II SA/Wr 667/10

II SA/Wr 667/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2011 r. Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... Nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadbudowy nad wejściem do budynku mieszkalnego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie II SA/Wr 667/10 Uzasadnienie W skardze na wyżej oznaczoną decyzję skarżący wystąpił o zwolnienie go od kosztów sądowych i "przyznanie pomocy prawnej z urzędu" wskazując na swój zły stan zdrowia, podeszły wiek i uzyskiwany niski dochód. We wniosku złożonym w dniu 16 grudnia 2010 r. na urzędowym formularzu skarżący oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, łączny ich dochód netto wynosi 2.454 zł (w tym emerytura skarżącego – 1.470 zł), a ich wydatki kształtują się następująco: koszty "leczenia" - 800 zł; opłata za energię elektryczną- 167. 02 zł; za gaz- 438, 28 zł; za wodę i ścieki- 69, 02 zł; za wywóz śmieci- 31, 95 zł; za telewizję cyfrową i Internet- 128, 70 zł; za telefon- 55, 80 zł. Dodał, że posiada mieszkanie o pow. 132 m2. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że wysokość wydatków skarżącego wynosi następująco: opłata za gaz- 353, 23 zł; za wodę (za 2 m-ce)- 80, 35 zł; koszt lekarstw ok. 400 zł, a świadczenie emerytalne skarżącego netto wynosi 1.617, 02 zł Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 u.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a.) wówczas Sąd może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym. Podniesione przez skarżącego w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku tylko w części. Konieczność partycypowania przez niego w kosztach postępowania (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez niego sytuacji materialnej. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Zaznaczyć należy, iż dochód rodziny skarżącego mają charakter stały i wynoszą ponad 2.500 zł netto, a wynikająca z rachunków kwota wydatków na utrzymanie mieszkania i leczenie wynosi ok. 1.300 zł. Istotne jest przy tym, że niektórych ze wskazanych przez skarżącego wydatków nie można uznać za niezbędne np. opłata za telewizję cyfrową i Internet w wysokości 128 zł. Skoro bowiem skarżących stać na co miesiąc na pokrywanie tego rodzaju wydatków, to równie dobrze może przeznaczyć posiadane środki na opłacenie kosztów postępowania prowadzonego we własnym interesie. Obniżenie standardu życia w danym miesiącu wskutek konieczności poniesienia kosztów sądowych nie można utożsamiać z uszczerbkiem w swoim niezbędnym utrzymaniu. Dodać należy, że do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.