II SA/Wr 653/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-11-03
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien być uwzględniony w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien mieć charakter wyjątkowy. Sąd jest zobowiązany do udzielania stronom nieposiadającym profesjonalnego pełnomocnika wskazówek procesowych i pouczania o skutkach prawnych ich działań lub zaniedbań. Ponadto, sąd z urzędu bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu, niezależnie od zarzutów strony, co gwarantuje wszechstronne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni uzasadniła swoją prośbę trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody z renty, alimentów i świadczeń rodzinnych, wysokie wydatki, chorobę oraz fakt korzystania z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Do wniosku dołączyła rachunki i dokumenty potwierdzające jej sytuację.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji nakazującej dokonać rozbiórki części obiektów gospodarczych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżąca wystąpiła o "umorzenie jej w całości należności sądowych i przyznanie jej adwokata z urzędu" wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z dwójka uczących się jeszcze synów, utrzymują się z: renty rolniczej (218, 45 zł), z alimentów (340 zł) i ze świadczenia rodzinnego (189 zł), a ich wydatki wynoszą ok. 900 zł. Dodał, że jest osobą schorowana wymagającą rehabilitacji. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że rodzina skarżącej korzysta z pomocy Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.
We wniosku złożonym w dniu 18 października 2011 r. na urzędowym formularzu skarżąca powtórzyła swoje żądanie i argumentację oraz załączyła liczne rachunki dokumentujące wydatki jej rodziny (w szczególności dotyczące "wyprawki szkolonej" jej synów). Nadto podała, że łączny ich dochód wynosi 1.297, 25 zł i posiada 1, 96 ha (do którego dopłata z Unii Europejskiej wynosi 725, 10 zł rocznie) oraz ma zadłużenia w opłatach (np. za energię elektryczną). Dodała, że leczy się na depresję i nerwice, również jej syn cierpi na chorobę alergiczną.
Uwzględniając sytuację materialną rodziny skarżącej uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło