II SA/Wr 642/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia WSA Anna Siedlecka, Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia wykonania robót budowlanych zabezpieczająco-odtwarzających w budynku nr 39 w Dz. oddala skargę. W dniu [...] Starosta J. wydał na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) decyzję Nr [...], którą wniósł sprzeciw do zgłoszonych przez J.W. robót budowlanych, obejmujących wykonanie w ramach II etapu robót zabezpieczająco-odtworzeniowych na budynku nr [...] w Dz. wzmocnienia stropu nad parterem, polegającym na wykonaniu wylewki zbrojonej siatką 6mm nad stropem monolitycznym na warstwie wyrównującej oraz połączenie go ze wzmocnionym stropem drewnianym. Przyczyną wniesienia sprzeciwu, jak wskazał organ, jest fakt, że obiekt, w którym prowadzone są przedmiotowe roboty budowlane, jest wpisany do rejestru zabytków, co powoduje zaś, że na realizację tychże robót wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Odwołanie od tej decyzji wniosła J.W., podnosząc, że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego, mogącego samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Dla określenia całego zamierzenia budowlanego, jego funkcji oraz przeznaczenia warunkiem konicznym jest dostanie się do wszystkich pomieszczeń budynku, jego poszczególnych elementów, dla określenia konstrukcji budynku jako struktury budynku, w którym można planować jakąkolwiek funkcję. Zgromadzone w obiekcie duże ilości materiałów budowlanych, pochodzących z rozbiórek innych obiektów, mające służyć poprzedniemu właścicielowi do remontu tego obiektu, obciążające strop, zalewane odpadami przez nieszczelny dach i gnicie podłoża pod wpływem wód gruntowych w szczelnie zamkniętych pomieszczeniach - pozostały w nieużytkowanej części budynku ostatnie 10 lat. Pierwszym etapem prac zabezpieczająco-odtworzeniowych było opróżnienie pomieszczeń przyziemia ze zgromadzonych tam materiałów i wykonanie odprowadzenia wód gruntowych z zabezpieczeniem ścian podziemia, które utraciły swoją nośność przez wypłukanie spoin pomiędzy kamieniem, aby móc bezpiecznie dostać się na piętro (decyzja Konserwatora zabytków z dnia [...] Nr [...]). Opróżnione pomieszczenia piętra ze zgromadzonych tam cegieł i belek spowodowały znaczne pęknięcia sklepienia łukowego. Część stropu łukowego wcześniej samoistnie się zwaliło, o czym świadczy w tym miejscu strop Klaina. Nastąpiło również oddzielenie się ścian zewnętrznych od stropu. Aby dostać się do konstrukcji więźby dachowej dla określenia stanu jej zużycia warunkiem koniecznym jest wzmocnienie stropu nad przyziemiem, zakresem prac określonym w etapie II robót zabezpieczeniowo-odtworzeniowych (decyzja Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...]). Niewykonanie tego etapu robót uniemożliwi postemplowanie zgniłych belek stropu nad piętrem. Zabezpieczenia go przed ewentualnym samoistnym zawaleniem z przeniesieniem obciążeń na zabezpieczone i wzmocnione ściany podziemia budynku. Po tych etapach prac możliwa jest cena stanu technicznego konstrukcji więźby dachowej oraz powiązanie ze ścianami zewnętrznymi budynku. Wszystkie te etapy prac wzmacniając dolne partie budynku, pozwalają dostać się do wszystkich partii budynku celem jego zabezpieczenia jako całości przed zniszczeniem, po czym można ocenić możliwość projektowania jakiejkolwiek jego funkcji. Ponadto odwołująca wskazała, że projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie, której nie ma, bowiem trwa jej uaktualnianie. Nadto projekt architektoniczno-budowlany określający funkcję, formę i konstrukcję, jednakże w chwili obecnej brak jest możliwości określenia funkcji, formy i konstrukcji. Oświadczenie właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw wody, co jest obecnie niemożliwe bowiem nie ma możliwości ujęcia w inwestycji "Budowa sieci wodociągowej [...]" i wykonania przyłącza wodnego do działki, na której znajduje się ta część budynku. Ponadto strona wskazał, że badania geologiczno-inżynierskie posadowienia budynku wskazywały na pilne zabezpieczenie ścian podziemia przed wodami gruntowymi i deszczowymi oraz wzmocnienie ich przez zbrojone dolewki do ścian podziemia jako zabezpieczeń przed zniszczeniem całego budynku. Wymagane sprzeciwem pozwolenie na budowę będzie możliwe po spełnieniu wyżej opisanych okoliczności, jak również określeniu ich dla całego budynku a nie dla części. Dla obiektu wpisanego do rejestru zabytków pod nr. [...] przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę odwołująca uzyskała (wymagane art. 39 pkt 1 Prawa budowlanego) pozwolenia na prowadzenie prac budowlanych przy zabytku od konserwatora zabytków. Czas dla uzyskania wszelkich warunków oraz poznania okoliczności niezbędnych do wykonania projektu architektoniczno-budowlanego wykorzystany na prace zabezpieczeniowo-odtworzeniowe, co jest niezbędne dla wyeliminowania stanu zagrożenia budynku. Jest to ostatni moment w jakim można jeszcze obiekt uratować. Planowanie funkcji dla obiektu, którego być może nie da się uratować oraz z powodu wielu zagrożeń nie jest możliwe. W związku z powyższym strona wniosła o przywrócenie możliwości wykonania robót objętych II etapem prac zabezpieczająco-odtworzeniowych, dla uzyskania możliwości oceny pozostałych elementów budynków oraz zebraniu uzgodnień niezbędnych do wykonania projektu architektoniczno-budowlanego, na podstawie którego będzie mogła wystąpić o pozwolenie na budowę. Dla uzyskania zaś pozwolenia niezbędne jest objęcie projektem remontu całego budynku. Po rozpatrzeniu w/w odwołania, Wojewoda D. wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję z dnia [...] Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ stwierdził m.in., że ustawodawca w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego określił, że wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, za wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W rozstrzyganej sprawie zgłoszenie dokonane przez J.W. dotyczy robót budowlanych wykonywanych w obiekcie chronionym prawnie wpisem do rejestru zabytków pod numerem [...] z dnia [...]. O wpisie do rejestru zabytków świadczy znajdująca się w aktach sprawy decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. z dnia [...] nr [...] oraz kserokopia decyzji tego organu z dnia [...] nr [...]. Obie te decyzje pozwalają na prowadzenie prac i robót przy przedmiotowym zabytku. A zatem - zdaniem organu odwoławczego - Starosta J. mając na uwadze przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowił, że właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, słusznie wniósł sprzeciw do zgłoszenia dokonanego przez J.W. dotyczącego wykonania robót budowlanych w obiekcie chronionym prawnie wpisem do rejestru zabytków. Z rozstrzygnięciem Wojewody D. nie zgodziła się J.W., która wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę. Strona skarżąca wniosła w niej o rozstrzygnięcie zagadnień budzących poważne wątpliwości w tej sprawie, tj. braku możliwości zabezpieczenia budynku zabytkowego wpisanego do rejestru zabytków, znajdującego się w stanie zagrożenia przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Ma to odniesienie do wielu obiektów zabytkowych znajdujących się w stanie zagrożenia, które nie mogą być zabezpieczone przed niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków przed uzyskaniem pozwolenia na budowę przez osoby posiadające kwalifikacje projektowania, kierowania i nadzorowania budowy i które specjalistycznie mogą określić stan zagrożenia obiektu. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zbytkami nakłada w art. 28 pkt 3 na właściciela obowiązek niezwłocznego zawiadomienia konserwatora zabytków o wystąpieniu zagrożenia, co skarżąca uczyniła. Samo zawiadomienie nie eliminuje istniejącego zagrożenia. Natomiast wydany przez konserwatora zabytków nakaz z zakresem niezbędnych robót do wykonania, rozłożony w czasie dwóch lat, na dwóch właścicieli nie zdejmuje z nich żadnej odpowiedzialności za skutki mogące wystąpić przed terminem możliwym do uzyskania pozwolenia na budowę. Działania podjęte przez stronę skarżącą wobec niejasnych w tej kwestii przepisów prawa zdejmują ze skarżącej odpowiedzialność za nieodwracalne skutki mogące nastąpić przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż skarga J.W. nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do jej uchylenia. Ponadto należy zauważyć, że skarżąca w istocie nie kwestionuje konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie brak możliwości zabezpieczenia budynku wpisanego do rejestru zabytków, znajdującego się w stanie zagrożenia przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Jednakże kwestie te nie było przedmiotem ocenianego przez Sąd postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organ I instancji, którą na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) został wniesiony sprzeciw do zgłoszonych przez J.W. robót budowlanych obejmujących wykonanie w ramach II etapu robót zabezpieczająco-odtworzeniowych na budynku nr [...] w Dz.. Przyczyną wniesienia sprzeciwu było objęcie przedmiotowego obiektu ochroną konserwatorską poprzez wpisanie go do rejestru zabytków, co powoduje zaś konieczność uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę przy realizacji w tym obiekcie robót budowlanych. Na podstawie art. 30 ust. 1 w/w ustawy - Prawo budowlane inwestor zobowiązany jest dokonać zgłoszenia właściwemu organowi m.in. wykonywania robót budowlanych. W myśl zaś ust. 6 pkt 1 art. 30 organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Należy zauważyć, że zasadą jest, że roboty budowlane, przez które rozumie się zgodnie z przepisem art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego - budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie zaś z przepisem art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, za wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Z powyższych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że na wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych w obiektach wpisanych do rejestru zabytków, konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. z dnia [...] nr [...] oraz z dnia [...] nr [...] budynek nr [...] w Dz., w którym skarżąca zamierzała prowadzić objęte zgłoszeniem roboty budowlane, jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] z dnia [...]. Faktu umieszczenia przedmiotowego obiektu w rejestrze zabytków nie kwestionuje również skarżąca. Stąd też - w ocenie Sądu - organ I instancji w sposób uprawniony na podstawie w/w art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, wniósł sprzeciw do zgłoszenia dokonanego przez J.W., zaś organ odwoławczy utrzymał decyzję Starosty J. w mocy. Uwzględniając powyższe rozważania, należało wyciągnąć wniosek, że decyzja Wojewody D. jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie mogła być zatem uwzględniona, co obligowało do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji. k.g.