II SA/Wr 648/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-12-21
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy nie wykazał, że poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, który nie udokumentował swojej sytuacji finansowej w sposób rzetelny i nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek, nie może liczyć na przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. dotyczącą nakazu udrożnienia wlotu drenarskiego oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zwolnieniu od kosztów sądowych. Wskazała, że jej jedynym dochodem jest gospodarstwo rolne o powierzchni 2,0481 ha, a jej miesięczny dochód statystyczny wynosi 257 zł. Pełnomocnik wyjaśnił, że wnioskodawczyni utrzymuje się z dopłat unijnych, wsparcia matki i byłego męża oraz że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 50 zł. Wnioskodawczyni nie przedłożyła jednak dokumentów potwierdzających rzeczywiste dochody i nie wyjaśniła szczegółów dotyczących wsparcia finansowego.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
II SA/ Wr 648/10 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2010 r. Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H.o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia .... w przedmiocie nakazania udrożnienia wlotu drenarskiego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
II SA/Wr 648/10
Uzasadnienie
Skarżąca wraz ze skargą na wyżej oznaczona decyzję złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że jedynym jej źródłem dochodu jest gospodarstwo rolne o pow. 2, 0481 ha (statystyczny dochód miesięczny- 257 zł).
W piśmie z dnia 22 listopada 2010 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że skarżąca utrzymuje się z dopłat z Unii Europejskiej, korzysta z pomocy finansowej swojej mamy (z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowy) oraz uzyskuje wsparcie (w wysokości 300 zł) od byłego męża. Pełnomocnik poinformował, że skarżąca nie posiada zdolności kredytowej, a środki potrzebne na pokrycie jego wynagrodzenia uzyska od rodziny. Dodał, że skarżąca jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 50 zł. W załączonym do pisma wniosku skarżąca wskazał, że świadczenie emerytalne jej mamy wynosi 1.676 zł brutto, a ich wydatki kształtują się następująco: koszt ubezpieczenia gospodarstwa- 194 zł; opłata za energię elektryczną- 160 zł; za wodę- 30 zł; za gaz- 50 zł; koszt żywności- 500 zł; koszt lekarstw matki skarżącej- 200 zł.
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)).
W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie dopełniła ww. obowiązku. Skarżąca nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania, w szczególności, że sama skarżąca zadeklarował, że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 50 zł.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wyjaśniła i nie udokumentowała kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową, np. nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego wysokość rzeczywistego (a nie statystycznego) dochodu uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nią gospodarstwo domowe (np. matki); nie określiła w jakiej wysokości otrzymuje dopłaty z Unii Europejskiej; nie wskazała z jakiego tytułu otrzymuje wsparcie finansowe od byłego męża oraz dlaczego nie występuje o stałe i wyższe świadczenie alimentacyjne od niego; nie wyjaśniła od kogo jeszcze z rodziny otrzymuje wsparcie i w jakiej wysokości; nie wskazała dlaczego z tego samego źródła, z którego zamierza pokryć wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika, nie może też pokryć wpisu sądowego od skargi w sprawie prowadzonej w jej interesie; nie udokumentowała również wysokości ponoszonych wydatków.
Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich).
W ocenie Sądu o możliwościach finansowych skarżącej świadczy m.in. zatrudnienie zawodowego pełnomocnika. Sąd oczywiście nie ma nic przeciwko takiemu zatrudnieniu i nie wnika w wysokość ustalonego przez nich wynagrodzenia, dla oceny wniosku istotne jedynie było ustalenie dlaczego skarżąca nie może z tego samego źródła, z którego chce opłacić wynagrodzenie pełnomocnika, opłacić również kosztów sądowych, skoro nie istnieją regulacje, które nakazywałyby traktować priorytetowo tamten koszt przed kosztami sądowymi.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło