II SA/Wr 646/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-04-09

Skład orzekający: Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych powinno uwzględniać oświadczenie strony o możliwości partycypacji w kosztach w określonej kwocie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych jest zasadne, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona sama zadeklarowała możliwość partycypacji w kosztach w określonej kwocie, sąd powinien uwzględnić tę kwotę jako granicę, poniżej której nie przyzna zwolnienia, uznając ją za niepowodującą uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
Z.W. złożył skargę na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowaną wiatę. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go swoją sytuacją materialną. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 lutego 2010 r. przyznał prawo pomocy w części przekraczającej 400 zł i odmówił w pozostałym zakresie. Z.W. wniósł skutecznie sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 400 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej w sprawie samowolnie wykonanej wiaty magazynowej opon i felg postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 400 zł (czterysta złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Z. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej w sprawie samowolnie wybudowanej wiaty magazynowej opon i felg. Do skargi powyższej dołączono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Motywując zasadność złożonego wniosku wskazano, że łączny dochód wnioskodawcy i jego żony wynosi brutto 2.156. 00, a do składników posiadanego majątku należy zaliczyć dom w wielkości 120 m², położony w S. Wnioskodawca wyjaśnił także, że spłaca w ratach (ok. 900 zł) pobrany na zakup domu kredyt hipoteczny w wysokości 80.000. Nadto podniósł, iż co miesiąc ponosi koszty związane z opłatą za: energię elektryczną – ok. 120 zł. miesięcznie, wodę – 80 zł miesięcznie, gaz – 100 zł miesięcznie. Co miesiąc wydatkuje także na lekarstwa kwotę 200 zł, a na wyżywienie ok. 450 zł. Nadto Z. W. wskazał, że ponosi także koszty związane z zakupem opału na zimę – ok. 2000 zł. W piśmie zaś z dnia [...] r. wnioskodawca poinformował, że posiada na koncie bankowym kwotę 1.500 zł., a także, że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości około 200-400 zł. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2010 r., doręczonym skarżącemu w dniu 1 marca 2010 r., referendarz sądowy w tutejszym Sądzie przyznał prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 400 zł (czterysta złotych) i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Z. W. w dniu [...] r. wniósł skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 u.p.s.a.). Przepis art. 245 § 4 u.p.s.a. normuje zaś częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków, które to może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa z kolei ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów sądowych. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków. Podstawę przyznania prawa pomocy stanowi informacja, zawarta we wniosku składanym na urzędowym formularzu przez stronę. Jeżeli oświadczenia tam zawarte nie będą wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości partycypacji w kosztach sądowych, stosownie do postanowień art. 255 u.p.s.a wnioskodawca może zostać wezwany do złożenia w zakreślonym terminie stosownych oświadczeń lub dokumentów. Mając zatem na względzie okoliczności niniejszego stanu faktycznego oraz powyżej opisane regulacje normatywne Sąd uznał, iż zasadnym jest przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 400 zł. Przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy wzięto pod uwagę, to, że wnioskodawca wykazał i w należyty sposób udokumentował okoliczność, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego oraz mając na względzie, to iż sam wnioskodawca poinformował, iż jest w stanie partycypować w kosztach postępowania w kwocie około 200 - 400 zł. uznano, iż w rozpoznawanej sprawie uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 400 zł. nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego dla utrzymania wnioskodawcy i jego małżonki. Mając zatem powyższe na uwadze i kierując się dyspozycją art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło