II SA/Wr 659/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. i M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D.W. i M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić przyznania D.W. i M.W. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. D.W. i M.W. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W dniu 31 października 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynął wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Składając oświadczenie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, że są współwłaścicielami działek nr 96/1 i 96/2 w N.D. o łącznej powierzchni 2488 m². W odniesieniu do uzyskiwanych dochodów oświadczyli, że D.W. otrzymuje emeryturę w wysokości 1262 zł, a M.W. emeryturę w kwocie 1519 zł. Pismem z dnia 4 listopada 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez nadesłanie kserokopii aktualnego zaświadczenia o wysokości dochodu wnioskodawców i innych osób prowadzących z nimi gospodarstwo domowe, decyzji przyznających świadczenia z opieki społecznej w okresie ostatniego półrocza, jeżeli pobierają takie świadczenia, dokumentów potwierdzających fakt zadłużenia i jego wysokości, dowodów potwierdzających ponoszenie kosztów sądowych w deklarowanych wysokościach oraz do wyjaśnienia, czy wnioskodawcy korzystają z pomocy osób trzecich i czy posiadają zdolność kredytową, z jakich źródeł czerpali środki na ponoszenie dotychczasowych kosztów sądowych w innych sprawach na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w innych sprawach i dlaczego z tego samego źródła nie mogą pokryć aktualnego wpisu sądowego od skargi, w jakiej wysokości byliby w stanie uiścić wpis sądowy oraz dlaczego – jeżeli znajdują się w niedostatku – nie wystąpią do dwójki swoich dorosłych dzieci o świadczenie alimentacyjne, bowiem wnioskodawcy powinni sprecyzować i udokumentować dane dotyczące wysokości aktualnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu oraz wskazać źródła ich pokrywania. Pismem z dnia 27 listopada 2014 r. skarżący wnieśli o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie referendarza sądowego W.J.. W odpowiedzi na wezwanie o sprecyzowanie i udokumentowanie danych dotyczących wysokości aktualnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu oraz wskazanie źródeł ich pokrywania, skarżący w piśmie z dnia 30 listopada 2014 r. podali, że nie korzystali nigdy z pomocy społecznej, przedstawili swoje emerytury i ich wysokości oraz załączyli PIT za 2013 r., który składa za nich ZUS, koszty sądowe pokrywają od 2003 r. i są to "wydatki kser, pism procesowych, zarządzeń, wyjaśnień" do 1000 spraw, wynoszące ponad 1000 zł miesięcznie, wszystkie wydatki ponoszą z emerytur i pożyczek, które spłacają, przy czym Sąd karze ich za złożenie kasacji i są w niedostatku z winy Sądu i sędziów. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 659/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek o wyłączenie referendarza sądowego W.J.. W dniu 11 lutego 2015 r. skarżący złożyli zażalenie na to postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – w myśl § 2 art. 245 u.p.s.a. – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 u.p.s.a., na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt 1) i 2) u.p.s.a. wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazali w sposób przekonujący, że ich sytuacja majątkowa kwalifikuje ich do przyznania całkowitego zwolnienia od obowiązku pokrywania kosztów sądowych i ustanowienia dla nich adwokata z urzędu. Podkreślić trzeba, że pomimo wezwania do sprecyzowania i udokumentowania danych dotyczących wysokości aktualnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu oraz wskazania źródeł ich pokrywania, skarżący nie nadesłali jakichkolwiek dokumentów świadczących o ich sytuacji materialnej i w rezultacie w żaden sposób nie wykazali, aby sytuacja ta uzasadniała przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ponadto z informacji, jakie posiada Sąd z innych spraw, w których D.W. i M.W. są skarżącymi, wynika, że pomimo przyznawania im prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, D. i M.W. w wielu sprawach ustanowili adwokata z wyboru (np. w sprawach II SA/Wr 465/08, II SA/Wr 57/09, II SA/Wr 892/11). Powyższe świadczy, że w rzeczywistości ich sytuacja materialna jest inna – lepsza niż deklarowana we wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Lakoniczność zaś wniosków i pism strony dotyczących prawa pomocy, w których dominują inwektywy kierowane pod adresem Sądu, uniemożliwia dokonanie obiektywnej oceny sytuacji majątkowej skarżących, a tym samym odbiera im możliwość ewentualnego uzyskania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 245 i art. 246 § 1 u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.