II SA/Wr 650/07

WyrokWSA we Wrocławiu2008-01-24

Skład orzekający: Julia Szczygielska, Halina Kremis, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, której wydajność nie przekracza 7,5 m³ na dobę, może zostać odrzucone przez organ administracji w drodze sprzeciwu, jeśli lokalizacja tej oczyszczalni jest zgodna z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza indywidualne odprowadzanie ścieków do szczelnych zbiorników na poszczególnych działkach siedliskowych?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły prawo materialne, dokonując dowolnej interpretacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd uznał, że zapis planu dotyczący "wschodniej części siedliska" nie stanowi przeszkody w lokalizacji przydomowej oczyszczalni ścieków, gdyż termin "siedlisko" nie został zdefiniowany w planie ani w przepisach powszechnie obowiązujących, a sama uchwała planistyczna nie zawiera zakazu budowy takich oczyszczalni w tej części wsi. Ponadto, przydomowa oczyszczalnia ścieków może być uznana za szczelny zbiornik indywidualny, o którym mowa w planie.
Stan faktyczny
Skarżący J. i S. R. zgłosili zamiar budowy przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków o wydajności do 2 m³ na dobę. Starosta P. wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który w części wschodniej siedliska przewiduje indywidualne odprowadzanie ścieków do szczelnych zbiorników. Wojewoda D. utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, argumentując m.in., że plan miejscowy nie jest nadrzędny wobec ustaw, a przydomowa oczyszczalnia jest szczelnym zbiornikiem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. i poprzedzającą ją decyzję Starosty P. oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia WSA Anna Siedlecka /sprawozdawca/, , Protokolant Kinga Kręc, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008r. przy udziale Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu M. W. sprawy ze skargi J.i S. R. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków I. uchyla decyzję I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od organu na rzecz skarżących kwotę 500zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta P., działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. jd. Dz.U. Nr 207, poz. 2016 z 2003r. ze zm.), zgłosił sprzeciw w sprawie budowy przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków sanitarnych w miejscowości S. na działce nr [...] , jednostka ewidencyjna R., objętego zgłoszeniem S.R. . Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla omawianego terenu, na którym inwestor zamierza zlokalizować przydomową biologiczną oczyszczalnię ścieków ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru funkcjonalnego terenu górniczego [...](uchwała Nr [...]z dnia [...].) w § 3 pkt 5 pkt 1 lit. b zawierają następujący zapis " odprowadzanie ścieków sanitarnych z zachodniej części wsi systemem rurociągów grawitacyjnych i tłocznych do projektowanej oczyszczalni mechaniczno-biologicznej w S., wielkości nowoprojektowanych przepompowni należy dobierać na etapie koncepcji stosownie do uwarunkowań technicznych układu sieci i uwarunkowań przestrzennych lokalizacji przepompowni, wschodnia część siedliska jest przeznaczona do indywidualnego odprowadzania ścieków do szczelnych zbiorników indywidualnych na poszczególnych działkach siedliskowych". Inwestor zamierza wybudować przydomową oczyszczalnię na działce nr [...] ( część wschodnia siedliska), dlatego też, zdaniem organu, planowane rozwiązanie zrzutu ścieków sanitarnych do indywidualnej przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków jest sprzeczne z obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu S.. Starosta P. podkreślił, iż w części wschodniej siedliska S. gmina R. nie wydaje zgody na budowę indywidualnych przydomowych biologicznych oczyszczalni ścieków. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J. i S.R. , podnosząc że wydana decyzja jest niezgodna z obowiązującym stanem prawnym. Powołany plan zagospodarowania przestrzennego dla gminy R., zdaniem odwołujących, "nie jest aktem prawnym w Państwie Polskim i musi być zgodny z obowiązującym prawem " Takie przepisy jak, w szczególności ustawa z dnia 13 września 1996R. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach , ustawa z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne, które "są ponad mpzp dają prawo zainstalowania" wskazanej przydomowej oczyszczalni ścieków. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy ternu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru funkcjonalnego terenu górniczego [...]położonego w obrębie S., zatwierdzonego uchwałą nr [...]Rady Gminy w R. z dnia [...]., przewidują w przepisach ogólnych m.in. zasady rozwiązań infrastruktury technicznej. Obowiązujące w § 3 ust. 5 pkt 1 lit. b ustalenia jednoznacznie określają, w ocenie organu odwoławczego, sposób odprowadzania i unieszkodliwiania ścieków, co powoduje że zamiar budowy zgłoszonej przez inwestora inwestycji pozostaje w sprzeczności z postanowieniami owego planu miejscowego. Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu organ zauważył, że nie znajdują one potwierdzenia w obowiązującym stanie prawnym. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym , tzn. obowiązującym aktem prawa miejscowego. Oznacza to, że uprawnienia właściciela terenu do swobodnego zagospodarowania przestrzennego nieruchomości podlegają ograniczeniom zawartym w planie miejscowym. W skardze na powyższą decyzję J i S.R. podnoszą, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają obowiązujące prawo. W przekonaniu skarżących Starosta myli zgłoszenie budowy z pozwoleniem na budowę. Zgłoszenie budowy nie wymaga zgodności z "mpzp" a organ ma ocenić, w myśl art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego, czy "zgłoszenie narusza ustalenia mpzp lub inne przepisy". Ustawodawca w art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje, że nie tylko ustalenia mpzp kształtują sposób wykonywania prawa własności, ale również "inne przepisy". Dlatego nie zgadzają się z zaskarżoną decyzją, która nie odnosi się do aktów prawnych wskazanych w skardze, a to ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy - prawo wodne. Żaden organ w swych decyzjach nie wykazał, że zgłoszenie budowy oczyszczalni narusza ustalenia mpzp ( nie koliduje z istniejącymi lub planowanymi sieciami wodnymi, kanalizacyjnymi, energetycznymi, teletechnicznymi), wręcz przeciwnie wskazują o zgodności z ustaleniami mpzp pisząc "wschodnia część siedliska jest przeznaczona do indywidualnego odprowadzania ścieków do szczelnych zbiorników indywidualnych na poszczególnych działkach", a takim szczelnym zbiornikiem jest w/w biologiczna oczyszczalnia. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma określać dla nieruchomości warunki zabudowy a nie rodzaj zabudowy i nie może naruszać tego prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. nie znalazł okoliczności, które świadczyłyby o naruszeniu prawa w wydanej decyzji, dlatego też podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, co oznacza, że sąd ten rozważa wyłącznie stan faktyczny sprawy istniejący na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...]. wnoszącej sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków sanitarnych na działce nr [...] w miejscowości S.. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że nie odpowiadają one prawu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 118 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji ostatecznej), pozwolenia na budowę nie wymaga budowa m.in. indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m- na dobę. W takim przypadku, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, budowa wymienionej czyszczalni wymaga stosownego zgłoszenia właściwemu organowi. W myśl art. 30 ust. 6 prawa budowlanego "Właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, 2) budowla lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy, 3) zgłoszenie dotyczy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje". W rozpoznawanej sprawie S. R. jako współwłaściciel działki nr [...] położonej w S. dokonał zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków o wydajności ("przepustowości") do 2 m- na dobę na wskazanej działce. Do wniosku dołączona została również kopia mapy zasadniczej, na której przyszły inwestor zaznaczył na działce nr [...] usytuowanie zbiornika oczyszczalni, studzienki i rur rozprowadzających. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się również potwierdzona kserokopia tekstu uchwały Rady Gminy w R. Nr [...]z dnia [...]. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru funkcjonalnego terenu górniczego [...] , położonego w obrębie S. wraz z rysunkiem planu. Na rysunku planu miejscowego działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] . W części tekstowej planu ( § 15), dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem [...]Rada Gminy w R. ustaliła następujące przeznaczenie: "1. Tereny istniejącej i projektowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej, z dopuszczeniem nieuciążliwych usług komercyjnych i upraw ogrodniczych . 2. Pozostałe ustalenia jak w § 13 i 14." W § 13 tekstu planu ustalono minimalne wielkości nowoprojektowanych działek , zaś w § 14 dopuszczono zamianę funkcji poszczególnych budynków w ramach określonych funkcji w pkt 1. Wskazane wyżej przepisy szczegółowe miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zawierają zakazu lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków na terenach objętych symbolem [...] . W rozdziale I części tekstowej planu pod tyt. "Przepisy ogólne", a konkretnie w przepisie § 3 ust. 5 pkt 1 lit. b zawarte jest następujące ustalenie: " Ustala się zasady uzbrojenia terenu : odprowadzanie ścieków sanitarnych z zachodniej części wsi systemem rurociągów grawitacyjnych i tłocznych do projektowanej oczyszczalni mechaniczno-biologicznej w S., wielkości nowoprojektowanych działek przepompowni należy dobrać na etapie koncepcji stosownie do uwarunkowań technicznych układu sieci i uwarunkowań przestrzennych lokalizacji przepompowni, wschodnia część siedliska jest przeznaczona do indywidualnego odprowadzania ścieków do szczelnych zbiorników indywidualnych na poszczególnych działkach siedliskowych". Organy orzekające w niniejszej sprawie wywiodły z treści zacytowanego powyżej przepisu prawa miejscowego ( § 3 ust. 5 pkt 1 lit. b), że lokalizacja przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] znajdującej się, jak podkreślają organy, we wschodniej części siedliska jest sprzeczna z obowiązującym planem miejscowym. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądu organów orzekających, iż zapis planu odnoszący się do tzw. "wschodniej części siedliska" stanowi przeszkodę w lokalizowaniu i budowie przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 2 m- na dobę. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że powołane w uchwale Rady Gminy w R. z dnia [...]. ustawy (o samorządzie gminnym, o zagospodarowaniu przestrzennym, prawo geologiczne i górnicze) nie zawierają zdefiniowanego terminu "siedlisko". Również inne ustawy, w tym ustawa z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, nie definiują pojęcia "siedlisko". Podobnie też sama uchwała nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru funkcjonalnego terenu górniczego .[...], położonego w obrębie S. nie definiuje terminu "siedlisko". Zaś w "Słowniku języka polskiego" pod red. Mieczysław Szymczaka, wyd. PWN, Warszawa 1996, termin siedlisko oznacza "miejsce, teren czyjegoś zamieszkania, osiedlenia; mieszkanie, dom, siedziba, gniazdo". Pojęcie siedlisko w znaczeniu potocznym odnosi się raczej do działki zagrodowej ( działki siedliskowej rolnika), aniżeli do całego obszaru określonej miejscowości. Tak więc, skoro zamieszczony w powołanej uchwale termin "siedlisko" nie został zdefiniowany, zatem nie można w sposób dowolny przypisywać mu określonego znaczenia. Gdyby organ stanowiący Gminy R. zamierzał termin "siedlisko" odnieść do terenu wschodniej części wsi S., to posłużyłby się tym właśnie określeniem, jak miało to miejsce w przypadku zachodniej części wsi. Jak wynika z wyjaśnienia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008r., działka nr [...] położona jest we wschodniej części wsi. Jednakże w treści planu brak jest zakazu sytuowania przydomowych indywidualnych oczyszczalni ścieków w tej części wsi. Należy więc stwierdzić, że organy orzekające dokonując dowolnej interpretacji znaczenia postanowień (zapisów) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru S., naruszyły przepisy prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy, zaś pkt II wyroku znajduje uzasadnienie w przepisie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło