II SA/Wr 648/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania udrożnienia wlotu drenarskiego i wylotu ze stawu przez ich odkopanie, odmulenie i usunięcie znajdujących się w nich szmat, gruzu i innych nieczystości uniemożliwiających swobodny wpływ wody do stawu i odpływ ze stawu do przydrożnego rowu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 5 listopada 2010 r. wpłynął do WSA we Wrocławiu formularz wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wynika z niego, że jedynym źródłem jej dochodu jest położone na terenie Gminy N. gospodarstwo rolne o powierzchni 2,0481 ha fizycznych (1,98 ha użytków rolnych), tj. 1,500 ha przeliczeniowych, o rocznym dochodzie w wysokości 3084,00 zł (dochód miesięczny brutto 257,00 zł). Na dowód powyższych okoliczności skarżąca dołączyła zaświadczenie z Urzędu Gminy N. z dnia 13 września 2010 r.. Posiada nieruchomość (dom) o powierzchni 70 m2. Nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza z dnia 9 listopada 2010 r. pełnomocnik skarżącej radca prawny K.S. przesłał uzupełniony formularz PPF. Ponadto pełnomocnik wskazał, że skarżąca (a także osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym) nie pobiera świadczeń z opieki społecznej, a także nie posiada statusu osoby bezrobotnej (podobnie jak osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym). Jednocześnie wyjaśnił, że skarżąca korzysta z pomocy osób trzecich – mamy, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, oraz z pomocy byłego męża w kwocie 300,00 zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada zdolności kredytowej, a utrzymuje się z dochodu z gospodarstwa rolnego, dopłat z Unii Europejskiej oraz z pomocy mamy i byłego męża. Skarżąca byłaby w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 50 zł. Ponadto skarżąca nie zbywa nieruchomości rolnej, ponieważ nie posiada innych nieruchomości w których mogłaby zamieszkać. W odniesieniu zaś do pokrycia wynagrodzenia swojego pełnomocnika procesowego (w przypadku gdyby skarga nie została uwzględniona) skarżąca wskazuje, że potrzebne środki uzyska z pomocy rodziny. Nadto pełnomocnik wyjaśnił, że skarżąca nie posiada innych dochodów, w tym nieopodatkowanych, a także nie pobiera zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych, dodatków mieszkaniowych, dodatków kombatanckich, alimentów czy też stypendiów. Z wniosku wynika natomiast, że skarżąca wspólnie z mamą prowadzi gospodarstwo domowe. Ich wspólne miesięczne wydatki to ubezpieczenie za całe gospodarstwo w kwocie 194,00 zł, prąd – 160,00 zł, woda – 30,00 zł, gaz – 50,00 zł, żywność – 500,00 zł, lekarstwa dla mamy – 200,00 zł, co daje łącznie kwotę w wysokości 1134,00 zł. Nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Posiada sprzęt AGD i RTV o wartości 2000,00 zł. Na dochód miesięczny brutto składa się - oprócz dochodu z gospodarstwa rolnego w kwocie 257,00 zł - emerytura R.H. (mamy skarżącej) w wysokości 1676,00 zł. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. referendarz sądowy odmówił przyznania J.H. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 31 stycznia 2011 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej - na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - do uzupełnienia powyższego wniosku - w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem rozpoznania wniosku jedynie na podstawie znajdujących się w aktach sprawy formularza i dokumentów – poprzez nadesłanie następujących oświadczeń i dokumentów (bądź ich kserokopii): zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości świadczeń emerytalnych matki bądź odcinków wypłaty świadczenia emerytalnego; wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię i osobę prowadzącą z nią gospodarstwo domowe rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące; dokumentów wykazujących wysokość otrzymywanych dopłat z Unii Europejskiej; wyciągów z posiadanego przez wnioskodawczynię konta rolniczego za ostatnie dwa miesiące; dokumentów wykazujących wysokość otrzymywanych (ewentualnie) alimentów od byłego męża. Odpis powyższego wezwania doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 lutego 2011 r.. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia jego odbioru przesyłkę odebrał adresat. Pełnomocnik skarżącej nie udzielił na nie żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej ustawą, stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 powyższej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4). W rozpatrywanej sprawie J.H. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym podkreślić trzeba, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącej nie wykonał w pełni ani zarządzenia referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2010 r., zaś do zarządzenia sędziego z dnia 31 stycznia br. – mimo prawidłowego jego doręczenia - w ogóle się nie odniósł. Przede wszystkim brak jest zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości świadczeń emerytalnych matki bądź odcinków wypłaty świadczenia emerytalnego; wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię i osobę prowadzącą z nią gospodarstwo domowe rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące; dokumentów wykazujących wysokość otrzymywanych dopłat z Unii Europejskiej; wyciągów z posiadanego przez wnioskodawczynię konta rolniczego za ostatnie dwa miesiące; dokumentów wykazujących wysokość otrzymywanych (ewentualnie) alimentów od byłego męża. W myśl zaś art. 255 w/w ustawy - strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku, jak i w kolejnych pismach, nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącej. Należy zauważyć, że oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania, jak i sytuację materialną wnioskodawcy i w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez nią kosztów sądowych. Oceniając w niniejszej sprawie okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.