II SA/Wr 651/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA - Halina Kremis Asesor WSA - Alicja Palus Sędzia WSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Protokolant - Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi S. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (słownie: dziesięć) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W., działając w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 2 i 4 w związku z art. 71 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał A. L. inwestorowi robót i właścicielowi nieruchomości przy ul. Ż. [...] we W., wykonanie szeregu czynności takich jak : a) przedstawienie inwentaryzacji powykonawczej i ekspertyzy technicznej (uwzględniających stan poprzedni i obecny) wraz z docelowym rozwiązaniem, potwierdzającym przydatność do użytkowania obiektu i wykonanych robót; opracowanie powinno zawierać wnioski określające wpływ wykonanych robót budowlanych na konstrukcję budynku własnego i budynku sąsiada oraz ewentualne zalecenia, gdyby stan techniczny obiektu tego wymagał; b) dokumentacja wymieniona w pkt a powinna spełniać wymagania przepisu art. 5, art. 34 prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Administracji z dnia 3.11.1998r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego i zawierać wymagane sprawdzenia i uzgodnienia; c) przedstawienie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej w terminie do [...]r. - w celu doprowadzenia robót, wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, polegających na przebudowie i rozbudowie domu mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że na wniosek S.P. (sąsiada) dotyczący przebudowy istniejącego budynku mieszkalnego, w zabudowie bliźniaczej, zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Oględziny obiektu i analiza akt sprawy wykazały, iż w [...]r. wykonane zostały roboty budowlane, polegające one na wykonaniu, wzdłuż budynku gospodarczego sześciu słupów z pustaków ceramicznych, na długości 3,5 m wykonano zadaszenie o konstrukcji drewnianej, wsparte na tych słupach i na konstrukcji istniejącego budynku. Od strony nieruchomości nr [...] (przy granicy) wykonano mur z pustaków cementowych. Na wykonanie tych robót inwestor nie uzyskał wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Uzyskał natomiast decyzję Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej rozbudowę i przebudowę w poziomie parteru części gospodarczej w istniejącym budynku jednorodzinnym, w układzie bliźniaczym, z przeznaczeniem na mieszkanie. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji stwierdził, że w wypadku samowolnie wykonanych robót budowlanych innych niż budowa obiektu Sygn. akt IISA/Wr 651/03 3 budowlanego, zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 prawa budowlanego. W odwołaniu od powyższej decyzji S. P. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydanie nakazu rozbiórki wykonanego muru, gdyż ma on długość 7 m i "góruje nad jego zabudową". Poczyniona samowola budowlana powoduje : - ograniczenie światła dziennego( zacienienie posesji) i szereg ujemnych następstw dla odwołującego, takich jak większe stężenie gazów na posesji nr [...], spowodowane emisją gazów z komina nieruchomości inwestora, - szpecący wygląd budynku w szczególności od strony odwołującego. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i określił nowy termin ich wykonania do dnia [...]r., w pozostałej zaś części decyzję utrzymał w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 1a i ust. 2, a także art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane i stwierdził, że w świetle przytoczonych przepisów decyzja organu I instancji jest "słuszna i zgodna z prawem." W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję S. P. podnosi, że "skarga osadza się na przepisie art. 48 Prawa budowlanego i wyraża sprzeciw wobec decyzji Nr [...]." Skarżący zarzuca, iż nie zostały "zweryfikowane" jego prawa określone jako prawa osób trzecich, na które wskazuje decyzja z dnia [...]r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla prowadzonej inwestycji, a przecież cały czas w postępowaniu administracyjnym domagał się wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Dlatego też żąda od Sądu uchylenia zaskarżonych decyzji i "zastąpienie wydanych w tej sprawie decyzji nakazem rozbiórki muru". W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest przeprowadzenie przez Sąd kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem, a więc zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i zgodności z normami prawa procesowego. Sąd musi zatem ocenić, czy organy orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sygn. akt IISA/Wr 651/03 4 Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Z istoty sądowej kontroli decyzji administracyjnych wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt sprawy. Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś – przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjnoprawnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia (patrz–Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. J.P.Tarno, str. 197 , Lexis-Nexis Warszawa 2004). Analiza treści zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje, że wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej zarówno I jak i II instancji powołały przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) i art. 71 ust. 3 tej ustawy( w decyzji pierwszoinstancyjnej). Zastosowanie tego przepisu( art. 51 ust. 1) jest dopuszczalne tylko do robót budowlanych wykonywanych w warunkach określonych w przepisie art. 50 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, a mianowicie do robót budowlanych "innych niż określone w art. 48". Z powyższego wynika, że art. 50 odnosi się do robót budowlanych nie będących budową. Zgodnie z art. 3 pkt 6 i 7 ustawy, będą to prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Organy obu instancji nie wyjaśniły w uzasadnieniu swoich decyzji, na jakiej podstawie uznały, że w sprawie chodzi o inny przypadek samowoli niż uregulowany przepisem art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl § 3 "uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa." Zaskarżona decyzja i decyzja pierwszoinstancyjna nie spełniają wymogów art. 107 § 3 Kpa. Sygn. akt IISA/Wr 651/03 5 Ponadto w żaden sposób nie zostało również wyjaśnione, dlaczego w sprawie zastosowany został przepis art. 71 ust. 3 ustawy, odnoszący się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia. Nawiązując zaś do zarzutów skargi w zakresie niezastosowania w sprawie art. 48 Prawa budowlanego nakazującego rozbiórkę muru, wyjaśnić należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Oznacza to, że nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej – oparcie decyzji na przepisie art. 51 ustawy Prawa budowlanego - wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której mowa w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając decyzje obu instancji spowodował, że sprawa "wraca" do postępowania przed organem I instancji, który winien ponownie przeprowadzić postępowanie i wyjaśnić wszystkie kwestie podniesione również przez skarżącego. Z tych względów uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego ( art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego z 1994r. ), a także prawa procesowego ( art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 Kpa) mającym wpływ na wynik sprawy, co obliguje Sąd do uchylenia decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto na przepisie art. 152, zaś orzeczenie o kosztach (pkt III ) na podstawie art. 200 tej ustawy.