II SA/Wr 65/06

WyrokWSA we Wrocławiu2006-10-18

Skład orzekający: Andrzej Cisek, Andrzej Wawrzyniak, Olga Białek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany w budowie, który skarżąca określa jako zaplecze budowy domu mieszkalnego, może zostać uznany za samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki, jeśli nie posiada pozwolenia na budowę, a decyzja o warunkach zabudowy została wydana po wszczęciu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany o gabarytach odpowiadających domowi mieszkalnemu, wznoszony bez pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki, nawet jeśli skarżąca twierdzi, że jest to zaplecze budowy. Brak pozwolenia na budowę oraz ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej. Sąd oddalił skargę, stwierdzając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.
Stan faktyczny
Skarżąca M.M. została decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazana rozbiórka obiektu będącego w budowie na swojej działce. Organ I instancji uznał budowę za samowolę budowlaną, gdyż obiekt wznoszono bez pozwolenia na budowę. Skarżąca twierdziła, że obiekt stanowi zaplecze budowy domu mieszkalnego i nie wymaga pozwolenia. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt II SA/Wr 65/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Asesor WSA Olga Białek Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu będącego w budowie na terenie działki nr [...] w M.; oddala skargę Sygnatura akt II SA/Wr 65/06 U Z A S A D N I E N I E W dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) wydał decyzję nr [...], mocą której nakazał skarżącej – M.M. rozbiórkę obiektu będącego w budowie na terenie działki nr [...] w M. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż postanowieniem o znaku [...] z dnia [...]r. Wójt Gminy Ś. przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ś. zawiadomienie mieszkańców M. o rozpoczęciu budowy budynku mieszkalnego w M. bez pozwolenia na budowę. Pismem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. zawiadomił o wszczęciu postępowania, o przeprowadzeniu dowodu z oględzin oraz wezwał strony do złożenia zeznań, jak również zwrócił się do Starosty Ś. i Wójta Gminy Ś. o przekazanie akt sprawy oraz zawiadomił o zamiarze wydania decyzji administracyjnej. Organ pierwszoinstancyjny wskazał, iż podczas oględzin w dniu [...] r. stwierdził, że na działce nr [...] zlokalizowany jest obiekt parterowy, w budowie, o wymiarach gabarytowych rzutu 9,80m x 15,70m i wysokości parteru około 2,60 m oraz poddasza 1,0 m. W dniu [...]r. R.M. zeznał, iż inwestorem wyżej wskazanego obiektu jest jego żona – M.M., a roboty zostały rozpoczęte pomiędzy datami [...]r. a dniem [...] r. Skarżąca w dniu [...]r. zeznała, że w dniu [...]r. wystąpiła do Urzędu Gminy w Ś. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr [...] w M., w celu wybudowania nań domu mieszkalnego jednorodzinnego. Do dnia [...]r. skarżąca nie otrzymała takiej decyzji, a jedynie uzyskiwała wielokrotnie informacje ustne od Wójta i pracownika Urzędu Gminy, że decyzja jest już gotowa i czeka jedynie na podpisanie. W związku z tym na działce nr [...] rozpoczęła budowę obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, obok miejsca przyszłej budowy domu. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że realizowany obecnie obiekt, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia, gdyż ma stanowić zaplecze budowy. W uzasadnieniu decyzjipierwszoinstancyjnej podano, że pismem z dnia [...] r. Starosta Ś. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż nie prowadził postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego w M. na terenie działki nr [...]. Organ I instancji wskazał, iż z treści art. 48 ustawy - Prawo budowlane wynika, że organ nadzoru budowlanego w zależności od zgodności budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym, zobowiązany jest wydać albo decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu albo postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych. W celu ustalenia przywołanych wymogów uzależniających dalszy tok postępowania pismem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Wójta Gminy Ś. z prośbą o poinformowanie, czy przedmiotowa budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu [...]r. M.M. przekazała organowi I instancji kserokopię decyzji nr [...] wydaną przez Wójta Gminy Ś. w dniu 5 sierpnia 2005 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji – budowa domu mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie wolnostojącej dla istniejącego gospodarstwa rolnego przewidzianej do realizacji na terenie działki nr 47/1 we wsi M., Gmina Ś.. Pismem z dnia 8 sierpnia 2005 r. Wójt Gminy Ś. poinformował organ I instancji, że dla działki 47/1 obręb M. brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji wskazał, iż na działce nr 47/1 w M., dla której brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, znajduje się będący w budowie obiekt o wymiarach gabarytowych w rzucie 9,80x15,70 i wysokości 3,60 m, którego inwestorem jest skarżąca, nie posiadająca pozwolenia na budowę. Obiekt ten gabarytami odpowiadał domowi dla którego skarżąca wystąpiła o warunki zabudowy a następnie o pozwolenie na budowę. Zgodnie z przepisami art. 48 ustawy – Prawo budowlane w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu będącego w budowie bez pozwolenia na budowę i tak orzekł organ pierwszej instancji. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie domagając się uchylenia przedmiotowej decyzji i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Skarżąca podała, iż decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przyjęto w niej, iż realizowany obiekt budowlany będący, zdaniem skarżącej, zapleczem placu budowy – został uznany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. za samowolę budowlaną. Skarżąca zarzuciła decyzji oraz postępowaniu toczącemu się przed organem I instancji, że nie wnikliwie rozpoznano stan faktyczny oraz nie uwzględniono szeregu argumentów dowodowych w postępowaniu - w postaci pism i decyzji świadczących o zamiarze budowy domu jednorodzinnego w miejscowości M. na działce 47/1, dla budowy którego niezbędne jest dysponowanie zapleczem placu budowy. Skarżąca podkreśliła, iż w trakcie niniejszego postępowania wielokrotnie informowała ona organ I instancji, że zamierza budować dom jednorodzinny na działce nr 47/1 w M. dla potrzeb obsługi istniejącego gospodarstwa rolnego. Skarżąca wskazała, iż wystąpiła z wnioskiem z dnia 20 maja 2005 r. do Wójta Gminy Ś. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, czego wynikiem było uzyskanie w dniu 5 sierpnia 2005 r. decyzji nr 58/2005 o warunkach zabudowy dla inwestycji – budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie wolnostojącej dla istniejącego gospodarstwa rolnego. Skarżąca wskazała, iż budowa obiektów stanowiących zaplecze placu budowy nie wymagała i nie wymaga zezwolenia ani zgłoszenia. M.M. wskazała nadto, iż dopełniła wszelkich starań w celu uzyskania stosownych dokumentów umożliwiających jej rozpoczęcie budowy domu jednorodzinnego. W dniu [...] r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż odwołanie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje w ocenie organu odwoławczego, iż stan faktyczny stwierdzony w sprawie niewątpliwie odpowiada dyspozycji przepisu zastosowanego przez organ I instancji. W toku postępowania ustalono bowiem ponad wszelką wątpliwość, że inwestor wykonał samowolnie roboty budowlane, polegające na budowie budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr 47/1 w miejscowości M.. Charakter wykonanych robót wskazuje, iż inwestor dokonał budowy w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, nie mając ku temu stosownego pozwolenia na budowę. M.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższą decyzję wraz z wnioskiem o jej uchylenie jak również uchylenie decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 28, art. 77 § 1, art. 138 § 1 pkt 1, art. 138 § 2, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego - art. 48 ust. 1 oraz ust. 2 Prawa budowlanego. W szczególności wskazała, iż w trakcie oględzin miejsca budowy obecny był jej mąż, który nie jest inwestorem i któremu ona, jako inwestorka, nie udzieliła pełnomocnictwa do jej reprezentowania. Wskazała nadto, iż nie wszystkie podmioty, które powinny być stronami uczestniczyły w postępowaniu. Nie brali udziału w postępowaniu K. i K.B., którym zdaniem skarżącej przysługiwał atrybut strony. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł do Sądu odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wraz z odpowiedzią na skargę złożył w Sądzie postanowienie z dnia 19 stycznia 2006 r. nr [...], którym wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia 4 listopada 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia 12 sierpnia 2005 r. nr [...] nakazującą M.M. rozbiórkę obiektu będącego w budowie na terenie działki nr 47 w M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria sąd nie znalazł podstaw aby kwestionować legalność zaskarżonej decyzji i wobec tego obligowany był skargę oddalić. Sąd pragnie podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki od tej zasady zawiera art. 29 powołanej powyżej ustawy, który wylicza w sposób enumeratywny rodzaje budów i innych robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Uzupełnieniem powyższego jest przepis art. 30 określający rodzaje robót budowlanych, których prowadzenie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Realizacja obiektu budowlanego z naruszeniem dyspozycji art. 28 ustawy Prawo budowlane, czyli bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowi samowolę budowlaną, sankcjonowaną przepisem art. 48 powołanej powyżej ustawy. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 48 – właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki nie będzie miał zastosowania jedynie w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zwłaszcza z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że jeżeli budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowo planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów w tym techniczno – budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem – właściwy organ winien wdrożyć procedurę zmierzającą do legalizacji inwestycji. Procedura legalizacji szczegółowo została uregulowana w przepisach art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane. W przypadku, gdy zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację dokonanej samowoli, organ nadzoru budowlanego zgodnie z art. 48 ust. 2 winien w drodze postanowienia, od którego nie przysługuje środek zaskarżenia, wstrzymać prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie takie wydaje się bez względu na stopień zaawansowania robót, a więc również w przypadku, gdy roboty zostały już zakończone. W takim przypadku organ zobowiązany jest ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów o których stanowi art. 33 ust. 2 pkt 1,2,4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Są nimi: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zaznaczyć należy, iż niespełnienie przez inwestora powyższych obowiązków w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obowiązek wydania nakazu rozbiórki. Natomiast przedłożenie przez inwestora wyżej wskazanych dokumentów w zakreślonym terminie traktowane jest jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych. Jeżeli budowa została zakończona inwestor składa tylko wniosek o zatwierdzenie projektu. Umożliwia to dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej, o której mowa w przepisie art. 49 Prawo budowlane. Organ nadzoru budowlanego, który otrzymał dokumenty o których mowa w art. 48 ust. 3, obowiązany jest zbadać zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz czy wykonywanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Stwierdzając naruszenia w powyższym zakresie organ postanowieniem nakłada obowiązek usunięcia o określonym terminie wskazanych nieprawidłowości. W sytuacji, gdy inwestor wykona nałożone na niego obowiązku w wyznaczonym terminie, organ nadzoru budowlanego określa wysokość opłaty legalizacyjnej, która wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenie inwestorowi postanowienia. Niedochowanie tej procedury skutkuje i w tym przypadku wydaniem przez organ nakazu rozbiórki. W sytuacji, gdy inwestor dopełni wszelkich wymaganych czynności, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego na wznowienie robót, w sytuacji, gdy budowa nie została jeszcze zakończona. W niniejszej sprawie procedura powyżej opisana nie mogła mieć zastosowania, albowiem dla przedmiotowej działki brak było obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji nie ma możliwości wydania przez organ zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazać należy, iż inwestorka nie posiadała także ostatecznej decyzji w dniu wszczęcia postępowania, o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. M.M. dostarczyła decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą "budowa domu mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie wolnostojącej dla istniejącego gospodarstwa rolnego przewidzianej do realizacji na terenie działki Nr 47/1 we wsi M.". Jednakże Sąd pragnie podkreślić, iż powyższa decyzja opatrzona jest datą późniejszą (5 sierpnia 2005 r.) aniżeli data w której zostało wszczęte postępowanie w niniejszej sprawie (4 lipca 2005 r.), Brak wyżej wskazanego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy skutkuje brakiem możliwości doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem, a w konsekwencji prowadzić musi do wydania nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Sąd odnosząc się do zarzutów skargi pragnie podkreślić, iż nie sposób zgodzić się z kwalifikacją zrealizowanego obiektu, który zdaniem skarżącej stanowi zaplecze właściwej budowy domu mieszkalnego i w stosunku do którego nie jest wymagane dokonanie zgłoszenia ani uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z akt administracyjnych sprawy oraz zdjęć niniejszej budowy bezsprzecznie wynika, iż obiekt zlokalizowany na działce Nr 47/1 we wsi M. nie sposób uznać za zaplecze właściwej budowy, zwłaszcza, że jego gabaryty pokrywają się z gabarytami domu mieszkalnego, który skarżąca chciała realizować na przedmiotowej działce. Nawet wszakże, gdyby zostało stwierdzone, iż przedmiotowy obiekt ten jest przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, jako zaplecze budowy, to uzyskuje on taki charakter dopiero z dniem uprawomocnienia się decyzji o pozwoleniu na budowę, a traci go z chwilą ukończenia robót budowlanych. Wcześniejsze, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie usytuowanie na działce obiektu stanowiącego, zdaniem skarżącej zaplecze budowy i tak wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącą w skardze, dotyczących naruszenia przez organ administracji przepisów procedury administracyjnej Sąd wskazuje, że organy administracyjne I i II instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadziły postępowanie oraz zebrały i ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy. Ponadto nie sposób zgodzić się z zarzutami skarżącej odnośnie naruszenia przez organy nadzoru budowlanego art. 7, 8, 9, oraz 10 k.p.a. Sąd analizując zebrany w sprawie cały materiał dowodowy nie dopatrzył się naruszenia przez organu w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym jakiejkolwiek z zasad postępowania administracyjnego. Zaznaczyć należy, iż pominięcie przez organy K. i K.R. jako stron postępowania nie stanowi uchybienia procesowego, które skutkowałoby wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego, albowiem wymienione wyżej osoby nie wniosłyby nic znaczącego do sprawy i nie miałoby to żadnego wpływu na jej rozstrzygnięcie. Podmioty pominięte w postępowaniu mają ewentualną możliwość wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania (por. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) Sąd nie podziela również zarzutów, iż strona skarżąca pozbawiona została prawa do czynnego udziału w sprawie, albowiem nie uczestniczyła w oględzinach miejsca budowy. Strona skarżąca była powiadomiona o wszczęciu postępowania i uczestniczyła w innych czynnościach postępowania. Natomiast we wskazywanych oględzinach uczestniczył mąż skarżącej będący współwłaścicielem działki, na której realizowana była budowa. W trakcie dalszego postępowania strona nie kwestionowała ustaleń wynikających z oględzin, a stan nieruchomości był dokumentowany fotografiami stanu budowy, znajdującymi się w aktach sprawy. W związku z zarzutem skargi – naruszeniem art. 138 § 1 k.p.a. i niezastosowaniu przez organ drugiej instancji przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Sąd wskazuje, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, co w niniejszym postępowaniu uczynił. Powołany powyżej przepis przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Tylko w ograniczonym zakresie organ ma kompetencje kasacyjne. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjna rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Wskazać należy, iż decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca (por. B.Adamiak w: B.Adamiak, J.Borkowski:, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 2006 r., str. 607 i n.). W związku z powyższym Sąd podziela stanowisko zajęte przez organ odwoławczy, który decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ze Ś. z dnia [...] r. nakazującą rozbiórkę obiektu będącego w budowie na ternie działki nr 47/1 w M.. Odnośnie wątpliwości skarżącej co do rodzaju wszczęcia postępowania, kontekście regulacji zawartej w art. 61 k.p.a. (z urzędu, czy na wniosek) to impulsem, który spowodował wszczęcie postępowania była anonimowa informacja skierowana w dniu 10 czerwca 2005 r. do Wójta Gminy i organów nadzoru budowlanego, o realizacji budowy na przedmiotowej działce, bez pozwolenia na budowę. To zaowocowało zawiadomieniem o wszczęciu postępowania przez organy nadzoru budowlanego z dnia 4 lipca 2005 r. Tak wszczęte postępowanie należy uznać za wszczęte z urzędu, a nie na wniosek. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby decyzja ta naruszała obowiązujące przepisy prawa i to w stopniu wymagającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Nie ma też prawa do oceniania słuszności obowiązujących przepisów i przyjętych w nich rozwiązań prawnych. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. W tej sytuacji zgodnie z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło