II SA/Wr 664/05

Sygnatura akt II SA/Wr 664/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Asesor WSA Olga Białek Protokolant Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi L. O. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu omyłki pisarskiej w decyzji z dnia [...] w sprawie przedłożenia aktualnych protokołów z przeprowadzonych badań i sprawdzeń związanych z użytkowaniem i utrzymaniem obiektu budowlanego w miejscowości S. K. [...]; I. uchyla postanowienie I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonana. Sygn. Akt II SA/War 664/05 1 UZASADNIENIE W dniu 27 lipca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na postawie art. 113 § 1 k.p.a., wydał postanowienie o znaku [...], którym z urzędu sprostował omyłkę w decyzji nr [...] z dnia [...] w sprawie przedłożenia aktualnych protokołów z przeprowadzonych badań i sprawdzeń określonych w art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) związanych z użytkowaniem i utrzymaniem obiektu budowlanego zlokalizowanego w miejscowości S. K. [...], polegającym na błędnym określeniu nazwy aktu administracyjnego, podstawy prawnej oraz na błędnym określeniu formy pouczenia. W związku z powyższym w decyzji wprowadzono zapis: w miejsce art. 65 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) wprowadza się art. 62 ust. 3, w miejsce art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.) wprowadza się art. 123, oraz w miejsce nazwy aktu administracyjnego - decyzja, wprowadza się nazwę - postanowienie, a także zamiast zapisu określonego w pouczeniu, że od postanowienia niniejszej decyzji służy odwołanie do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w terminie 14 dni od daty jej doręczenia wprowadzono zapis: na niniejsze postanowienie nie służy zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. Pozostałe ustalenia zawarte w piśmie oznaczonym nr [...] z dnia [...] nie uległy zmianie. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ I instancji wskazał, iż w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie przestrzegania przepisów Prawa budowlanego przy użytkowaniu i utrzymaniu obiektów budowlanych zlokalizowanych na posesji nr [...] w miejscowości S. K. oraz w związku z wykonaniem robót budowlanych na wspomnianej posesji - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wezwał L. O. pismami z dnia [...], nr [...], z dnia [...] nr [...], z dnia [...] nr [...] oraz z dnia Sygn. akt II SA/Wr 664/05 2 [...] nr [...] do dostarczenia dokumentów związanych z utrzymaniem i użytkowaniem wspomnianych obiektów bud owianych, które właściciel nieruchomości winien posiadać. W toku dalszego postępowania administracyjnego w związku z brakiem jakichkolwiek odpowiedzi ze strony skarżącej na powyższe pisma Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał decyzją z dnia [...] nr [...] właścicielowi nieruchomości zlokalizowanej w miejscowości S. K. [...] – L. O. przedłożyć wspomniane dokumenty przewidziane przepisami Prawa budowlanego, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 62. Od wyżej wymienionej decyzji L. O. złożył odwołanie do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. (pismo z dnia [...]), a organ I instancji przesłał powyższe odwołanie wraz z posiadanymi aktami sprawy, do rozpoznania przez organ II instancji. Wskazano także, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. działając na podstawie przepisów Prawa budowlanego i zgodnie z postanowieniem z dnia [...] nr [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. oraz po przeanalizowaniu wyroku NSA (sygn. akt IV SA 167/97 oraz IV SA 162/97) orzekł jak w sentencji. Na powyższe postanowienie skarżący L. O. wniósł zażalenie do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi I instancji popełnienie podstawowych błędów prawnych, mylenie pojęć, nieznajomość nazw aktów administracyjnych, podstaw prawnych oraz wprowadzanie skarżącego w błąd formą pouczenia. Ponadto skarżący podał, iż na każde kierowane z urzędu pismo udzielał pisemnej odpowiedzi. W dniu [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu i instancji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ II instancji wskazał, iż po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zbadaniu argumentacji zamieszczonej w odwołaniu, nie znalazł podstaw do uchylenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Organ Sygn. akt II SA/Wr 664/05 3 odwoławczy dodał, że nie dostrzegł nieprawidłowości w dyskredytowanym postanowieniu zarówno pod względem merytorycznego rozstrzygnięcia, jak również co do poprawności zastosowanych przepisów. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a., sprostowanie błędów i oczywistych omyłek dokonuje organ, który wydał decyzję dotkniętą wadami i nie jest w tym ograniczony żadnym terminem. Postanowienie wydane jest w postępowaniu wszczynanym z urzędu lub na wniosek strony, doręcza się je na piśmie wraz z uzasadnieniem. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa administracyjnego, jak wskazał organ, postanowienie o sprostowaniu błędów i omyłek w decyzji ma ten skutek, że po jego wydaniu decyzja musi być wykonywana stosownie do treści zgodnej ze sprostowaniem, a w przypadku jej zaskarżenia powinna być również wraz z nim oceniana. Prawidłowo dokonane sprostowanie błędów i omyłek staje się bowiem integralną częścią treści decyzji. Organ ii instancji podkreślił, iż w opisywanym trybie nie będą podlegały sprostowaniu błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, skarżone postanowienie nosi wszelkie cechy zgodności z prawem, bowiem prostowane omyłki są nieistotne, ponieważ nie mają wpływu na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Co do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od postanowienia organu I instancji, organ odwoławczy podał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższe rozstrzygnięcie wraz z wnioskiem o uchylenie postanowień wydanych przez organy obu instancji. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że powyższe postanowienia nie posiadają oparcia w obowiązującym prawie. Powołując się na przepisy ustawy -Prawo budowlane wskazał, iż wnosi o uznanie za sprzeczne z obowiązującym prawem nakazywanie mu czegokolwiek z określaniem sztywno terminu wbrew powołanej powyżej ustawie. Sygn. akt II SA/Wr 664/05 4 D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł do Sądu odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd , następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne- art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyżej wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie, w toku administracyjnego postępowania instancyjnego, okoliczności faktycznych i prawnych uznał za konieczne zastosowanie w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga jest uzasadniona, a zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu pierwszej instancji zapadło z naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a. Wadliwości decyzji mogą mieć różny charakter i stosownie do ich wpływu na treść decyzji mogą mieć charakter istotny lub nieistotny. Wadliwości istotne są usuwane poprzez uchylenie decyzji lub też stwierdzenie jej nieważności. Natomiast wady nieistotne, niemające wpływu na byt prawny decyzji, sprowadzające się do omyłek, błędów pisarskich czy maszynowych albo też niejasności w treści decyzji, są Sygn. akt II SA/Wr 664/05 5 usuwane w trybie rektyfikacji decyzji. Tryb ten obejmuje uzupełnienie decyzji, jej sprostowanie, bądź też wykładnię jej treści. Zgodnie z brzmieniem powołanego wyżej przepisu, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, utrwalił się pogląd, iż błędem pisarskim jest widoczne, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widocznie niezamierzone opuszczenie jednego lub kilku wyrazów. Na równi z błędami pisarskimi i rachunkowymi traktuje się inne oczywiste omyłki. Nie może natomiast budzić wątpliwości, iż sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie podlegają błędy, których dopuszczono się w stosowaniu prawa. Istota omyłek, o których mowa w art. 113 § 1 k.p.a., leży w tym, że w orzeczeniu wyrażono coś, co widocznie niezgodne jest z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów, omyłkę pisarską. Przyjęta przez Kodeks postępowania administracyjnego klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca i są to błędy pisarskie, rachunkowe i inne oczywiste omyłki. Granice dopuszczalności sprostowania wyrażają się w tym, że sprostowanie aktu administracyjnego - w trybie omawianego przepisu - nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1994 r. SA/Kr 723/93, ONSA 1995/2/65, oraz wyrok NSA z dnia 17 października 2000 r. II SA 1099/01 oraz wyrok NSA z dnia 11.08.1999 r. II SA 1072/99 i z dnia 24.09.1999 r. IV SA 1184/97). Podkreślenia przez Sąd wymaga, iż w orzecznictwie NSA utrwalony został pogląd, iż instytucja sprostowania określona w art. 113 k.p.a. dotyczy jedynie błędów i omyłek o charakterze nieistotnym. Zaznaczyć należy, iż stosując ten przepis nie można zmienić najistotniejszego elementu decyzji administracyjnej, jakim jest sentencja, w niej bowiem jest wyrażona wola organu. Zgodnie z art. 110 k.p.a., organ, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Oznacza to, że z chwilą należytego ogłoszenia lub doręczenia decyzji zyskuje ona cechy niezmienności w tym znaczeniu, że organ który ją wydał, sam nie może jej zmienić, chyba że przepisy k.p.a. wyraźnie to dopuszczają. Sygn. Akt II SA/Wr 664/05 6 W przedmiotowej sprawie organ i instancji - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na postawie art. 113 § 1 k.p.a., wydał postanowienie o znaku [...], którym z urzędu sprostował omyłkę w decyzji nr [...] z dnia [...] w sprawie przedłożenia aktualnych protokołów z przeprowadzonych badań i sprawdzeń określonych w art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) związanych z użytkowaniem i utrzymaniem obiektu budowlanego zlokalizowanego w miejscowości S. K. [...], polegającym na błędnym określeniu nazwy aktu administracyjnego, podstawy prawnej oraz na błędnym określeniu formy pouczenia. W związku z powyższym w decyzji wprowadzono zapis: w miejsce art. 65 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) wprowadza się art. 62 ust. 3, w miejsce art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.) wprowadza się art. 123, oraz w miejsce nazwy aktu administracyjnego - decyzja, wprowadza się nazwę - postanowienie, a także zamiast zapisu określonego w pouczeniu, że od postanowienia niniejszej decyzji służy odwołanie do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w terminie 14 dni od daty jej doręczenia wprowadzono zapis: na niniejsze postanowienie nie służy zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. W wyniku złożenia przez skarżącego – L. O. zażalenia od powyższego postanowienia, organ II instancji D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne. Analizując problem przedmiotowego sprostowania, Sąd miał także na uwadze przepis art. 107 § 1 k.p.a., który wymienia minimum elementów, które powinna zawierać decyzja administracyjna: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służyły od niej odwołanie, podpis. Sygn. akt II SA/Wr 664/05 7 I tak jednym z wymienionych w tym przepisie elementów składowych decyzji jest powołanie podstawy prawnej oraz pouczenie o środkach jej zaskarżenia, a przede wszystkim nazwę aktu administracyjnego. Wobec powyższego nie można przyjąć, iż pominięcie tak istotnych elementów jakie winno zawierać merytoryczne rozstrzygnięcie, było błędem pisarskim, bądź inną oczywistą omyłką, a to z tej przyczyny, że dokonane przez organ postanowieniem z dnia [...] "sprostowanie" - przy pomocy którego wprowadzono zapis: w miejsce art. 65 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) wprowadza się art. 62 ust. 3, w miejsce art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.) wprowadza się art. 123, oraz w miejsce nazwy aktu administracyjnego -decyzja, wprowadza się nazwę - postanowienie, a także zamiast zapisu określonego w pouczeniu, że od postanowienia niniejszej decyzji służy odwołanie do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w terminie 14 dni od daty jej doręczenia wprowadzono zapis: na niniejsze postanowienie nie służy zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., prowadziło w istocie do zmiany oznaczenie merytorycznego rozstrzygnięcia podjętego w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 664/05. Stwierdzić zatem należy, że wymieniona wadliwość powołanych powyżej postanowień nie jest oczywistą omyłką w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., a zatem nie podlega sprostowaniu w trybie tego przepisu. Przy tak skonstruowanym stanie faktycznym i prawnym organ I instancji wykazał daleko idącą dowolność w stosowaniu prawa, wykorzystując instytucję oczywistej omyłki do sprostowania materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia i zamiast art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, powołał art. 65 cytowanej ustawy oraz zamiast art. 123 k.p.a. powołał art. 104 k.p.a. Dowodzi to, iż uwadze organowi administracji zarówno I jak i II instancji uszły podstawowe zasady postępowania. Reasumując, jest rzeczą oczywistą, że niedopuszczalne jest sprostowanie podstawy prawnej oraz faktycznej rozstrzygnięcia. Wszelkie zarzuty dotyczące uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji rozpoznaje organ odwoławczy, który w Sygn. akt II SA/Wr 664/05 8 ramach art. 136 kpa może przeprowadzić na wniosek lub z urzędu uzupełniające postępowanie dowodowe albo zlecić je organowi, który wydał decyzję. Wyżej wskazane uchybienia występujące w sprawie, zarówno dotyczące procedury jak i prawa materialnego, stanowią takie naruszenie tych przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia ,a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjno prawnego materialnego lub procesowego ( T. Woś Postępowanie administracyjne, Warszawa 2000 str. 458). Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powoływanej wcześniej ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.