II SA/Wr 669/02

4 II SA/Wr 669/02 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 29 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: S. NSA Andrzej Wawrzyniak S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2005 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego; 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu G. z dnia [...] roku (Nr [...]); 2. n i e o r z e k a w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji. Decyzją Starosty Powiatu G. z dnia [...]roku (Nr [...]) odmówiono J. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ odmówił uwzględnienia zgłoszonego wniosku z tego powodu, że przyjął, iż wnioskodawczyni nie spełnia warunków określonych w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W szczególności organ odmówił zaliczenia do stażu, od którego zależy prawo do tego świadczenia okresu pracy od dnia [...] r. do dnia [...] roku w prywatnym zakładzie pracy. Wnioskodawczyni odwołała się od tej decyzji i zarzuciła, że nie istnieją prawne podstawy do różnicowania zakładów pracy z punktu widzenia charakteru jego właściciela i dlatego organ nie mógł odmówić zaliczenia do stażu, od którego zależy prawo do tego świadczenia okresu pracy od dnia [...]r. do dnia [...]roku w prywatnym zakładzie pracy. Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa, art.37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. Nr 6, poz. 56 2001 r. z późn. zm. ) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy przyjęto, iż J. S. została zarejestrowana jako bezrobotna w dniu [...] r. z prawem do zasiłku od dnia [...]r. W dniu [...]r. J. S. przedłożyła świadectwa pracy i wystąpiła z wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. Łączny okres uprawniający do zasiłku posiadany przez J. S. wynosi [...] lat [...] miesiąc i [...] dni, w tym przez [...] lat [...] miesięcy i [...] dni przepracowała w warunkach szczególnych. W świetle art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (obowiązującego do 31 grudnia 2001r.) prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej w przypadku kobiety okres uprawniający do zasiłku 30 lat, bądź 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. J. S. wykazała okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat [...] miesiąc i [...] dni, ale w związku z tym, że nie przepracowała w warunkach szczególnych co najmniej 15 lat, brak jest podstaw do przyznania zasiłku przedemerytalnego. Organ bowiem nie uwzględnił do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w prywatnym Zakładzie Poligraficznym L. P. Zdaniem Wojewody D. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie przewidują możliwości zaliczenia do okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia u prywatnego pracodawcy. Organ powołał się przy tym na pogląd wyrażony przez Krajowy Urząd Pracy w piśmie z dnia [...]r. (Nr [...]) oraz na wykładnię Departamentu Warunków Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca nadal zarzucała, że organ dokonał błędnej wykładni przepisów, nie istnieją bowiem w jej przekonaniu żadne przepisy prawa, które uzasadniałyby dla celów zasiłku dla bezrobotnych różnicowanie pracy w zakładach prywatnych od pracy w innych zakładach. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i przytoczył takie same argumenty, jakie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne naruszyły przepisy prawa materialnego, przez błędną wykładnię rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zmn.). Stosownie do § 1 ust. 1. cyt. rozporządzenia stosuje się ono do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienionych w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Z treści tego przepisu nie wynika, aby rozporządzenie precyzowało rodzaj zakładu pracy, w którym zatrudniony pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Stąd też ten przepis nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że odnosi on wyłącznie do pracowników zatrudnionych w uspołecznionym zakładzie pracy. Pogląd taki jest utrwalony w orzecznictwie. W wyroku z dnia 7 lipca 1999 roku III RN 25/99 - OSNP z 2000 r. Nr 12 poz. 435 Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) mają zastosowanie również do pracowników zatrudnionych przez prywatnych pracodawców. Podobny pogląd został wyrażony także w wyroku SN z dnia 15 listopada 2000 roku II UKN 39/00 - OSNP z 2002 r. Nr 11 poz. 272, z dnia 21 kwietnia 2004rku II UK 337/03 - OSNP z 2004 roku Nr 22 poz. 397, w uchwale SN z dnia 13 lutego 2002 roku III ZP 30/01 - OSNP z 2002 r. Nr 10 poz. 243 i innych.). Także Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 czerwca 2004 roku P 17/03 - OTK-A z 2004 r. Nr 6 poz. 57 stwierdził, że świetle Konstytucji RP nie istnieją podstawy prawne do różnicowania uprawnień od kwestii charakteru własności zakładu pracy zatrudniającego pracownika wykonującego pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Powyższego wniosku nie zmienia fakt, że orzeczenia te były podejmowane w sprawach dotyczących ubezpieczenia społecznego. W każdej bowiem z tych spraw przesłanką wydania orzeczenia była analiza zakresu podmiotowego cytowanego wyżej rozporządzenia. Dlatego poglądy te mają również zastosowanie w sprawie dotyczącej przyznania zasiłku przedemerytalnego. Pogląd ten podziela również Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie. W związku z tym odmawiając skarżącej zaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia w prywatnym zakładzie pracy, bez zakwestionowania charakteru wykonywanej pracy, organ odwoławczy naruszył przez błędną wykładnię wskazany wyżej § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zmn.) oraz art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmn.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w związku z tym stwierdza, że organ administracyjny naruszył prawo materialne, od którego zależał wynik sprawy. Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmn.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji. Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany - zgodnie z art. 200 cyt. ustawy zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie skarżąca jednak nie poniosła żadnych kosztów i dlatego zbędne było orzekanie w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż zaskarżona decyzja nie posiadała cechy wykonalności. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.