II SA/Wr 665/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi J. K. i R. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy z dnia 6 września 2023 r. Nr 525/2023 w przedmiocie żądania złożenia zaliczki na pokrycie kosztów sporządzenia protokołów z okresowej kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego postanawia: I. odrzucić skargę; II. odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 16 października 2023 r. J. K. i R. K. wnieśli skargę na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy z dnia 6 września 2023 r. (Nr 525/2023) w przedmiocie żądania złożenia zaliczki na pokrycie kosztów sporządzenia protokołów z okresowej kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.) - dalej: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie natomiast z § 2 powołanego przepisu, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zaskarżone postanowienie dotyczy żądania organu od skarżących złożenia zaliczki na pokrycie kosztów sporządzenia protokołów z okresowej kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego. Zostało ono wydane na podstawie art. 262 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – dalej: k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może zażądać w uzasadnionych przypadkach od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania, w związku z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, ze zm.) – dalej: p.b. Z kolei zgodnie z przepisem art. 264 § 2 k.p.a., na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie do organu wyższego stopnia. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 83 ust. 1 p.b., jest organem administracji publicznej pierwszej instancji między innymi w sprawach uregulowanych przepisami art. 62 ust. 3 p.b. Stosownie do art. 83 ust. 2 p.b., organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie skarżącym na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy przysługiwało zażalenie do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, o czym skarżący zostali prawidłowo pouczeni przez organ w treści zaskarżonego postanowienia. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, skarżący nie wyczerpali środka zaskarżenia w postaci zażalenia, który przysługiwał im w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy. W celu spełnienia warunku złożenia skargi do sądu administracyjnego w postaci wyczerpania środków zaskarżenia nie wystarczy samo złożenie środka zaskarżenia od kwestionowanych decyzji czy postanowienia organu I instancji, lecz wymagane jest, aby skarga została wniesiona na stosowne działanie organu podjęte po rozpatrzeniu takiego środka prawnego. Strona powinna w pierwszej kolejności realizować uprawnienia przysługujące jej na gruncie postępowania administracyjnego. Jeżeli zaniechała takich czynności procesowych, to zgłaszane przez nią zastrzeżenia co do legalności zaskarżonego działania organu I instancji nie mają najmniejszego znaczenia i są nieskuteczne (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1513/12 – dostępne w CBOSA: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym, przesłanka dopuszczalności złożenia skargi do sądu administracyjnego wynikająca z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., nie została spełniona. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sytuacja taka ma miejsce w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 kwietnia 2012 r., sygn.. akt VII SAB/Wa 11/12 – dostępne w CBOSA: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Jednocześnie w pkt II sentencji, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a., Sąd orzekł o odmowie przyznania prawa pomocy. Przywołany przepis stanowi, iż prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Podkreślić przy tym należy, że zastosowanie powołanego przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny i prawny określonej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i piśmiennictwie prawniczym jednolicie przyjmuje się, że art. 247 p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 ustawy, w szczególności w przypadkach, gdy skarga została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2014 r., sygn.. akt I OZ 146/14 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, w ocenie Sądu skarga jest oczywiście bezzasadna. W związku z tym, na podstawie art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy w niniejszej sprawie nie przysługuje. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji postanowienia.