II SA/Wr 661/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzory Budowlanego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W sprawie skarżący A.B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu tego żądania wskazał brak zmian w jego sytuacji materialnej i rodzinnej ustalonej w postanowieniu referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2016 r. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez budżet Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona skarżąca - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku strony skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i żony. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa skarżącego i jego żony, tj. wiek i stan zdrowia, oraz jego sytuacja materialna świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego (zastępstwa procesowego) i przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Powtórzyć trzeba za postanowieniem referendarskim z 6 grudnia 2016 r., że wprawdzie wnioskodawca i jego żona uzyskują regularny dochód z różnych źródeł, ale przeznaczany jest on na konieczne utrzymanie ich obojga, w tym na ich leczenie, które stanowi znaczący i nieodzowny wydatek w ich budżecie domowym. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak sentencji. Fakt przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego oznacza, że skarżący korzysta w sprawie z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zdaniem referendarza sądowego wynikająca z przedłożonych do akt sprawy dokumentów sytuacja materialna i życiowa skarżącego usprawiedliwia korzystanie przez niego z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stanowi ona bowiem o braku możliwości ponoszenia przez wnioskującą stronę jakichkolwiek kosztów postępowania.