II SA/Wr 636/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę wiaty postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 3 grudnia 2010r. wpłynął do WSA we Wrocławiu formularz wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wynika z niego, że skarżący prowadzi mało dochodowy sklep. Ma na utrzymaniu bezrobotną żonę i dwóch studiujących synów. Jednemu z nich opłaca stancję. Ma poważne zadłużenie w ZUS`ie i US. Posiada nieruchomość o powierzchni 120 m2. Nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Z działalności handlowej uzyskuje 2000 zł brutto dochodu miesięcznego. Do wniosku dołączył formularz na zaliczkę kwartalną na podatek dochodowy (III kwartał 2010 r.), z którego wynika, że osiągany przez skarżącego przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosił 148.920, 81 zł (w tym dochód – 18.177, 94 zł). W piśmie z dnia 17 grudnia 2010 r. skarżący oświadczył, syn M.S. złożył podanie o przyznanie kredytu dla studentów. Drugi syn P.S. ma propozycję zatrudnienia na okres próby trzech miesięcy w Browarze N.. Koszty utrzymania synów skarżącego to również (oprócz kosztów stancji) koszty podręczników i wyżywienia. Ponadto nie posiada kont bankowych, antyków, biżuterii złotej, kolekcji i zbiorów. Posiada wraz z żoną samochód osobowy z 2000 r., który służy m.in. do zaopatrywania sklepu. Stan uposażenia mieszkania w sprzęty domowe (RTV i AGD) tez pochodzą sprzed dziesięciu lat. Korzysta z pomocy dwóch emerytek, tj. mamy G.S. i teściowej Z.U.. Środki, z których wybudował wiatę, pochodzą z kredytu zaciągniętego przez teściową. Kredyt ten jest spłacany jest przez teściową i matkę skarżącego. Do pisma skarżący dołączył zaświadczenie z dnia 15 grudnia 2010 r. z Akademii Medycznej, z którego wynika że M.S. jest studentem V roku 9 semestru stacjonarnych studiów na Wydziale Lekarskim. Z zaświadczenia wystawionego przez Uniwersytet W. z dnia 16 grudnia 2010 r. wynika natomiast, że drugi syn skarżącego P.S. jest studentem na 4 roku zaocznych studiów na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii. Ponadto skarżący dołączył zaświadczenie z PUP w L. z dnia 16 grudnia 2010 r., z którego wynika że jego żona jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia 16 grudnia 2010 r. i nie pobiera świadczeń. Z załączonego formularza na zaliczkę na podatek dochodowy wynika, że za IV kwartał ubiegłego roku skarżący uzyskał przychód w wysokości 158.658, 22 zł (w tym dochód w wysokości 25.006, 58 zł). Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił A.S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł A.S., w którym wskazał, że P.S. otrzymał w miesiącu listopadzie czasowe zatrudnienie na okres trzech miesięcy, co w niewielkim stopniu odciążyło budżet rodziny. M.S. uzyska w lutym 2011 r. kredyt studencki, który również z niewielkim stopniu zaspokoi potrzeby studenta. Podjęcie zaś przez syna pracy zarobkowej w dzisiejszych czasach graniczy – zdaniem skarżącego – z cudem na polskim rynku pracy. Nadto oświadczył, że wspomaganie rodziny przez teściową i matkę skarżącego, które w ostatnich latach tez z trudem wiążą koniec z końcem, ma swoje granice. Skarżący wskazała także, że zdolność kredytowa jednoosobowej firmy, którą prowadzi, zostały w ostatnich miesiącach skutecznie zablokowane przez rygorystyczne warunki bankowe, tj. zaświadczenie z US o niezaleganiu z płaceniem podatków dochodowych i VAT (zaległość za III i IV kwartał 230120 r.); zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu za skałki (zaległość czteromiesięczne). W odpowiedzi na zarządzenie z dnia 17 lutego 2011r. skarżący w piśmie z dnia 1 marca 2011r. wskazał, że M.S. nie został przyznany kredyt studencki z powodu braku odpowiednich żyrantów. Do pisma dołączono zaświadczenia z dnia 28 lutego 2011r. o wysokości osiąganego dochodu, z których wynika, że skarżący w miesiącu listopadzie 2010r. z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej osiągnął dochód 1285,38 zł, w miesiącu grudniu 2010r. – 13477,57 zł, zaś w styczniu 2011r. – minus 99,80 zł. Skarżący dołączył także umowę o pracę na okres próbny trzech miesięcy zawartą w dniu 15 listopada 2010 r. przez syna, z której wynika, że wynagrodzenie wynosi 2100 zł. Skarżący wskazał także, że na miesięczne koszty utrzymania składają się: energia elektryczna – 200 zł, gaz – 120 zł, woda – 130 zł, wyżywienie – 1000 zł, czesne P.S. – 875 zł, co daje łączną kwotę 2325 zł. Teściowa i matka przy swoich skromnych emeryturach i braku możliwości dodatkowego zarobkowania nie są w stanie udzielić rodzinie skarżącego drobnego nawet wsparcia finansowania. Do spłaty zaciągniętego przez teściową kredytu w wysokości 15000 zł pozostały dwie raty, których spłata się przedłuża ze względu na kłopoty finansowe. Z pisma P. z dnia 19 stycznia 2011 r. wynika, że rata kredytu (w wysokości 490,74 zł miesięcznie) nie została opłacona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej ustawą, stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 powyższej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4). W rozpatrywanej sprawie A.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym podkreślić trzeba, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że nie wykonał w pełni ani zarządzenia referendarza sądowego z dnia 7 grudnia 2010r., ani sędziego z dnia 17 lutego br.. Oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i pismach nie są wystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Budzą także wątpliwości. Przede wszystkim w piśmie z dnia 17 grudnia 2010r. wskazano, że syn P.S. ma propozycję zatrudnienia na okres próby trzech miesięcy w Browarze N., natomiast z nadesłanej umowy o pracę wynika, że P.S. pracuje już od 15 listopada 2010r., nie wykazując jego wynagrodzenia w kwocie 2100 zł w formularzu złożonym w grudniu 2010r.. Skarżący wskazał, że ma poważne zadłużenie w ZUS`ie i US, przy czym nie nadesłał żadnych dokumentów w tym przedmiocie. Wątpliwości także dotyczą okoliczności pomocy finansowej udzielanej przez matkę i teściową. Z jednej strony skarżący wskazuje w piśmie z dnia 17 grudnia 2010r., że korzysta z pomocy dwóch emerytek, tj. mamy G.S. i teściowej Z.U., zaś w piśmie z dnia 1 marca 2011r. podaje, że teściowa i matka przy swoich skromnych emeryturach i braku możliwości dodatkowego zarobkowania nie są w stanie udzielić rodzinie skarżącego drobnego nawet wsparcia finansowania. W kosztach miesięcznego utrzymania nie została wykazana kwota przeznaczona na stancję M.S., na podręczniki i wyżywienie. Skarżący nie nadesłał ponadto zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości świadczeń emerytalnych w/w osób oraz wyciągów z posiadanych przez matkę i teściową rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące skoro osoby te pomagają finansowo wnioskodawcy. W myśl zaś art. 255 w/w ustawy - strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku, jak i w kolejnych pismach oraz zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej, nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, tym bardziej, że okoliczności wskazane przez wnioskodawcę budzą wątpliwości. Należy zauważyć, że oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania, jak i sytuację materialną wnioskodawcy i w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez nią kosztów sądowych. Oceniając zatem okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tym samym wnioskodawcy nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.