8 poz. 43) - dział XIV poz. 12 t.j. "praca przy spawaniu". Odnosząc się do tej kwestii, stwierdzić należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał przyjęcie przez organy obu instancji, iż skarżący w czasie nauki zawodu wykonywał roboty spawalnicze, ślusarskie oraz kowalskie. Nieuzasadnione było twierdzenie zawarte w odwołaniu, że przesłuchani w sprawie świadkowie zeznali, iż R. C. pracował - "pomagając przy spawaniu albo przebywając cały czas obok stanowiska spawalniczego, i wreszcie - sam rzeczywiście wykonywał po pewnym okresie przyuczenia prace spawalnicze, czego świadkowie mogli już po tylu latach nie pamiętać". Zaznaczyć trzeba, że mimo dużej odległości czasowej zeznania świadków są konkretne, szczegółowe oraz korespondują ze sobą. Świadkowie zgodnie podali, że tak jak skarżący wykonywali oni, jako uczniowie, głównie czynności pomocnicze przy pracach spawalniczych, ślusarskich oraz kowalskich, przy czym miejscem pracy była jedna hala oraz kuźnia. Nie bez znaczenia jest też fakt, że skarżący uczył się rzemiosła w zawodzie ślusarstwo ogóle. Trudno zatem przyjąć, ażeby stale wykonywał tylko prace spawalnicze (pomagając, czy samodzielnie), bądź przebywał cały czas obok stanowiska spawalniczego. Zasady logiki i doświadczenia życiowego nakazują uznać za wiarygodne zeznania świadków, według których uczniowie wykonywali wszystkie czynności właściwe dla konkretnego warsztatu, a więc w zależności od potrzeb były to prace spawalnicze, ślusarskie, kowalskie oraz tokarskie. Sam skarżący w piśmie z dnia [...]r. również podawał, że wykonywał czynności ślusarza i spawacza. 11 Słusznie więc przyjęły organy obu instancji, iż wykonywana przez skarżącego praca podczas nauki zawodu nie była "pracą przy spawaniu*. Wbrew temu co wywodził pełnomocnik strony w składanych pismach nie mogła być decydująca okoliczność, że skarżący pracował w tym samym pomieszczeniu gdzie odbywało się spawanie, czy w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych. Istotne też w sprawie było ustalenie charakteru konkretnie wykonywanej pracy przez samego skarżącego. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z przepisem §2 ust.l. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (DZ.U.1983r Nr 8 poz 43 ze zm.) - okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. W świetle całokształtu okoliczności sprawy organy orzekające w obu instancjach prawidłowo stwierdziły, że praca wykonywana przez skarżącego w czasie nauki zawodu nie spełniała kryteriów ustawowych warunkujących uznanie jej za okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Stanowisko organów niewątpliwie znajduje oparcie w materiale dowodowym, zgromadzonym i ocenianym zgodnie ze wskazaniami przepisów art 7, 77 i 80 kpa. Wobec tego co zostało przedstawione powyżej, drugorzędne znaczenie miał zarzut skargi dotyczący kwestii zakazu zatrudniania młodocianych w szczególnych warunkach. Podkreślić jednak trzeba, że argument tego dotyczący był podnoszony przez organy jedynie dla wzmocnienia przyjętego stanowiska. Taki też charakter miały ustalenia odnoszące się do wysokości wynagrodzenia osiąganego przez skarżącego w badanym okresie. Skarżący w wywodach odwołania, a następnie skargi pomija istotę sprawy a mianowicie to, że różnorodność czynności związanych z nauką zawodu, 12 wykonywanych pomocniczo oraz samodzielnie, wykluczała zakwalifikowanie pracy skarżącego jako "pracy przy spawaniu" a w dodatku wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W rezultacie zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły podważyć rozstrzygnięć podjętych przez organy obu instancji, które uznały, że w sprawie nie został udowodniony co najmniej 15-letni okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu na mocy art 151 ppsa. 13