II SA/Wr 635/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 czerwca 2025 r. nr 679/2025 w przedmiocie legalizacji wykonanych robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 czerwca 2025 r. (nr 679/2025) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zgorzelcu (dalej: PINB) nr 66/2025 z dnia 30 kwietnia 2025 r., legalizującą wykonane roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego nr [...] położonego w S. przy ul. [...], na dz. nr [...] o balkon, usytuowanego przy lokalu mieszkalnym nr [...], których zakończenie nastąpiło ponad 20 lat temu oraz którą zezwolono na jego użytkowanie. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 24 kwietnia 2024 r. do PINB wpłynął wniosek I. B. o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego balkonu o lekkiej konstrukcji drewnianej usytuowanego przy budynku nr [...], położonym w S. przy ul. [...]. W dniu 9 maja 2024 r. PINB dokonał czynności kontrolnych, w trakcie których stwierdził, że na terenie nieruchomości w S. przy ul. [...] położony jest budynek mieszkalny wielorodzinny, do którego został dobudowany balkon o lekkiej konstrukcji drewnianej. Balkon znajduje się na wysokości pierwszego piętra, przy lokalu mieszkalnym nr [...] i został wykonany w ten sposób, że opiera się na przybudówce z lokalu nr [...], stanowiącej własność J. D. (dalej: skarżąca). Wymiar balkonu to w przybliżeniu około 3,30 m x 3,75 m, wysokość ok. 2,20 m i 2,8 m (w najwyższym punkcie). Legary konstrukcji posiadają wymiary ok. 11 cm x 7 cm, wysokość barierek ok. 80 cm. Dach balkonu-jednospadowy o niewielkim kącie nachylenia, przykryty blachą falistą. Według informacji obecnej podczas oględzin właścicielki balkonu, dobudowa balkonu nastąpiła w latach 90-tych XX wieku. W tak kształtujących się okolicznościach, PINB pismem z dnia 13 maja 2024 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie uproszczonej legalizacji rozbudowy budynku mieszkalnego nr [...], położonego w S. o balkon. Celem zaś potwierdzenia daty zakończenia budowy I. B. przedstawiła trzech świadków, którzy pouczeni o odpowiedzialności karnej złożyli oświadczenie, potwierdzając, że byli świadkami, iż sporny balkon powstał ponad 20 lat temu. Ponadto, ustalenia PINB w Zgorzelcu, zgromadzone w postępowaniu administracyjnym znak: [...] (dot. samowolnej rozbudowy budynku nr [...] przy ul. [...] w S. o balkon przynależny do lokalu mieszkalnego nr [...] na poziomie pierwszego piętra) sygnalizują że od zakończenia budowy spornego balkonu na poziomie pierwszego piętra, na stropodachu pomieszczenia łazienki na parterze budynku nr [...] przy ul. [...] w S., mogło upłynąć co najmniej 20 lat. W związku z powyższym, PINB postanowieniem nr 40/2024 z dnia 10 lipca 2024 r. nałożył na I. B. obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, w terminie 60 dni, w związku z prowadzonym uproszczonym postępowaniem legalizacyjnym, tj.: oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2- oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; geodezyjną inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego; ekspertyzę techniczną sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującą czy stan techniczny obiektu budowlanego: nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. W toku postępowania przedłożono postanowienie Sądu Rejonowego w Z. Wydział I Cywilny z dnia 21 czerwca 2024r. (sygn. akt [...]) w którym udzielono I. B. zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu polegającej na wyrażeniu zgody zastępczej przez uczestników postępowania J. D. i A. S. w zakresie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością, położoną w S. przy ul. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta numer [...] w celu dokonania legalizacji samowoli budowlanej polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego o balkon na poziomie 1 piętra na stropodachu pomieszczenia łazienki na parterze budynku numer [...] przy ul. [...] w S. Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2024 r. Sąd Okręgowy w J. oddalił apelację od przywołanego postanowienia. Nadto, w dniu 10 września 2024 r. do PINB wpłynęła mapa porównania z terenem wraz z pismem zawierającym wyjaśnienia geodety, iż przedmiotowa konstrukcja drewniana umieszczona na dachu przybudówki budynku mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. [...] na działce nr [...] w S. nie podlega geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej. Po analizie zebranego materiału dowodowego, PINB decyzją nr 66/2025 z dnia 30 kwietnia 2025 r., odwołując się do art. 49i ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm., dalej: p.b.), zalegalizował wykonane roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego nr [...] położonego w S. przy ul. [...], na dz. nr [...] o balkon, usytuowanego przy lokalu mieszkalnym nr [...], których zakończenie nastąpiło ponad 20 lat temu oraz którą zezwolono na jego użytkowanie. Zdaniem PINB właścicielka obiektu wywiązała się z nałożonego obowiązku przedłożenia wymaganej w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym dokumentacji. Dokumentem wskazującym na uprawnienia właścicielki obiektu budowlanego do legalizacji jest prawomocne orzeczenie sądu, którym udzielono zgodę zastępczą za J. D. i A. S. w zakresie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością w celu zalegalizowania balkonu. Kwestia stanu technicznego obiektu została szczegółowo zaś opisana w dostarczonej ekspertyzie technicznej, z której wynika, że zabudowa balkonu jest w zadowalającym stanie technicznym. Na podstawie oględzin i dokonanych pomiarów sporządzający stwierdził, że zabudowa balkonu nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego, zgodnie z dotychczasowym sposobem użytkowania. PINB wskazał, że zgodnie z art. 49i ust. 1 pkt 1 p.b. organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje decyzję o legalizacji, w przypadku gdy dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta oraz z ekspertyzy technicznej wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego, zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 64 Konstytucji RP, art. 140 k.c., art. 49i ust. 1 pkt 2a p.b. Zarzuciła pominięcie warunków koniecznych do wdrożenia procedury uproszczonej legalizacji. Skarżąca odwołała się do prowadzonego od lipca 2020 r. do listopada 2023 r. postępowania legalizacyjnego w sprawie spornego balkonu, które zakończyło się – jak wskazała – wydaniem decyzji z 6 listopada 2023 r. (nr 119/2023) nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części obiektu budowlanego o balkon. Wskazała, iż sporny balkon powstał po 2002 r. załączając ku temu dowód w postaci fotografii. Jednocześnie zakwestionowała wydaną przez sąd powszechny zgodę zastępczą wskazując, iż jako właścicielka lokalu nr [...], na którym dokonano niniejszej rozbudowy posiada wyłączne prawo do wydania zgody na dysponowanie częścią stanowiącą łazienkę należącego do niej lokalu mieszkalnego. Utrzymując w mocy – zaskarżoną decyzją – decyzję PINB, DWINB podzielił twierdzenia, iż w sprawie wystąpiły podstawy do wydania decyzji w przedmiocie legalizacji wykonanych robót budowlanych i nie ulega wątpliwości, że dokonana rozbudowa części obiektu budowlanego o balkon stanowiła ingerencję w części wspólne obiektu, a zatem Inwestorka winna posiadać zgodę wszystkich współwłaścicieli. Przeprowadzenie robót budowlanych obejmujących części wspólne nieruchomości należy do kategorii czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu i wymaga udzielenia zgody na wykonanie tych robót przez współwłaścicieli. Zgodę taką może zastąpić ewentualnie orzeczenie sądu wydane w trybie art. 199 k.c. Niewątpliwie więc dokumentem wskazującym na uprawnienie właścicielki do legalizacji jest przedłożone do akt sprawy prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w Z. Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z dnia 21 czerwca 2024 r. Odnośnie stanu technicznego obiektu, DWINB wyjaśnił, że kwestia ta została szczegółowo opisana w dostarczonej i znajdującej się w aktach sprawy ekspertyzie technicznej, z której wynika, że zabudowa balkonu przynależnego do mieszkania nr [...] jest w zadowalającym stanie technicznym. Na podstawie oględzin i dokonanych pomiarów sporządzający stwierdził, że zabudowa balkonu nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z dotychczasowym sposobem użytkowania. DWINB wskazał, że w sprawie nie może zapaść inna decyzja niż ta wydana przez PINB, a podnoszona przez Skarżącą kwestia odnośnie ostateczności decyzji rozbiórkowej jest chybiona, gdyż DWINB decyzją nr 94/2024 z dnia 19 stycznia 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB w przedmiocie rozbiórki z dnia 6 listopada 2023 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Nadto, wbrew twierdzeniom Skarżącej, "wdrożenie procesu legalizacyjnego uproszczoną metodą" nie nastąpiło wbrew obowiązującym przepisom p.b. Zgodnie z aktualnym orzecznictwem, uproszczone postępowanie legalizacyjne może być wszczęte jako odrębna sprawa, niezależnie od toczących się postępowań legalizacyjnych w trybie art. 48 p.b. Prawidłowe rozumienie treści przepisów art. 25 i art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) wskazuje, że w stosunku do obiektów budowlanych, co do których wszczęto postępowanie legalizacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów p.b., ale nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki, możliwe jest zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o jakim mowa w art. 49f p.b. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skargę do WSA we Wrocławiu, złożyła J. D. wnosząc o jej uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego; - art. 75 § 1 k.p.a. poprzez oparcie się na oświadczeniach niewiarygodnych osób przy ustalaniu stanu faktycznego a zupełne pominięcie znajdującego się w aktach sprawy dowodu skarżącej; - art. 80 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy opierając się na fragmentach dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżąca wskazała na okoliczności sprawy związane z prowadzonym postępowaniem legalizacyjnym i m.in. wydanym przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2022 r., uchylającym decyzje w przedmiocie umorzenia postępowania i wskazującym na potrzebę podjęcia czynności dowodowych, w tym odniesienia się do dowodu przedłożonego przez skarżącą, w celu ustalenia w jakim czasie doszło do wykonania spornej samowoli budowlanej, co pozwoli na ustalenie czy w sprawie znajdą zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r., czy 1994 r. Skarżąca wskazała, że wbrew obowiązującym przepisom p.b. (art. 25 przepisów przejściowych ustawy nowelizacyjnej z dnia 19 września 2020 r.) PINB w dniu 13 maja 2024 r. wszczął uproszczone postępowanie legalizacyjne i kolejny już raz przeprowadził oględziny tej samej samowoli i po raz kolejny domaga się złożenia oświadczeń od świadków odnośnie terminu zakończenia budowy. Kolejny też raz PINB nałożył na I. B. obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, a wśród nich - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, którego zdaniem skarżącej nie przedłożyła, nie spełniając tym samym wymogów do zalegalizowania samowoli budowlanej. Tu skarżąca nadmieniła, że należący do niej lokal mieszkalny nr [...] nie stanowi współwłasności mieszkańców budynku, jest wyłącznie jej własnością i w tej sytuacji art. 199 k.c. nie ma zastosowania. Najważniejszym potwierdzeniem prawa własności jest wpis w Księdze wieczystej. Dla nieruchomości skarżącej położonej w S. przy ulicy [...] prowadzona jest Księga Wieczysta nr [...], a nie wskazana przez Sąd Rejonowy w Z. nr [...]. Dalej skarżąca podniosła, że w sprawie nie ma zastosowania art. 49i ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 p.b. gdyż nie zostały spełnione przesłanki, które powinny być właściwie weryfikowane przez organy nadzoru budowlanego obu instancji, mianowicie: brak kompletu dokumentów tj.: oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; użytkowanie balkonu stwarza zagrożenie dla zdrowia a nawet życia (dołączone do skargi zdjęcie ilustrujące wciąganie za pomocą liny na balkon ciężkich przedmiotów). Niezgodne z p.b. było też wdrożenie procedury uproszczonego postępowania legalizacyjnego, gdyż zgodnie z zasadą lex retro non agit nowe przepisy nie mają zastosowania do zdarzeń i inwestycji, które miały miejsce przed ich wejściem w życie. W tym miejscu skarżąca wskazała, że nowe przepisy weszły w rycie 19 września 2020 r. a postępowanie dot. samowoli budowlanej wszczęto 10 sierpnia 2020 r. Wreszcie skarżąca podniosła, że PINB w Zgorzelcu w uzasadnieniu wydanej decyzji nr 66/2025 w żaden sposób nie odniósł się do złożonych przez nią wniosków i dowodów dołączonych do akt, a DWINB we Wrocławiu uchybienie to w pełni zaakceptował utrzymując w/w decyzję PINB w mocy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącej działania organu nadzoru budowlanego wskazują na celowe przewlekanie postępowania. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W toku postępowania skarżąca przedłożyła pismo z 7 listopada 2025 r. do którego załączyła wyrok tut. Sądu z 28 kwietnia 2022 r. Nadto, w dniu 15 stycznia 2026 r przedłożyła również kolejne pismo wraz oświadczeniami na okoliczność dobudowy pomieszczenia pełniącego aktualnie funkcję łazienki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub podjęcia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do ich uchylenia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja DWINB utrzymująca w mocy decyzję PINB nr 66/2025 z dnia 30 kwietnia 2025 r., legalizującą wykonane roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego nr [...] położonego w S. przy ul. [...], na dz. nr [...] o balkon, usytuowanego przy lokalu mieszkalnym nr [...], których zakończenie nastąpiło ponad 20 lat temu oraz którą zezwolono na jego użytkowanie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy regulujące instytucję uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o wszczęcie którego wystąpiła I. B. w dniu 24 kwietnia 2024 r. Stosownie do art. 49f ust. 1 w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Stosownie zaś do ust. 5 nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1. Nadto, zgodnie z aktualnym orzecznictwem, a wbrew twierdzeniom skarżącej, uproszczone postępowanie legalizacyjne może być wszczęte jako odrębna sprawa, niezależnie od toczących się postępowań legalizacyjnych w trybie art. 48 p.b. Prawidłowe rozumienie treści przepisów art. 25 i art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) wskazuje, że w stosunku do obiektów budowlanych, co do których wszczęto postępowanie legalizacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów p.b., ale nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki, możliwe jest zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o jakim mowa w art. 49f p.b. (por. np.: wyrok NSA z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 1860/22). W niniejszej sprawie decyzja PINB z 6 listopada 2023 r. (nr 119/2023) w przedmiocie nakazu rozbiórki spornego balkonu została jednakże uchylona. W świetle zatem przywołanych regulacji istotne znaczenie z punktu widzenia potrzeby uruchomienia niniejszej procedury ma fakt upływu co najmniej 20 lat od zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Przesłankę negatywną stanowi zaś upływ wskazanego 20 letniego terminu po wcześniejszym wydaniu postanowienia w trybie art. 48 ust. 1 p.b. Bezsporne więc wydanie zaskarżonej decyzji, kończącej wszczęte na wniosek I. B., uproszczone postępowanie legalizacyjne wymagało uprzedniego niebudzącego wątpliwości ustalenia, kiedy zakończono roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego nr [...] w S. o balkon, a następnie wskazanie czy liczony od tej daty termin 20 lat nie upłynął po wydaniu postanowienia w trybie art. 48 p.b. Wymagało to zaś przeprowadzenia postępowania w sposób zgodny z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu organy powyższym wymogom nie sprostały. Nie ustaliły bowiem w sposób niebudzący wątpliwości, kiedy ukończono sporne roboty budowlane. Do kwestii tej nie odnosi się w żaden sposób DWINB, zaś PINB w wydanej decyzji z 30 kwietnia 2025 r. wskazuje wyłącznie lakonicznie, że od zakończenia budowy spornego balkonu "mogło upłynąć co najmniej 20 lat". Niniejsze uchybienie jest istotne zważywszy na fakt, iż stanowi kluczową kwestię sporną, na co zwrócił uwagę już tut. Sąd w wyroku z dnia 28 kwietnia 2022 r. (sygn. akt II SA/Wr 313/21) wskazując na wątpliwości co do oświadczenia M. S. i K. S., wedle których przedmiotowy balkon został wykonany w latach 1992-1994 r. i pominięcie w tym zakresie argumentacji skarżącej. Z kolei w decyzji z dnia 6 listopada 2023 r. (nr 119/2023), która co prawda została uchylona, jednakże nie można nie dostrzec, że w jej treści PINB odniósł się do kwestii daty wykonania balkonu wskazując, że po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej podzielił twierdzenia skarżącej, według której balkon wykonano po 2002 r. uznając jej twierdzenia za "najbardziej wiarygodne i spójne". Oparte one były na przedłożonej fotografii, sporządzonej w 2002 r., na której widoczny jest jedynie otwór drzwiowy. W granicach wszczętego uproszczonego postępowania legalizacyjnego okoliczność ta wymagała również wiążących ustaleń, czego jednak organy zaniechały i w żadnej mierze nie odniosły się do okoliczności wywodzonych w tym zakresie przez skarżącą. W piśmie procesowym z 2 lipca 2024 r., jak również w treści odwołania podnosiła ona zaś konsekwentnie wykonanie spornego balkonu po 2002 r. kwestionując przyjęte w tym zakresie przez organ ustalenia. Niniejsze twierdzenia skarżącej, jak również przedłożony ponownie przez nią dowód w postaci zdjęcia nie zostały w jakikolwiek sposób przez organy ocenione. Nadto, należy dostrzec, że z przedłożonych akt sprawy wynika, iż również sama I. B. nie jest spójna w swych twierdzeniach dot. daty zakończenia wykonanych robot budowlanych. W złożonym bowiem, na urzędowym formularzu wniosku, wskazuje, że było to "około 2000 roku". Z kolei, w protokole, przeprowadzonych w dniu 9 maja 2024 r. oględzin odnotowano: "Według informacji obecnej podczas oględzin właścicielki balkonu dobudowa balkonu nastąpiła w latach 90-tych XX w.". Pomimo jednakże tych rozbieżności, jak również mając na uwadze wcześniejsze swoje ustalenia w tym przedmiocie, o których wskazano powyżej, PINB nie dokonał w tym zakresie żadnej weryfikacji, poprzestając wyłącznie na twierdzeniach osób wskazanych przez I. B., tj.: K. S., M. S. i B. L., którzy złożyli oświadczenia w trybie art. 75 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio. Regulacja ta odnosi się zatem do oświadczenia strony dotyczącego potwierdzenia pewnych faktów odbieranego na jej wniosek, co też uprzednio zauważył tut. Sąd w wyroku z 28 kwietnia 2022 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że tylko K. S. został uznany za stronę postępowania. Stąd oświadczenia M. S. i B. L. nie można uznać za tego rodzaju oświadczenia. Nadto, nie można też nie dostrzec, że sam K. S. dwukrotnie składał oświadczenia w zakresie daty wybudowania spornego balkonu i podawane przez niego przedziały czasowe istotnie się różniły. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia z dnia 1 października 2024 r. wynika, że w dniu 27 czerwca 2024 r. oświadczył, że balkon powstał w latach 1995-2000, zaś w dniu 4 marca 2021 r., że został wykonany w 1994 r. Niezależnie jednak od prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej złożenia tych oświadczeń oraz ich kwalifikacji nie ulega wątpliwości, że – jak to wskazał tut. Sąd w wyroku z 28 kwietnia 2022 r. - podlegają one ocenie organu, nawet jeżeli uznały one (wadliwie), że podstawą ich złożenia był art. 75 § 2 k.p.a. Sąd zwraca uwagę, że tego rodzaju oświadczenia nie mają jakiejś szczególnej mocy dowodowej i jak każdy inny dowód winne być poddane ocenie organu w kontekście całokształtu materiału dowodowego i sprzecznych interesów stron. Oznacza to, że okoliczność faktyczna stwierdzona w takim oświadczeniu może być przedmiotem innych dowodów np. zeznań świadków, czy dowodów z dokumentów (w niniejszej sprawie taki inny dowód – w postaci fotografii - złożyła skarżąca). Zasadniczo bowiem, oświadczenie o którym stanowi art. 75 § 2 k.p.a. nie jest przeznaczone do dokonywania ustaleń w zakresie okoliczności, które między stronami postępowania administracyjnego są sporne. W żadnym zaś razie, oświadczenie takie nie może korzystać z pierwszeństwa przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy nie dokonały żadnej oceny wiarygodności i mocy dowodowej przedmiotowych oświadczeń, nie dokonały ich oceny w kontekście środka dowodowego przedłożonego przez skarżącą i uwzględniając swoje wcześniejsze w tym zakresie ustalenia. W tej sytuacji, poprzestanie przy ustaleniu daty wykonania robót tylko na wskazanych, bez poddania ich ocenie i dalszej weryfikacji stanowi istotne naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca je podważała przedstawiając na okoliczność daty wykonania robót inny dowód, a we wcześniej prowadzonym postępowaniu organ tym twierdzeniom skarżącej dał wiarę. Co więcej - zmienność poglądów wyrażanych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany stanowi również naruszenie art. 8 k.p.a. Może bowiem spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpłynąć ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli. Sąd w realiach badanej sprawy uznał, że zaniechanie ustalenia w sposób jednoznaczny kiedy zakończono sporne roboty budowlane jest istotne w związku z wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy w trybie art. 48 ust. 1 p.b. w dniu 14 kwietnia 2023 r. Stąd zasadnym jest niesporne ustalenie w oparciu o rzetelnie przeprowadzone postępowanie czy upływ 20 letniego terminu liczonego od dnia zakończenia robót budowlanych miał miejsce po podjęciu tegoż postanowienia, czy też przed, co warunkuje możliwość prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Skoro zatem niniejszego zabrakło, zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja podlegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji jak też decyzji organu I instancji, a o kosztach postępowania orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę właściwy organ uwzględni okoliczności i uwagi podane w uzasadnieniu niniejszego wyroku wskazujące na potrzebę ustalenia w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości czy do zakończenia robot budowlanych przy spornym balkonie doszło przed czy po upływie 20 lat, od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w trybie art. 48 ust. 1 p.b.