II SA/Wr 631/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi I. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W., po rozpatrzeniu wniosku I. K. i J. K. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie nakazu nałożonego decyzją DWINB nr [...] z dnia [...] września 2012 r., tj. rozbiórki: 1) wykonanego poddasza użytkowego nad parterem budynku, 2) klatki schodowej usytuowanej od strony ul. [...], 3) wiatrołapu od strony południowej budynku, 4) zbiornika podziemnego na gaz płynny na działkach nr [...] i [...] w miejscowości D. – odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko I. K. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2015 r. wystawionego przez PINB w Powiecie W. Organ egzekucyjny stwierdził bowiem brak wystąpienia w niniejszej sprawie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na powyższe postanowienie I. K. wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie szeregu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z czym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia I. K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał okoliczności związane ze wszczęciem postępowania egzekucyjnego zarówno w stosunku do I. K. jak i odrębnie do J. K. W dalszej części wyjaśnił, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem okoliczności uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Przy czym ustawodawca nie pozostawił organowi egzekucyjnemu żadnej swobody, gdyż okoliczności zawieszenia zostały wyraźnie wskazane w art. 56 § 1 upea. Zgodnie z art. 56 § 1 upea postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W ocenie organu II instancji, żadna z okoliczności wymienionych w powyższym przepisie w niniejszej sprawie nie wystąpiła. W związku z wniesioną przez I. K. i J. K. skargą kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 5 lutego 2013 r. (sygn.akt II SA/Wr 769/12) oddalającego skargę, postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. NSA wstrzymał wykonanie decyzji DWINB z nr [...] będącej źródłem obowiązku. Wstrzymanie wykonalności jednakże upadło na skutek wydania przez NSA wyroku z dnia 16 stycznia 2015 r. (sygn.akt II OSK 1454/13) oddalającego skargę kasacyjną. W związku z tym organ wyjaśnił, że w art. 56 § 1 pkt 1 upea mowa jest o wstrzymaniu wykonania egzekwowanego obowiązku. Wstrzymanie wykonania obowiązku następuje poprzez wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, z którego wynika ten obowiązek, co w niniejszej sprawie odnosi się do decyzji DWINB nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Tym samym strona błędnie przypisuje znaczenie na gruncie wymienionego przepisu ewentualnemu wstrzymaniu wykonania postanowienia tut. Organu nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie wymierzenia grzywny w celu przymuszenia, na które strona wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, wnioskując jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Strona mylnie zatem przyjmuje, że ewentualne wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny, zwalniałoby ją od wykonania egzekwowanego obowiązku. Niemniej jednak WSA wniosek o wstrzymanie postanowienia oddalił w dniu 10 lutego 2017 r. (sygn.akt II SA/Wr 254/17). W dalszej kolejności wskazano, że: - decyzja DWINB nr [...] nie została zmieniona w zakresie terminu wykonania nałożonego nią obowiązku – nie miało zatem również miejsce odroczenie terminu wykonania obowiązku, - zobowiązana żyje i nie utraciła zdolności do czynności prawnych, - nie można też w niniejszym przypadku mówić o wniosku wierzyciela o zawieszenie postępowania, którym to wierzycielem jest jednoczenie organ egzekucyjny. W kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 upea, w odniesieniu do zarzutów zażalenia, że przepis ten zawiera odesłanie do przesłanek uregulowań szczególnych, które przewidują możliwość lub obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jak np. art. 146 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, czy też art. 159 ust. 2 ustawy Prawo bankowe, prawidłowo w ocenie organu II instancji organ egzekucyjny nie stwierdził wystąpienia żadnej z okoliczności uregulowań szczególnych. Nie są też, w ocenie organu, takimi przesłankami podnoszone przez stronę następujące okoliczności: - iż działalność prowadzona w budynku objętym nakazem częściowej rozbiórki jest jedynym źródłem utrzymania dla strony i jej wspólnika, - iż ww. budynek stanowi miejsce pracy dla 16 zatrudnionych osób, - iż budynek stanowi współwłasność strony i jej wspólnika w ramach spółki cywilnej, - iż działania organu I instancji mogą doprowadzić do nieodwracalnych skutków materialnych, ekonomicznych i osobistych strony i jej wspólnika, - iż nie jest wykluczone, że środki prawne podjęte przez stronę i jej wspólnika w celu ochrony miejsca pracy przyniosą rezultaty prawne, a tym samym organ I instancji będzie zwrotnie kompensował wspólnikom poniesione straty materialne i gospodarcze. Strona twierdzi, że podniesione przez nią we wniosku o zawieszenie postępowania okoliczności mieszczą się w dyspozycji art. 56 § 1 pkt 5 upea, jednakże nie wskazuje żadnych uregulowań szczególnych, które potwierdziłyby jej stanowisko. Również w błędzie pozostaje strona, uznając za podstawę zawieszenia postępowania tę okoliczność, że według niej nie doszło do skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego. Jednakże okoliczność ta nie mieści się wśród przesłanek wymienionych taksatywnie w art. 56 § 1 upea. Na marginesie tylko organ dodał, że nie zgadza się z twierdzeniem strony, iż nie doręczono jej tytułu wykonawczego. Dokonane doręczenie na prywatny adres zobowiązanej, jakie miało miejsce w niniejszym przypadku, nie można uznać za błąd organu, jako że spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej, w konsekwencji czego działa poprzez swoich wspólników, każdego samodzielnie. Organ nie miał zatem obowiązku doręczać tytułu wykonawczego wystawionego na I. K. na adres spółki cywilnej. Doręczenie uznano więc za skuteczne. W skardze na postanowienie DWINB nr [...] I. K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, gdyż jak twierdzi, nigdy nie doręczono jej skutecznie tytułu wykonawczego. Skarżąca w całości podtrzymuje swój wniosek z dnia [...] kwietnia 2017 r. o zwieszenie postępowania egzekucyjnego jak i swoje zarzuty wniesione w zażaleniu na postanowienie PINB nr [...]. Skarżąca zarzuca organowi: 1) naruszenie art. 26 § 5 pkt 1 i art. 56 § 1 pkt 5 upea., poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz niedostarczenie skarżacej przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego, 2) naruszenie art. 6, 7, 8, 9 10, 77 i 80 k.p.a. w zw. Z art. 18 upea. W uzasadnieniu skargi przedstawiła identyczną argumentację jak we wniosku i zażaleniu. Ponadto przeważająca część uzasadnienia zawiera przywołanie szeregu wyroków sądów administracyjnych i fragmentów ich uzasadnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. "Granice danej sprawy" wyznacza konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot. Sąd nie może więc uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W rozpatrywanej sprawie sądową kontrolą objęte zostało postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w pierwszej kolejności należało przypomnieć, iż podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanowi przepis art. 156 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu administracyjnym w administracji, zwaną dalej: u.p.e.a. (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.). Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek przeszkód w jego prowadzeniu. Chodzi o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego oraz co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia. Dla oceny legalności procedowania organów niezbędne jest odwołanie się do treści przepisu art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który wskazuje na przesłanki niezbędne do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wymienia wśród nich:1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Wymienione w powołanym przepisie art. 156 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. przesłanki zawieszenia postępowania mają charakter obligatoryjny. Nie pozostawiają zatem uznaniu organu egzekucyjnego tego, czy w danym przypadku zawiesić postępowanie. Stwierdzić zatem należy, że katalog przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych we wskazanym wyżej przepisie ma charakter zamknięty. Użycie przez ustawodawcę w art. 56 § 1 u.p.e.a. sformułowania "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu" oznacza, że w razie spełnienia przesłanek wymienionych enumeratywnie w pkt 1- 5 nie pozostawiono organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania, a wystąpienie okoliczności przewidzianych w tym przepisie obliguje organ do zawieszenia postępowania. Oceniając jednak oprotestowane skargą postanowienie i postanowienie je poprzedzające o odmowie zawieszenia postępowania Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że stan faktyczny sprawy odzwierciedlony w aktach administracyjnych nie daje podstaw do przyjęcia, aby ziściła się którakolwiek z przesłanek ustawowych warunkujących możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z wymienionych przesłanek. Ustalenie to, poczynione w trakcie postępowania przed organami jest prawidłowe i nie budzi zastrzeżeń Sądu. Niemniej jednak wszelkie twierdzenia i zarzutu strony w postępowaniu objętym postanowieniami organów obu instancji o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego należy rozpoznawać przez pryzmat art. 56 § 1 u.p.e.a. zawierającego zamknięty katalog przesłanek stanowiących podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wszelkie twierdzenia skarżącej, na co powoływały się organy nadzoru budowlanego obu instancji, nie wyczerpują żadnego z przypadków wskazanych w wyżej wskazanym normatywie. Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z prawem, gdyż okoliczności wskazywane przez skarżącą nie stanowiły żadnej podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wbrew zapatrywaniu skarżącej zawieszenie postępowania egzekucyjnego możliwe jest w przypadku wymienionym w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., tylko wówczas, gdy przewidują to inne ustawy, jak np. art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego, art. 159 ust. 2 Prawa bankowego, art. 259 ust. 1, art. 278 ust. 1, art. 312 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego. Jak słusznie podkreślił to organ II instancji, skarżąca nie przywołała żadnego przepisu szczególnego, który dotyczył by podstawy do zwieszenia postępowania w jej przypadku. Skarżąca polemizuje natomiast z organami obu instancji, jakoby nie został jej doręczony tytuł wykonawczy, co w kontekście przesłanek zawartych w art. 56 § 1 u.p.e.a. nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż nie występuje taka przesłanka zawieszenia postępowania. Informacyjnie tylko podać należy, że Sądowi z urzędu wiadomym jest, że skarżąca ten zarzut (nieskuteczności doręczenia tytułu wykonawczego) podnosiła jeszcze w innych postępowaniach przed WSA we Wrocławiu (np. sygn.akt II SA/Wr 253/17 i II SA/Wr 254/17), w których Sąd go nie uwzględnił. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu (P. Przybysz, "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", Warszawa 2015, teza 1, s. 256, ale także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 1999 r., III SA 7798/98), wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w istocie nie stanowi oświadczenia woli, składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy, dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia tego postępowania. Oświadczenie to jest podstawą do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu celem stwierdzenia, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek zawieszenia postępowania. Jest więc oczywiste, że organ egzekucyjny związany jest, zarówno w sposób pozytywny, jak i negatywny, treścią i zakresem przesłanek zawieszenia postępowania, określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. u.p.e.a. i nie ma żadnej swobody w ich stosowaniu; tym bardziej nie może więc być mowy o rozstrzyganiu z zastosowaniem uznania administracyjnego. Sąd ocenił, że organy prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny sprawy oraz dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału i zasadnie nie dopatrzyły się podstaw zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, iż nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.