II SA/Wr 656/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. o wymierzenie grzywny Dolnośląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego z tytułu uchylania się od zastosowania się do postanowienia sądu podjętego w toku postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że w chwili obecnej pozostaje bez pracy, a prowadzona działalność gospodarcza, która została zawieszona, nie pozwala mu na rejestrację w urzędzie pracy. Nie pracuje "na czarno", nie korzysta też ze świadczeń socjalnych. Jego jedynym źródłem utrzymania jest kwota uzyskiwana z najmu lokalu, która całości przeznaczona jest na bieżące wydatki, to jest żywność i ubrania (800 zł,), leki (100 zł), telefon (56 zł), 180 zł na utrzymanie mieszkania spółdzielczego i 250 zł na inne wydatki, w tym na ubezpieczenie zdrowotne. Wnioskodawca dodał, że ma 59 lat, nie posiada żadnych oszczędności, akcji lub obligacji. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, posiada nieruchomość o powierzchni 137 m2, na której znajduje się niewykończony pawilon handlowy, mieszkanie spółdzielcze (50,60 m2) i działkę niezabudowaną o powierzchni 253 m2. Wskazał, że posiada zobowiązanie w wysokości 50.000 zł, z tytułu niespłaconych pożyczek, zaciągniętych na budowę pawilonu. nie posiada żadnego samochodu. Na wezwanie Sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, wnioskodawca poinformował, że nie może przedłożyć dokumentu potwierdzającego rozwiązanie jego związku małżeńskiego, gdyż do tej pory nie doręczono mu odpisu wyroku, który zapadł zaocznie. Działalność gospodarcza, którą prowadził, została zawieszona ze względu na brak środków pieniężnych na zakup towaru i brak samochodu. Nie została też zlikwidowana, ponieważ skarżący ma nadzieję na jej wznowienie. Dodał, że nie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym. Posiada rachunek bankowy, którego wyciąg przedstawił. Wskazał, że ani wskazane wyżej zadłużenie, ani dochód nie uległy zmianie. Umowa najmu natomiast wygasła. Pożyczki wnioskodawca uzyskiwał od zaprzyjaźnionych osób. Zwrócił uwagę, że nie jest w stanie udokumentować danych dotyczących jego miesięcznych wydatków, bowiem nie zbiera paragonów, a na utrzymanie domu przesyła byłej żonie 180 zł na opłacenie mediów. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego swojego i rodziny. Zwrócić trzeba uwagę, że wyrażenie zawarte w powołanym wyżej przepisie art. 246 p.p.s.a. "gdy wykaże" wskazuje, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia w wiarygodny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów procesu bez uszczerbku dla własnego koniecznego utrzymania. Winien zatem dochować szczególnej staranności przy wskazywaniu podstaw, które uzasadniają jego żądanie, poprzez przedłożenie wszelkich dokumentów i oświadczeń potwierdzających brak środków na opłacenie tych kosztów. Skarżący natomiast nie uczynił zadość temu obowiązkowi pomimo wezwania Sądu. Dodatkowo wskazać należy, że wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów – zgodnie z treścią art. 255 p.p.s.a. – ma miejsce w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwany jest wtedy obowiązany złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Tymczasem skarżący, pomimo wezwania do przedłożenia konkretnie wymienionych dokumentów i oświadczeń nie przedłożył zeznania podatkowego za 2007 r. ani stosownego wyjaśnienia w tym zakresie. Nie jest też znane Sądowi, od kiedy prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza została zawieszona. Powyższe informacje natomiast mają istotne znaczenie dla oceny możliwości płatniczych skarżącego. Zeznanie podatkowe za poprzedni rok, a także data zawieszenia działalności daje bowiem obraz wiarygodności oświadczenia o braku oszczędności. Należy dodać, że wprawdzie skarżący nie był wzywany o przedłożenie dokumentu dotyczącego zawieszenia działalności gospodarczej, niemniej jednak, co zostało wyżej podkreślone, to wnioskodawca zobligowany jest do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Ponadto złożone przez stronę oświadczenia są sprzeczne. w oświadczenie złożonym na urzędowym formularzu skarżący wskazał, że ponosi miesięcznie wydatki m. in. na opłacenie ubezpieczenia zdrowotnego, następnie na wezwanie Sądu wskazał, że nie jest objęty takim ubezpieczeniem. Podał również, że jego dochód nie uległ zmianie, a jedynym dochodem – zgodnie z oświadczeniem – jest czynsz najmu, po czym stwierdził, że umowa najmu wygasła. Na koniec należy zauważyć, że w niniejszej sprawie wpis sądowy został ustalony na kwotę 100 zł, o czym było wiadomo skarżącemu od kwietnia 2008 r., to jest od dnia doręczenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchylającego zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Sąd II instancji bowiem wyraźnie wskazał w uzasadnieniu tego orzeczenia, w jakiej wysokości wpis w tej sprawie należy uiścić. Od kwietnia zatem skarżący mógł poczynić nawet minimalne oszczędności, chociażby ograniczając wydatki na ubranie, celem opłacenia wpisu od wniosku w kwocie 100 zł. Powyższe jednak uwagi prowadzą do konstatacji, że skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dlatego też, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.