II SA/Wr 648/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-03-21
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji) w sytuacji, gdy nie wykazał w uzasadnieniu, dlaczego nie mógł rozpoznać sprawy merytorycznie lub uzupełnić postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może stosować art. 138 § 2 k.p.a. (decyzja kasacyjna) w sposób dowolny. Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub było ono niewystarczające, a organ odwoławczy nie może uzupełnić postępowania dowodowego. Uzasadnienie decyzji kasacyjnej musi precyzyjnie wykazać przyczyny zastosowania tego przepisu, w przeciwnym razie narusza to zasady postępowania administracyjnego i uzasadnia uchylenie decyzji przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
Gospodarstwo Rolno-Handlowe "A" Sp. z o.o. złożyło skargę na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą inwestorom doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Powiatowy Inspektor nakazał doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego z uwagi na prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i zmianę sposobu użytkowania. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając, że nie wykazano zmiany sposobu użytkowania i że inwestorzy przedłożyli wymaganą dokumentację. Skarżąca Spółka zarzuciła organowi odwoławczemu błędne zastosowanie prawa i usankcjonowanie bezprawia, wskazując na brak pozwolenia na budowę i zmianę sposobu użytkowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Asesor WSA - Olga Białek (sprawozdawca) Protokolant - Iwona Borecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi Gospodarstwa Rolno - Handlowego "A" Sp z o.o. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej A. i A. D. doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz Gospodarstwa Rolno Handlowego "A" Sp z o.o. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane;
Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]), podjętą w wyniku - wszczętego na wniosek Gospodarstwa Rolno-Handlowego "A" Sp. z o.o. w G. -postępowania "w sprawie legalności prowadzonych robót budowlanych w budynku - hotel robotniczy w miejscowości G." polegających na przebudowie budynku po byłym hotelu robotniczym wraz ze stołówką pracowniczą na cele mieszkalno - hotelowe, na terenie działki nr [...] położonej w G., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) nakazał inwestorom – A. i A. D. -doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu poprzedniego.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku skargi Gospodarstwa Rolno-Handlowego "A", przeprowadzono kontrolę, podczas której stwierdzono, że budynek użytkowany uprzednio jako hotel pracowniczy i stołówka jest przebudowywany na cele mieszkalno - hotelowe, w połączeniu ze zmianą sposobu użytkowania części obiektu. Roboty prowadzone są bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz bez pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu. Dalej podano, że
wobec takich ustaleń faktycznych, postanowieniem z dnia [...]r. (nr [...]), wstrzymane zostały prowadzone roboty budowlane a następnie decyzją z dnia [...]r.(nr [...]), wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zobowiązano inwestorów do dokonania w terminie do dnia [...]r. czynności mających w celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. W ramach tych czynności nakazano A. i A. D. dostarczenie:
1. zaświadczenia Wójta Gminy M. o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2. inwentaryzację wykonanych robót budowlanych wraz z oświadczeniem osoby uprawnionej o ich przeprowadzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczo-budowlanymi, w tym Polskimi Normami,
3. projektu budowlanego wraz z wymaganymi przepisami szczególnymi uzgodnieniami, opiniami i pozwoleniami,
4. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Po dokonaniu analizy dokumentacji, która została złożona przez strony w dniu [...]r., oraz po analizie stanu faktycznego sprawy, organ stwierdził, że istnieje konieczność podjęcia rozstrzygnięcia o nakazaniu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, gdyż po pierwsze: Gmina M. od dnia 31 [...] r. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego inwestycją a w poprzednio obowiązującym planie - który utracił swoją moc obowiązującą z dniem [...]r. - przedmiotowa nieruchomość położona była na obszarze oznaczonym symbolem 15 MZ - teren hotelu pracowniczego wraz ze stołówką pracowniczą, a po drugie: w projekcie budowlanym złożonym przez strony, część hotelowa przekracza 30% powierzchni obiektu, co jest niezgodne z art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, zgodnie z którym w budynku mieszkalnym jednorodzinnym dopuszcza się wydzielenie lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30% powierzchni całkowitej obiektu. Przebudowana część obiektu ma funkcję mieszkalną i służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych właścicieli. Wskazano również, że roboty budowlane w tej części zostały zakończone i od [...]r. obiekt użytkowany jest z naruszeniem art. 55-59 ustawy, co ustalono na podstawie zmiany meldunku.
1
sygn.akt II SA/Wr 648/04
Na skutek odwołania A. i A. D. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie należy uznać za uzasadnione, gdyż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Twierdzenia zawarte w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Przede wszystkim, według organu odwoławczego, nie zostało potwierdzone, że wykonywane prace doprowadziły do zmiany sposobu użytkowania, skoro przedmiotowy obiekt był hotelem robotniczym wraz ze stołówką a obecnie inwestorzy prowadzą prace dostosowujące go do celów mieszkalno-hotelowych. W rozpatrywanej sprawie nie znajduje również uzasadnienia sankcja wywiedziona z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, gdyż strony przedłożyły wymaganą przez organ nadzoru budowlanego dokumentację, wypełniając tym samym nałożony na nich obowiązek. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia, ze względu na jakie okoliczności, organ nakazał doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu poprzedniego. Jedyną czynnością procesową były zaś oględziny przedmiotowej nieruchomości.
W takiej sytuacji - według organu odwoławczego - doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 k.p.a. jak też do naruszenia art. 77, art. 80 i art. 81 k.p.a. Podniesiono też, że organ pierwszej instancji w rażący sposób uchybił przepisom postępowania administracyjnego w zakresie wszechstronnego zgromadzenia i oceny całokształtu materiału dowodowego. W myśl art. 75 k.p.a. powinien bowiem dopuścić wszelkie dowody, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie są sprzeczne z prawem, takie jak: dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Zastrzeżenia organu odwoławczego wzbudziło również uzasadnienie decyzji, które -jak stwierdził - pozostawało bez związku z ustaleniami dokonanymi w trakcie postępowania. Pominięto w nim również okoliczności faktyczne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego organ uznał za zasadne uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Prawidłowość opisanej decyzji oprotestowana została przez Gospodarstwo Rolno-Handlowe "A" Sp. z o.o., które wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W peteitum skargi zarzucono organowi drugiej instancji wydanie decyzji "w oparciu o analizę faktów i dokumentów, które w uzasadnieniu nie powinny mieć żadnego wpływu na jej wydanie". Doprowadziło to do usankcjonowania bezprawia, które naruszyło interesy firmy z uwagi na prowadzoną w sąsiedztwie działalność gospodarczą.
Uzasadniając swoje wystąpienie strona skarżąca podniosła, że inwestorzy otrzymali decyzję Wójta Gminy M. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W decyzji tej określono jednoznacznie rodzaj inwestycji tj: modernizację i rozbudowę hotelu pracowniczego wraz ze stołówką w zakresie: zmiany dachu z płaskiego na wielospadowy, zabudowy istniejących wnęk, dobudowy wiatrołapu i małej architektury. Decyzja ta nie przewidywała zatem zmiany funkcji obiektu.
Skarżący wskazał również, że inwestorzy prowadzą swoje roboty bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i bez pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Z tego względu organ zasadnie wstrzymał prowadzone roboty budowlane i zobowiązał ich do dokonania w wyznaczonym terminie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Inwestorzy nie podporządkowali się żadnej decyzji organu nadzoru budowlanego i nie wykonali w terminie nałożonych na nich obowiązków. Kontynuując - niezgodnie z prawem - prace budowlane zamieszkali w
2
sygn.akt II SA/Wr 648/04
przedmiotowym obiekcie w [...]r., a do przebudowy pozostała jedynie część gospodarcza i kotłownia. Okoliczność ta - w ocenie skarżącej Spółki - jest ewidentnym dowodem na zmianę funkcji obiektu.
W dalszej części skargi wywodzono, że dokumentacja wymagana przez organ nadzoru budowlanego złożona została w dniu [...]r. czyli po wyznaczonym terminie. W świetle obowiązujących przepisów prawa może być uznana jedynie za szkic tego, co inwestor już zrobił i co chce zrobić, nie zaś za dokument prawny. Gmina M. nie posiadała bowiem i nie posiada miejscowego planu zagospodarowania. Ponadto sporządzono ją niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, bez żadnych uzgodnień z wyznaczonymi do tego organami
Konkludując skarżący uznał, że przedmiotowa inwestycja realizowana była i nadal jest realizowana niezgodnie z prawem i bez wymaganych pozwoleń, dlatego uchylenie decyzji przez organ stopnia wojewódzkiego należy uznać za niezasadne. Potwierdzeniem tej tezy jest również to, że w [...]r. A. D. wystąpił o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie budynku hotelu pracowniczego na budynek mieszkalny dla potrzeb gospodarstwa rolnego.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych, dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafność ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonego aktu. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo a nawet obowiązek, uwzględnić wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Oceniając w tym aspekcie okoliczności faktyczne i prawne ustalone w rozpoznawanej sprawie przez organy administracji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny wziął pod uwagę nie tylko zarzuty podniesione w skardze ale również - mając na względzie treść przywołanego wyżej art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - inne okoliczności i przepisy.
Poczynione w tym zakresie ustalenia doprowadziły do wniosku, że decyzja podjęta przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zważyć bowiem należy, że zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., co. oznacza, że przedmiotem kontroli Sądu musi być przede wszystkim prawidłowość zastosowania tego przepisu.
Trzeba zatem podkreślić, że - jak wynika to z art. 15 k.p.a. - postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym. W myśl tej zasady, każda sprawa
3
sygn.akt II SA/Wr 648/04
administracyjna w której zastosowany został środek zaskarżenia w postaci odwołania, podlega dwukrotnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu. Celem postępowania odwoławczego jest zatem ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy. Strona tego postępowania ma bowiem prawo do merytorycznego załatwienia jej sprawy, rozstrzygniętej uprzednio przez organ pierwszej instancji. Takich możliwości nie stwarza art. 138 § 2 k.p.a. Wydana na jego podstawie decyzja ma charakter kasacyjny a nie reformacyjny. Stosując omawianą podstawę prawną organ nie orzeka zatem o istocie sprawy ale uchyla decyzję i przekazuje ją do ponownego rozpatrzenia. Dlatego uchylenie decyzji na tej podstawie, możliwe jest jedynie, gdy spełnione zostaną określone przesłanki tj. organ pierwszej instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy a jednocześnie brak jest podstaw do przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 k.p.a.). W judykaturze utrwalony jest pogląd, że omawiany przepis stanowi wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego i między innymi dlatego, nie powinien być poddawany wykładni rozszerzającej (zob. uzasadnienie wyroku SN z dnia 9 czerwca 1999 r., SN III RN 7/99, OSNP 2000/9/338; uzasadnienie uchwały SN z dnia 16 stycznia 1997 r., 1997 r., III ZP 5/96; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 4 maja 1998 r. FPS 2/98, ONSA 1998,Nr 3, poz. 79).
Należy zatem wyraźnie podkreślić, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, nie może być podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji nie dają bowiem podstaw do zastosowania tego przepisu. Natomiast przyczyny dla których organ uznał za konieczne wydanie decyzji kasacyjnej tego typu i nie skorzystał z uregulowania art. 136 k.p.a. powinny być w sposób przekonujący przedstawione w uzasadnieniu decyzji ( art. 107 § 3 k.p.a.). Trzeba tutaj zwrócić uwagę na szczególną rangę jaką ustawodawca przypisał uzasadnieniu decyzji. Zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. organ administracji jest zobowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym swojej decyzji między innymi fakty, które uznał za udowodnione, dowody na jakich się oparł oraz przyczyny, z powodu których odmówił wiarygodności innym dowodom. W uzasadnieniu prawnym należy zaś wyjaśnić podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że zadaniem uzasadnienia jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Motywy decyzji powinny być zatem tak przedstawione aby strona mogła zrozumieć i ewentualnie zaakceptować zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy nie pozwala również na dokonanie kontroli tej decyzji w postępowaniu sądowym. Niedopełnienie tego obowiązku powoduje naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych w art. 9, art. 7 i art. 11 k.p.a. i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
Analizując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że nie spełnia ono określonych wyżej wymogów. Nie zostało bowiem precyzyjnie wykazane z jakich względów organ odwoławczy uznał, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Ograniczono się jedynie do dokonania oceny decyzji pierwszo instancyjnej oraz wykazania uchybień jakie decyzja ta - w ocenie organu - zawiera. Nie dokonano natomiast ponownego rozpatrzenia sprawy , w wyniku czego, organ odwoławczy mógłby ustalić czy możliwe jest podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie zebranego materiału dowodowego sprawy.
4
sygn.akt II SA/Wr 648/04
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są bowiem przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718). Przywołane przepisy znajdują zastosowanie w przypadku wykonania bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia robót innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 i 49 b ust. 1 Prawa budowlanego. Wynika z nich, że po wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia postanowieniem o którym mowa w art. 50 i przed upływem terminu dwóch miesięcy od dnia doręczenia tego postanowienia, kompetentny organ wydaje w ramach uznania administracyjnego jedną z trzech decyzji o których mowa w punktach 1, 2 i 3 tego przepisu. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji, uznając że zachodzą przesłanki do zalegalizowania wykonanych prac, wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nakazując inwestorom wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Treść przepisu art. 51 wskazuje, że - wobec ostateczności tej decyzji - kolejnym krokiem organu powinno być podjęcie czynności o których mowa w ust. 3 lub w ust. 4 tego przepisu. W zależności od zachowania inwestorów organ winien więc wydać decyzję pozwalającą na wznowienie robót budowlanych (ust. 3 ) albo nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust.4). Wydając decyzję z dnia [...] r. organ pierwszej instancji zastosował normę zawartą w art. 51 ust. 4 i nakazał stronom doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Organ odwoławczy nie uznał jednak zasadności zastosowania tego przepisu wskazując w decyzji kasacyjnej , że "w badanym przypadku, sankcja wynikająca z przepisu art. 51 ust. 4 nie znajduje uzasadnienia (...) bowiem zobowiązani przedłożyli wymaganą przez organ nadzoru budowlanego dokumentację, wypełniając tym samym nałożony na nich obowiązek". Z powyższego wynika więc, że organ odwoławczy kwestionując zastosowaną normę nie miał wątpliwości co stanu faktycznego sprawy. Podobnie należy ocenić wypowiedź dotyczącą zmiany sposobu użytkowania. Organ wyraźnie wskazał bowiem, że dostosowanie hotelu robotniczego na cele mieszkalno-hotelowe nie prowadzi do zmiany sposobu użytkowania.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jakie czynności dowodowe - niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy - miałby być na tym etapie procedowania przeprowadzone przez organ pierwszej instancji. Kwestii tej nie wyjaśnia również druga część uzasadnienia, w której powołano ogólnie szereg przepisów kodeksu administracyjnego bez wykazania konieczności ich zastosowania w realiach rozpoznawanej sprawy. Nie zostało również-uzasadnione dlaczego, zdaniem orzekającego, czynności dowodowe przeprowadzone przez Organ pierwszej instancji są niewystarczające. Wreszcie nie wyjaśniono z jakich względów, organ odwoławczy -jeżeli miał wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy (czemu zdają. się przeczyć zacytowane wyżej twierdzenia) - nie przeprowadził dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, albo nie zlecił przeprowadzenia tego postępowania organowi który wydał decyzję (art. 136 k.p.a.). W tym miejscu trzeba zauważyć, że konieczność przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów (np. zasięgnięcie opinii biegłego, przesłuchanie świadka lub kilku świadków) mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego o którym mowa w art. 136 k.p.a. i wyłącza dopuszczalność kasacji decyzji.
Podsumowując powyższe uwagi, można stwierdzić, że uzasadnianie podjętego rozstrzygnięcia, nie przedstawienia rzeczowej argumentacji i nie pozwala na rozpoznanie motywów którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy. W istocie nie pozwala na należyte
5
skontrolowanie tego rozstrzygnięcia w postępowaniu sadowym. Już choćby z tego względu decyzja powinna być uchylona.
Raz jeszcze trzeba jednak podkreślić, że co do zasady, orzeczenie organu odwoławczego powinno mieć charakter merytoryczno - reformacyjny. Zgodnie z art. 138 §1 k.p.a. kompetencje organu odwoławczego obejmują bowiem zarówno korygowanie wad prawnych decyzji pierwszoinstancyjnej polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Jeżeli więc organ II instancji stoi na stanowisku, że podstawa prawna zastosowana przez organ pierwszej instancji jest wadliwa lub organ błędnie ocenił okoliczności faktyczne, to zdarzenia te nie mogą być przyczyną skorzystania z art. 138 § 2 k.p.a. Dla wydania decyzji kasacyjnej konieczne jest spełnienie przesłanek normatywnych kasacji tj. stwierdzenie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części a uzupełnienie postępowania w trybie art. 136 k.p.a. nie jest możliwe.
Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego zawartych w art. 15, art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a. a także przepisów o uzasadnieniu decyzji zawartych w art. 107 § 3 k.p.a.
Uwzględniając powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Zgodnie z art. 152 przywołanej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 tego samego aktu.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie w pierwszym rzędzie rozpoznanie sprawy i jej ocena na podstawie zebranego materiału dowodowego. Jeżeli jednak - po dokonaniu takiego rozpatrzenia - organ odwoławczy będzie miał nadal istotne wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, powinien rozważyć możliwość zastosowania przepisu art. 136 k.p.a. Dopiero jeżeli uzna, że zakres uzupełniającego postępowania dowodowego przekracza dopuszczalne granice, gdyż istnieje konieczność przeprowadzenia tego postępowania w znacznej części, zobligowany będzie zastosować decyzję kasacyjną. Trzeba jednak zaznaczyć, iż przekonujące i rzeczowe rozważania w tym zakresie, powinny się znaleźć w uzasadnieniu decyzji.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd nie mógł też odnieść się do zarzutów skargi a ponieważ z urzędu dostrzegł uchybienia w zaskarżonej decyzji dlatego uznał za konieczne wyeliminowanie jej z obrotu prawnego i orzekł jak w sentencji wyroku.
6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło