II SA/Wr 643/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku stronie skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] nr [...]w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na wymianie dachu budynku gospodarczego z dwuspadowego krytego dachówką na dach jednospadowy kryty blachą postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca A. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania podała, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z synem, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w sklepie spożywczym oddalonym o 14 km od jej miejsca zamieszkania, w kwocie 1.800 zł (netto), i jest współwłaścicielką domu (1/2 udziału) o powierzchni 80 m² i wartości 100.000 zł. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przesłała do akt sprawy dokumenty, z których, ponad dane wskazane w treści wniosku, wynika, że w roku 2015 r. uzyskała dochód w kwocie 21.512 zł, jej miesięczne wynagrodzenie wynosi 1.380,69 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowa-niu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz usta-nowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. całkowicie pozbawionych środ-ków do życia ze względu na okoliczności życiowe. Zdaniem referendarza sądowego ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Zwolnienie od kosztów sądowych jest w istocie rodzajem pomocy państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Przy czym to do referendarza sądowego w wojewódzkim sądzie administracyjnym, kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena, czy takie okoliczności zachodzą. W ocenie referendarza sądowego skarżąca w sprawie wykazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie ponosić kosztów sądowych w sprawie. Świadczą o tym z jednej strony kwota pieniężna, którą skarżąca dysponuje miesięcznie na utrzymanie siebie i syna – 1.380,69 zł i brak majątku podlegającego spieniężeniu, a z drugiej wydatki gospodarstwa domowego skarżącej i jej sytuacja życiowa, w tym samodzielne utrzymywanie dwuosobowego gospodarstwa. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2) i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.