II SA/Wr 637/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-04-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.), Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nadanie numeru porządkowego nieruchomości z urzędu, bez zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu i bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezskuteczność zawiadomienia o nadaniu numeru porządkowego, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasadę czynnego udziału strony (art. 10 K.p.a.) oraz art. 47a ust. 5 P.g.k. Brak zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania i możliwości wypowiedzenia się pozbawił ich prawa do obrony. Ponadto, organ nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego dotyczącego wcześniejszego nadania numeru porządkowego, co naruszyło art. 80 K.p.a. i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali zawiadomienie Burmistrza L. z dnia 11 lipca 2016 r. o nadaniu z urzędu numeru porządkowego 80b dla ich nieruchomości, twierdząc, że od 1983 r. nieruchomość ta posiada adres B. 80a. Organ nadawał numery porządkowe z urzędu, argumentując potrzebą uzupełnienia ewidencji i zachowania ciągłości numeracji, jednak skarżący zarzucili naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym brak uwzględnienia dotychczasowych danych adresowych i błędną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Stwierdził bezskuteczność zaskarżonego zawiadomienia Burmistrza L. z dnia 11 lipca 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.), Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Protokolant: asystent sędziego Bartłomiej Hamadyk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J.S. i D.S. na zawiadomienie Burmistrza L. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Zastępca Burmistrza L. zawiadomieniem z dnia 8 lipca 2015 r. poinformował J. i D.S. o nadaniu z urzędu numeru porządkowego 80b dla nieruchomości położonej w obrębie miasta L., określonej granicami działki nr 381/3, stanowiącej ich własność. Z zawiadomienia wynika, że czynność nadania numeru porządkowego została podjęta na podstawie art. 47a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.; dalej P.g.k.).
Pismem z dnia 27 lipca 2015 r. skarżący wezwali Burmistrza do zmiany stanowiska w sprawie ustalenia numeru porządkowego dla działki nr 381/3, zarzucając, że podjęta przez niego czynność jest niezgodna z prawem. Na powyższy wniosek nie została udzielona odpowiedź. Następnie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność materialno-techniczną Burmistrza L. z dnia 8 lipca 2015 r., domagając się stwierdzenia jej nieważności. Wskazali ponadto, że interes prawny w kwestionowaniu dokonanej czynności wynika z faktu posiadania własności nieruchomości, której numer został nadany w dniu 16 lipca 1983 r. Od tego czasu posesja ma adres: B. 80 A. W ich przypadku nie ma miejsca żadna z opisanych w § 9 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2012 r. poz. 125; dalej "r.M.A.C.") sytuacja dotycząca aktualizacji danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, ich uzupełnienia lub zmiany.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz L. wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że pismem z dnia 10 października 2013 r. D.S. zwróciła się z prośbą o wyjaśnienie i sprostowanie numerów porządkowych nieruchomości oznaczonych geodezyjnie numerami 381/3 i 381/2. W odpowiedzi z dnia 18 października 2013 r. skarżąca została wezwana do dostarczenia dokumentu (tj. zawiadomienia) potwierdzającego fakt nadania numeru porządkowego 80a. W odpowiedzi z dnia 28 października 2013 r. skarżąca przedłożyła dokumenty, w których uwidoczniony był numer porządkowy 80a, tj. decyzję Naczelnika Miasta i Gminy L. z dnia 16 lipca 1983 r., akt notarialny z dnia 30 sierpnia 1983 r., a także wyciąg z operatu szacunkowego sporządzonego w dniu 24 czerwca 2011 r. na okoliczność przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. W udzielonej przez organ odpowiedzi w dniu 25 listopada 2013 r. poinformowano skarżącą, że przedłożone przez nią dokumenty nie spełniają prawnych wymogów nadawania budynkom numerów porządkowych, albowiem numer ten nadawany mógł być jedynie na wniosek lub z urzędu stosownym zawiadomieniem. Organ wyjaśnił również, że przedłożone przez nich dokumenty nie mogły stanowić podstawy do uznania, iż doszło skutecznie do nadania numeru porządkowego. Wskazano przy tym na brak wiedzy o przyczynach technicznego ujawnienia numerów porządkowych w decyzjach Naczelnika Miasta i Gminy L. oraz w aktach notarialnych. Uznano jednak, że niewątpliwie nie stanowiły one czynności prawnych umożliwiających nadanie spornych numerów dla budynków położonych na tych działkach. Pierwszym dokumentem, który mógł stanowić podstawę prawną nadania spornego numeru, datowany jest na dzień 10 maja 1995 r. Z tego dnia jest zawiadomienie o nadaniu numeru porządkowego nr [...] dla budynku położonego na działce nr 381/2, wydane dla ówczesnych właścicieli A. i S.D.. Obecnie, tj. od 6 kwietnia 2009 r. właścicielami tej nieruchomości są J. i R.H.. Wymienione osoby posługują się tym adresem w wielu dokumentach i instytucjach i tam też są zameldowane. Powyższe okoliczności poddają pod daleko idącą wątpliwość twierdzenia skarżących, że numer 80a został im zabrany i nadany sąsiadowi we wrześniu 2013 r.
W celu zakończenia postępowania toczącego się od 2013 r., a dotyczącego numerów porządkowych nieruchomości i aktualizacji tych numerów w części ulicy B., Burmistrz L. zawiadomieniami z dnia 8 lipca 2015 r. nadał dla zabudowanych działek nr 381/3 i 381/1 numery porządkowe nr 80b i 80c.
Na zakończenie odpowiedzi na skargę zauważono, że stanowisko skarżących całkowicie przemilcza podniesione przez organ okoliczności, iż aktualni właściciele nieruchomości sąsiedniej, tj. J. i R.H. swoim adresem, który został nadany 10 maja 1995 r. w sposób zgodny z obowiązującymi w tej materii przepisami powszechnie obowiązującymi, posługują się w wielu dokumentach i instytucjach i tam też mieszkają oraz są zameldowani. Skarżący natomiast w budynkach wybudowanych na przedmiotowych działkach nie są ani zameldowani ani nie prowadzą żadnej działalności.
Wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r. (sygn. akt II SA/Wr 741/15) po rozpoznaniu powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności – zawiadomienia Burmistrza L. z dnia 8 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., że postępowanie w sprawie zmiany numeracji porządkowej budynków nie jest wprawdzie klasycznym jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, nie znajdują zatem do tego postępowania wprost zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej jednak postępowanie takie stanowi rodzaj postępowania administracyjnego, a więc zapewnione w nim powinny być podstawowe standardy takiego postępowania, konieczne dla zagwarantowania praw stronom tego postępowania. Należy uznać, że do takiego postępowania odpowiednie zastosowanie znaleźć powinna fundamentalna dla prawa administracyjnego zasada zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu. Zasada ta - wyartykułowana wprost w art. 10 ust. 1 K.p.a. – jest jedną z zasad ogólnych dla całego prawa administracyjnego, stanowiąc jeden z elementów demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997r.). Zasada ta winna mieć zastosowanie nie tylko w ściśle rozumianym postępowaniu administracyjnym, tj. postępowaniu uregulowanym w kodeksie postępowania administracyjnego, ale także w innych postępowaniach prowadzonych przez organy administracyjne, w których organy te władczo rozstrzygają o prawach lub obowiązkach podmiotów zewnętrznych wobec administracji. W sprawie numeracji porządkowej nieruchomości organ administracyjny winien zatem zapewnić udział podmiotom, o których mowa art. 47a ust. 5 P.g.k., tj. właścicielom i władającym tymi nieruchomościami, by zagwarantować tym podmiotom ochronę ich praw w toku takiego postępowania. Organ winien zawiadomić te podmioty o wszczęciu z urzędu postępowania po to, by zapewnić im możliwość wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Zdaniem Sądu ten obowiązek nie został w rozpoznawanej sprawie spełniony. Z przedłożonego do akt odpisu z księgi wieczystej wynika, że skarżący są właścicielami nieruchomości o nr ewid. 381/3, a zatem nieruchomości, której dotyczyła zmiana numeru porządkowego dokonana zaskarżoną czynnością. Z akt sprawy wynika jednak, że organ nie zawiadomił ich o toczącym się z urzędu postępowaniu w sprawie zmiany numeracji porządkowej. Skarżący, pomimo, iż są właścicielami nieruchomości objętej postępowaniem w sprawie zmiany numeracji porządkowej, nie mogli brać w tym postępowaniu udziału, gdyż nie zostali o tym postępowaniu zawiadomieni. Brak zawiadomienia skarżących o toczącym się postępowaniu pozbawiło ich tym samym możliwości działania i ochrony swoich praw. Skarżący nie tylko nie byli poinformowani o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nadania numeru porządkowego, ale także organ zaniechał poinformować ich o jego zakończeniu. Co więcej, odpowiadając skarżącym na kierowaną przez nich korespondencję - przy pismach z dnia 25 listopada 2013 r. i dnia 15 stycznia 2015 r.- poinformował ich, że w przypadku podtrzymania zainteresowania nadaniem numeru porządkowego dla nieruchomości określonej granicami działki nr 381/3, oczekiwać będzie złożenia przez nich stosownego wniosku, przy czym przy piśmie z dnia 25 listopada 2013 r. przesłał nawet formularz takiego wniosku. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do naruszenia wyraźnego obowiązku ustawowego, co pozbawiło skarżących prawa do udziału w postępowaniu, mimo że postępowanie to dotyczyło ich interesu prawnego. Nie można również nie zauważyć tego, że Burmistrz informując skarżących o zmianie z urzędu numeru porządkowego nieruchomości zaniechał pouczenia o przysługujących ich środkach zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze należy Sąd uznał, że zaskarżona w niniejszej sprawie czynność nadania numeru porządkowego dla działki nr 381/3 dokonana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 47a ust. 5 P.k.g. oraz art. 10 ust. 1 K.p.a. Naruszenie prawa przez organ administracyjny w tej sprawie pozbawiło stronę możliwości obrony swych praw, mogło zatem mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu Sąd uznał, że zachodziła przesłanka do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności Burmistrza.
Po powrocie akt sprawy do organu, pismem z dnia 25 maja 2016 r. Burmistrz L. zawiadomił skarżących o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nadania numeru porządkowego nieruchomości położonej w L., określonej granicami działki nr 381/, informując o treści art. 10 K.p.a. Następnie organ zawiadomił o zakończeniu postępowania administracyjnego, informując o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłaszania żądań.
Zawiadomieniem z dnia 11 lipca 2016 r. Nr [...] Burmistrz L. na podstawie art. 47a ust. 5 P.g.k. (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 r. M.A.C. nadał z urzędu dla nieruchomości zabudowanej budynkiem naziemnym istniejącym, położonej w obrębie miasta L., określonej granicami działki nr 381/3, stanowiącej własność Państwa J. i D.S., numer porządkowy: B. 80b. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustalając numer porządkowy uznał, iż dokumenty wyszczególnione w pismach strony nie mogły stanowić podstawy do skutecznego nadania numeru porządkowego. Uzupełnienie gminnej ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości o numer 80b przy ul. B. jest zasadne.
Pismem z dnia 18 lipca 2016 r. skarżący skierowali do Burmistrza wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na sprzecznym z prawem nadaniu ich nieruchomości numeru porządkowego ul. B. 80b, a tym samym naruszenie art. 47a ust. 5 P.g.k. oraz § 5 ust. 1 i § 9 ust. 1 r.M.A.C. Niezgodność powyższego z prawem wynika z faktu, że co najmniej od 16 lipca 1983 r. nieruchomość, której skarżący są właścicielami, ma nadany numer ul. B. 80a.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Burmistrz pismem z dnia 1 sierpnia 2016 r. podtrzymał stanowisko zawarte w zawiadomieniu z dnia 11 lipca 2016 r. W ocenie organu przedłożone przez stronę dokumenty nie mogły stanowić podstawy do uznania, że doszło skutecznie do nadania numeru porządkowego. Nadawanie numerów dla budynków odbywa się na podstawie odpowiednich przepisów prawa, których początek sięga roku 1950, albowiem od tego czasu właściciel o nadaniu numeru był zawiadamiany. W przypadku skarżących zawiadomienie o nadaniu numeru porządkowego nie miało miejsca, czego dowodem jest m.in. brak odpowiednich wpisów w rejestrze numerów porządkowych, jak również brak wpisów w księdze wieczystej. Zgodnie z § 5 r.M.A.C. numery porządkowe nieruchomości ustala się między innymi w przypadku uzupełniania gminnej ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości. Jak wynika z treści uzasadnienia zawiadomienia z dnia 11 lipca 2016 r. organ nadał z urzędu numer B. 80b dla budynku posadowionego na działce nr 381/3 w celu zachowania ciągłości zbioru numerów porządkowych, zachowując ujawnione w gminnej ewidencji numery porządkowe. Uzupełnienie gminnej ewidencji numeracji porządkowej wynika z faktu, że w obrębie przedmiotowego budynku znajdują się budynki o istniejących numerach porządkowych 80a i 80c. W związku z powyższym organ uznał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za bezzasadne.
Skargę na zawiadomienie z dnia 11 lipca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli J.S. i D.S., zarzucając mu naruszenie przepisów prawa:
1) materialnego poprzez błędne niezastosowanie art. 47b ust. 6 P.g.k., a w szczególności wynikającej z treści tego przepisu dyrektywy postępowania polegającej na konieczności zachowania, w jak najszerszym zakresie, dotychczasowych danych adresowych;
2) materialnego poprzez błędne niezastosowanie § 9 r.M.A.C. poprzez wydanie zawiadomienia o nadaniu numeru porządkowego, mimo braku istnienia ku temu przesłanek wyliczonych w przedmiotowym paragrafie;
3) procesowego poprzez błędne zastosowanie art. 80 K.p.a. polegającego na błędnej oraz dowolnej ocenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak chociażby decyzji Naczelnika Miasta i Gminy L. z dnia lipca 1983 r. w sprawie użytkowania wieczystego działki budowlanej, aktu notarialnego z dnia 30 sierpnia 1983 r., operatu szacunkowego z dnia 24 czerwca 2011 r., czy też korespondencji z organami administracji i innymi podmiotami, z których wynika, że nieprzerwanie od 1983 r. nieruchomość miała przyznany adres ul. B. 80a, dlatego też, wobec konieczności zachowania dotychczasowych danych adresowych, o której mowa w art. 47b ust. 6 P.g.k., przemawiałoby to za pozostawieniem dotychczasowego adresu.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego zawiadomienia, ewentualnie stwierdzenie bezskuteczności czynności organu, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że zaskarżonym zawiadomieniem Burmistrz nadał z urzędu numer porządkowy nieruchomości skarżących pomimo faktu, że od 1983 r. nieruchomość miała ustalony adres pod numerem ul. B. 80a, który wynikał z logicznego rozmieszczenia zabudowań sąsiednich przy powyższej ulicy, stanowiących spójną ciągłość. Przy czym nieruchomość sąsiadująca od strony lewej budynku skarżących miała przyznany numer "80", natomiast nieruchomość sąsiadująca od prawej strony - numer "80b", zaś nieruchomość na prawo od nieruchomości oznaczonej numerem "80b" miała przyznany numer "80c". W następstwie zmiany numeracja budynków będzie więc określona w sposób niekonsekwentny, urągający prawidłowej sekwencji numeracyjnej, co jest sprzeczne z założeniami ustawodawcy. Zgodnie z art. 47b ust. 6 P.g.k. minister właściwy do administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, mając na uwadze zachowanie w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych, zasadę interoperacyjności, potrzebę harmonizacji zbiorów danych tej ewidencji ze zbiorami innych rejestrów publicznych a także usprawnienie obsługi obywateli. Z powyższego wynika, że jednym z założeń ustawodawcy jest zachowanie w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych, podczas gdy z dokumentów zebranych w sprawie, w szczególności z decyzji Naczelnika Miasta i Gminy L. z dnia 16 lipca 1983 r., aktu notarialnego z dnia 30 sierpnia 1983 r., czy też operatu szacunkowego z dnia 24 czerwca 2011 r., jak również z korespondencji z organami czy innymi podmiotami, prowadzonymi przez cały czas wynika, że nieprzerwanie od 1983 r. nieruchomość miała przyznany adres ul. B. 80a. Nadto, zgodnie z § 9 r.M.A.C. aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się wyłącznie w sytuacjach wyliczonych w przedmiotowym paragrafie, natomiast w przedmiotowej sprawie nie doszło do ich zajścia, w związku z czym zaskarżone zawiadomienie jako niezgodne z prawem powinno zostać uchylone, ewentualnie zasadnym byłoby uznanie zaskarżonej czynności za bezskuteczną.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1006 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 146 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Badając pod tym kątem podjęte w niniejszej sprawie zawiadomienie, Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w przywołanym wyżej art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Naczelnika Miasta i Gminy L. z dnia 16 lipca 1983 r., akt notarialny umowy użytkowania wieczystego z dnia 30 sierpnia 1983 r. (repertorium A numer [...]), a także wyciąg z operatu szacunkowego sporządzonego 24 czerwca 2011 r., z których wynika, że nieruchomość o numerze 381/3 posiada numer porządkowy B. 80a. W piśmie z dnia 10 października 2013 r. skarżąca wskazała m.in., że decyzją z lipca 1983 r. wszystkim trzem wybudowanym domom zostały nadane kolejne numery B. 80a, B. 80b i B. 80c. Na tej podstawie zostały sporządzone akty notarialne.
Ponadto, na wezwanie organu z dnia 18 października 2013 r. skarżąca nadesłała trzy akty notarialne umowy użytkowania wieczystego z dnia 30 sierpnia 1983 r., z których wynika, że w L. znajdowały się nieruchomości położone przy ul. B. 80a (repertorium A numer [...]), przy ul. B. 80b (repertorium A numer [...]), i przy ul. B. 80c (repertorium A numer [...]). Tę okoliczność potwierdzają również trzy decyzje Naczelnika Miasta i Gminy L. z dnia 16 lipca 1983 r. oraz trzy operaty szacunkowe wydane dla każdej z tych trzech nieruchomości.
Mimo znajdujących się w aktach powołanych wyżej dokumentów organ nie podjął żadnych czynności celem wyjaśnienia na jakiej podstawie trzem działkom nr 381/1, 381/2, 381/3 zostały nadane numery porządkowe odpowiednio przy ul. B. 80c, przy ul. B. 80b i przy ul. B. 80a. Pismem z dnia 25 listopada 2013 r. Burmistrz wskazał jedynie, że dostarczone dokumenty nie spełniają wymogów określonych przepisami P.g.k., a zgodnie zaś z art. 47a i art. 47b P.g.k. dokumentem potwierdzającym fakt nadania numeru porządkowego nieruchomości jest zawiadomienie. Stanowisko to konsekwentnie było przez organ w toku dalszego postępowania jak również w odpowiedzi na skargę podtrzymywane. Jednakże brak jest jakichkolwiek czynności, np. zwrócenia się do odpowiedniego archiwum, które pomogłyby ustalić powyższe okoliczności.
Zauważyć tutaj wypada, że organ w ogóle nie odniósł się do przepisów obowiązujących w dniu 16 lipca 1983 r. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 czerwca 1968 r. w sprawie numeracji nieruchomości (Dz. U. Nr 23, poz. 151; dalej "r.M.G.K.") nieruchomości zabudowane, jak i przeznaczone zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę budynkami lub innymi urządzeniami powinny być oznaczone numerami porządkowymi według zasad ustalonych w niniejszym rozporządzeniu. Każda nieruchomość z wyjątkami przewidzianymi w dalszych przepisach powinna mieć jeden numer porządkowy. Tym samym numerem są oznaczone również budynki położone na nieruchomości (§ 3 ust. 1 r.M.G.K.). Domy i części domów (lokale mieszkalne) stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności oznaczone są numerem porządkowym, który ma nieruchomość gruntowa (§ 3 ust. 2). Jeżeli na nieruchomości poza budynkiem położonym bezpośrednio przy ulicy znajduje się jeden lub większa ilość budynków, położonych w głębi nieruchomości, wówczas budynki te oznacza się numerem porządkowym, który posiada cała nieruchomość, z dodatkowym oznaczeniem kolejnymi dużymi literami alfabetu (§ 5 ust. 1). W razie podziału nieruchomości na dwie lub więcej nieruchomości przylegających do ulicy dopuszcza się wprowadzenie do istniejącej już numeracji dodatkowych oznaczeń małymi literami alfabetu dla poszczególnych nowo utworzonych nieruchomości (§ 5 ust. 2). Oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następuje z urzędu lub na wniosek właściciela (zarządcy) nieruchomości (§ 10 ust. 1 r.M.G.K.). O oznaczeniu nieruchomości numerem porządkowym organ wymieniony w § 9 ust. 1 zawiadamia na piśmie właściciela nieruchomości (§ 11).
Trzeba tutaj zwrócić uwagę, że numeracja wynikająca z przedłożonych przez skarżącą dokumentów przy piśmie z dnia 28 października 2013 r. nadana została według kolejności, tzn. działka nr 381/1 posiada numer 80c, działka nr 381/2 – numer 80b, natomiast działka nr 381/3 – numer 80a. Zawiadomieniem z dnia 10 maja 1995 r., podjętym na podstawie r.M.G.K., nadano natomiast działce nr 381/2, która mieści się pomiędzy działkami nr 381/1 i 381/3, numer porządkowy B. 80a z pominięciem kolejności. Zgodnie zaś z § 7 r.M.G.K. nieruchomości przy ulicach i placach należy oznaczać kolejnymi numerami według stosowanych już w danej miejscowości zasad. W braku takich zasad należy stosować zasady następujące:
1) numery nieruchomości wzdłuż ulic głównych powinny wzrastać w kierunku od centrum miasta ku jego granicom albo z południa na północ oraz ze wschodu na zachód,
2) numery nieruchomości wzdłuż ulic bocznych powinny wzrastać, poczynając od głównej ulicy w kierunku granic miasta,
3) nieruchomości po lewej stronie ulicy w kierunku zwiększających się numerów oznacza się numerami nieparzystymi, a po prawej stronie ulicy numerami parzystymi,
4) nieruchomości przylegające do placów powinny mieć numerację ciągłą, która powinna wzrastać, poczynając od naroża placu przy głównej ulicy, zgodnie z kierunkiem obrotu wskazówek zegara,
5) jeżeli plac (rondo uliczne) powstaje z rozszerzenia lub skrzyżowania ulic, nieruchomości położone przy placu należy oznaczać kolejno numerami jednej z ulic przechodzącej przez plac (rondo uliczne).
Przydzielenie zatem numeru porządkowego B. 80a działce znajdującej się pomiędzy innymi działkami, które mają numery B. 80c i 80b, nie odpowiada – jak słusznie wskazali skarżący – powyższym przepisom. Tym samym - wbrew temu co twierdzi organ - nadanie z urzędu numeru B. 80b dla budynku posadowionego na działce nr 381/3 nie zachowuje ciągłości zbioru numerów porządkowych.
Organ winien zatem w pierwszej kolejności ustalić, na jakiej podstawie działkom nr 381/1, 381/2 i 381/3 nadano numery porządkowe, które widnieją w przedłożonych przez skarżących dokumentach, i przeanalizować w tym kontekście obowiązujące przepisy w dniu 16 lipca 1983 r., ewentualnie wcześniejsze akty prawne, gdy ustali, że nadanie numerów nastąpiło przed tą datą. Brak ustaleń w powyższym zakresie uzasadnia uwzględnienie zarzutu skargi naruszenia art. 80 K.p.a. polegające na błędnej oraz dowolnej ocenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W ocenie Sądu niewystarczające jest poprzestanie na wskazaniu na brak wiedzy o przyczynach technicznego ujawnienia numerów porządkowych w decyzjach Naczelnika Miasta i Gminy L. oraz w aktach notarialnych, czy też, że nie stanowiły one czynności prawnych umożliwiających nadanie spornych numerów dla budynków położonych na tych działkach. Brak czynności wyjaśniających w tym względzie nie pozwala zatem na stwierdzenie, że pierwszym dokumentem, który mógł stanowić podstawę prawną nadania spornego numeru, jest datowane na dzień 10 maja 1995 r. zawiadomienie o nadaniu numeru porządkowego dla budynku położonego na działce nr 381/2, wydanego dla ówczesnych właścicieli A. i S.D.. Bez znaczenia są ponadto okoliczności, że obecni właściciele ww. nieruchomości posługują się tym adresem w wielu dokumentach i instytucjach i tam też są zameldowane. To samo stwierdzenie bowiem można odnieść do skarżących. Jeśli organ miał natomiast wątpliwości co do twierdzeń skarżących, winien był podjąć wszelkie kroki celem ich wyjaśnienia. Czego jednak w sprawie zabrakło. Nie ma znaczenia również fakt, że skarżący w budynkach wybudowanych na przedmiotowych działkach nie są ani zameldowani ani nie prowadzą żadnej działalności. Numer porządkowy nadaje się dla nieruchomości i to niezależnie od tego, czy ktoś jest tam zameldowany czy prowadzi działalność. Zgodnie z przywołanymi przepisami r.M.G.K. nie miało nawet znaczenia, czy nieruchomość jest zabudowane, czy też tylko przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę budynkami lub innymi urządzeniami.
Ponadto, w zaskarżonym zawiadomieniu brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia. Organ ograniczył się jedynie do dwóch stwierdzeń, że dokumenty wyszczególnione w pismach skarżących nie mogły stanowić podstawy do skutecznego nadania numeru porządkowego oraz że uzupełnienie gminnej ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości o numer 80b przy ul. B. jest zasadne.
Trzeba tutaj zwrócić uwagę na przepis § 9 ust. 1 r.M.A.C., zgodnie z którym aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się, jeżeli:
1) nastąpiła zmiana danych, o których mowa w § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 oraz § 6 ust. 3;
2) w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwalenia jego zmiany rozszerzeniu uległy tereny przeznaczone pod budownictwo;
3) został wybudowany budynek, który nie był przedmiotem prognozy przy zakładaniu ewidencji;
4) zostały utworzone nowa ulica lub plac w drodze nadania nazwy ciągowi komunikacyjnemu;
5) obiekty przestrzenne ujawniane w ewidencji zakończyły swój cykl istnienia;
6) istniejąca numeracja porządkowa budynków zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie;
7) w trybie przepisów art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych została ustalona nowa urzędowa nazwa miejscowości.
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy oraz niewyjaśnienie powołanych wyżej okoliczności stanu faktycznego sprawy dotyczących nadania działkom nr 381/1, 381/2 i 381/3 numerów porządkowych widniejących w przedłożonych przez skarżących dokumentach, należało stwierdzić, że zarzut skargi naruszenia prawa materialnego poprzez błędne niezastosowanie § 9 r.M.A.C. i wydanie zawiadomienia o nadaniu numeru porządkowego, mimo braku istnienia ku temu przesłanek wyliczonych w przedmiotowym paragrafie, jest uzasadniony.
Istotne jest również, że nadanie numerów porządkowych nieruchomości w części ulicy B., dokonane przez Burmistrza zawiadomieniem z dnia 8 lipca 2015 r. dla działki nr 381/1 (nadanie numeru B. 80c – vide odpowiedź na skargę) oraz zaskarżonym zawiadomieniem nie odpowiada przepisom r.M.A.C.
Przepisy P.g.k. w rozdziale 8a nie normują szczegółowych zasad, według których następuje nadawanie numerów porządkowych nieruchomościom lub ich zmiana, odsyłając w tym względzie do regulacji podustawowej. Z treści upoważnienia ustawowego przewidzianego w art. 47b ust. 5 P.g.k. wypływają jednak istotne zasady ogólne, które właściwy minister powinien uwzględnić wydając rozporządzenie w celu wykonania ustawy. Z wytycznych dotyczących treści aktu wynika mianowicie, że określenie szczegółowego zakresu informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizacja i tryb tworzenia, aktualizacja i udostępnianie tych baz powinno nastąpić z zachowaniem w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych, zasady interoperacyjności, o której mowa w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej, potrzeby harmonizacji zbiorów danych tej ewidencji ze zbiorami innych rejestrów publicznych, a także usprawnienia obsługi obywateli. Szczegółowe zasady dotyczące nadawania numerów porządkowych nieruchomościom lub ich zmian ustalone zostały przepisami r.M.A.C., w którym określono szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizację i tryb tworzenia, aktualizacji i udostępniania baz danych ewidencji oraz wzór wniosku o ustalenie numeru porządkowego budynku (§ 1 r.M.A.C.).
Zgodnie z § 5 ust. 1 r.M.A.C. numery porządkowe, o których mowa w art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a P.g.k., ustala się w procesie zakładania ewidencji, a w uzasadnionych przypadkach także w procesach jej aktualizacji, uzupełnienia lub zmiany, wykorzystując do tego celu: 1) ewidencję numeracji porządkowej nieruchomości; 2) ewidencję gruntów i budynków; 3) bazy danych obiektów topograficznych (BDOT500 i BDOT10k); 4) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku braku takich planów – decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; 5) ortofotomapę cyfrową. Zgodnie zaś z § 5 ust. 2 r.M.A.C. dla każdej ulicy i każdego placu posiadającego nazwę tworzy się odrębne, ciągłe zbiory numerów porządkowych w sposób zapewniający przestrzenną regularność każdego z tych zbiorów oraz unikalność jego elementów, zachowując w miarę możliwości istniejące numery porządkowe, ujawnione w ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości, oraz dotychczasowe zasady tej numeracji. Dla każdej wsi lub części wsi stanowiącej miejscowość oraz dla każdego osiedla na obszarach miast, w których ulice i place nie posiadają nazw, tworzy się jeden ciągły zbiór numerów porządkowych, w sposób zapewniający jego przestrzenną regularność oraz unikalność jego elementów (§ 5 ust. 3). W przypadku ustalania numerów porządkowych związanych z nowymi, niezabudowanymi dotychczas ulicami lub osiedlami, a także w przypadku podjęcia decyzji o zmianie wszystkich istniejących numerów porządkowych związanych z określoną ulicą lub osiedlem stosuje się następujące zasady (ust. 8):
1) numery porządkowe wzdłuż ulic głównych wzrastają w kierunku od centrum miejscowości ku jej granicom albo z południa na północ oraz ze wschodu na zachód;
2) numery porządkowe wzdłuż ulic bocznych wzrastają, poczynając od głównej ulicy, w kierunku granic miejscowości;
3) numery porządkowe po lewej stronie ulicy, w kierunku zwiększających się numerów, oznacza się liczbami nieparzystymi, a po prawej stronie parzystymi;
4) numery porządkowe budynków przylegających do placu wzrastają, poczynając od naroża placu przy głównej ulicy, zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara;
5) jeżeli plac powstaje z rozszerzenia lub skrzyżowania ulic, dla budynków przylegających do placu ustala się kolejne numery porządkowe jednej z ulic przechodzących przez plac.
Numery porządkowe o strukturze niespełniającej wymogów określonych w ust. 4-6 mogą być ujawnione i nadal stosowane w ewidencji, jeżeli w takiej strukturze były przyjęte w ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości, a jednocześnie zapewniają unikalność związanych z nimi adresów i ich czytelną identyfikację w terenie w powiązaniu z adresami sąsiednimi (ust. 9).
W niniejszej sprawie ( jak słusznie podnieśli skarżący ( w następstwie zmiany numeracja budynków będzie określona w sposób niekonsekwentny i zakłócający prawidłową sekwencję numeracyjną, co jest sprzeczne z założeniami ustawodawcy. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zachodzi przesłanka do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło