II SA/Wr 67/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-07-07
Skład orzekający: Alicja Palus, Olga Białek, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku może zostać skierowana do podmiotu, który sprawuje trwały zarząd nad nieruchomością, mimo że status zarządcy drogi publicznej w granicach miasta na prawach powiatu może przysługiwać prezydentowi miasta?Ratio decidendi
Obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego, na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, obciąża właściciela lub zarządcę obiektu. W sytuacji, gdy nieruchomość znajduje się w trwałym zarządzie określonego podmiotu, to właśnie ten podmiot, jako sprawujący zarząd, jest właściwym adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę, niezależnie od późniejszych zmian w statusie zarządcy drogi publicznej czy zawartych porozumień między organami.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku dawnego "Separatora", stwierdzając jego katastrofalny stan i konieczność rozbiórki. PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę A. jako zarządcy nieruchomości. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (DWINB) uchylił decyzję w części dotyczącej terminów, utrzymując ją w mocy co do nakazu rozbiórki i podmiotu zobowiązanego. A. wniosła skargę do WSA, zarzucając nieważność decyzji z powodu skierowania jej do nieprawidłowego podmiotu, argumentując, że zarządcą drogi publicznej jest Prezydent Miasta W. WSA we Wrocławiu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A. we W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 26 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku głównego dawnego "Separatora" znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym oddala skargę w całości.
W związku z pisemną interwencją organów Policji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) dla miasta W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego nieużytkowanego budynku dawnego "Separatora" przy ul. R. w W., położonego na terenie działki nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w trwałych zarządzie A. we W.(dalej A.).
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 3 kwietnia 2014 r. PINB stwierdził, że znajdujące się na tej nieruchomości obiekty: budynek główny biurowy (byłe biuro projektów) oraz dwa budynki gospodarcze (dwukondygnacyjny i jednokondygnacyjny), znajdują się w bardzo złym (katastrofalnym) stanie technicznym, stwarzającym zagrożenie dla osób postronnych, które mogą przebywać w ich otoczeniu lub wnętrzu. Dlatego też, uwzględniając występujący stopień uszkodzeń i dewastacji budynków, uznano, że obiekty należy zakwalifikować z przeznaczeniem do rozbiórki.
Z kolei w trakcie przeprowadzonej rozprawy administracyjnej w dniu 14 sierpnia 2015 r., pełnomocnicy A. oświadczyli, że reprezentowany przez nich podmiot nie zamierza remontować budynków dawnego "Separatora", gdyż są one przeznaczone do rozbiórki w związku z planowaną budową zachodniej obwodnicy W..
Wobec powyższych ustaleń faktycznych, PINB dla miasta W. wydał decyzję z dnia 28 sierpnia 2015 r., nr [...], którą nakazał A. rozbiórkę nieużytkowanego budynku głównego dawnego "Separatora", znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym, na nieruchomości przy ul. R. w W.. Termin rozpoczęcia rozbiórki określono na 6 tygodni od daty doręczenia decyzji, zaś termin jej zakończenia: do dnia 15 listopada 2015 r.
Odwołanie od tej decyzji wniosła A., podnosząc, że rozstrzygnięcie zostało skierowane do błędnie określonego podmiotu, co czyni je nieważnym na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazano, że odwołując się strona ubiega się o wygaszenie trwałego zarządu. A. wniosła również o zawieszenie postępowania w związku z wniesioną przez nią skargą kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 415/15, oddalającego skargę w sprawie odmowy wygaszenia trwałego zarządu.
Po rozpatrzeniu tego odwołania, decyzją z dnia 26 listopada 2015 r., nr 1[...]8/2015, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu rozpoczęcia i zakończenia rozbiórki obiektu oraz uporządkowania terenu po rozbiórce i wyznaczył nowy termin rozpoczęcia rozbiórki na 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji. Termin zakończenia rozbiórki oznaczono do dnia 31 stycznia 2016 r. W pozostałej części organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu błędnego uznania A. za stronę zobowiązaną, do czego miałoby dojść w wyniku błędnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił stronę postępowania. Zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane, obowiązki związane z należytym utrzymaniem obiektów budowlanych ciążą na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Jak przyznaje sama strona, własność nieruchomości objętej spornym postępowaniem przysługująca Skarbowi Państwa, została przekazana w trwały zarząd A.. Wobec powyższego DWINB uznał za prawidłowe oparcie się w sprawie, przy ustalaniu kręgu stron postępowania, na treści aktualnego wypisu z rejestru gruntów. Po drugie, okoliczność pozostawania nieruchomości w trwałym zarządzie A. przyznaje sama strona. Natomiast powoływana przez stronę okoliczność, że dąży ona (do tej pory bezskutecznie) do wygaszenia trwałego zarządu nieruchomością, pozostaje bez wpływu na charakter rozstrzygnięcia. Organy administracji obowiązane są bowiem do ustalenia kręgu stron postępowania w oparciu o stan właścicielski obowiązujący w chwili podejmowania decyzji. W tym zakresie organ II instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 415/15, WSA we Wrocławiu oddalił skargę A. na decyzję Wojewody D. z dnia 31 marca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 22 lipca 2014 r. odmawiającą wygaszenia trwałego zarządu A., nieruchomościami położonymi w W., w tym działki nr [...]. Od powyższego wyroku A. wniosła skargę kasacyjną do NSA, jednak z uwagi na fakt, że stan prawny uwidoczniony w rejestrze gruntów, nie uległ dotychczas zmianie, okoliczność powyższa pozostaje prawnie obojętna dla charakteru rozstrzygnięcia w sprawie. Z tej to przyczyny organ II instancji nie przyznał również racji A., że sam fakt wniesienia skargi kasacyjnej od powołanego wyroku WSA, stanowi zagadnienie wstępne, a tym samym podstawę do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wydanie decyzji w sprawie nie zależy bowiem od wcześniejszego orzeczenia przez sąd administracyjny, bowiem stan właścicielski nieruchomości nie budzi wątpliwości (nawet samej strony), w szczególności wynika wprost z wiążących organy nadzoru budowlanego rejestrów.
Tym samym, wobec braku naruszenia przez organ I instancji przepisów procedury administracyjnej w toku ustalania kręgu stron postępowania, organ odwoławczy ocenił postępowanie jako prawidłowe i prowadzące do skierowania rozstrzygnięcia do właściwego podmiotu. Zaskarżone rozstrzygnięcie znajduje ponadto umocowanie w art. 67 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy zdecydował jedynie o uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia w części dotyczącej terminu rozpoczęcia i zakończenia robót rozbiórkowych. Z uwagi na okres czasu, jaki upłynął pomiędzy wydaniem zaskarżonej decyzji a rozstrzygnięciem organu odwoławczego, terminy te należało zaktualizować, celem umożliwienia stronie zobowiązanej wykonania nałożonego obowiązku.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła A., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej, podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jest dotknięte wadą nieważności opisaną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ decyzja została skierowana do podmiotu, który nie jest stroną w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości, jest Skarb Państwa, w imieniu którego w zakresie spraw, o których stanowi ustawa o drogach publicznych działa właściwy zarządca. W istniejącej sytuacji, na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.) – dalej: "u.d.p.", zarządcą drogi, w pasie której zlokalizowane są nieruchomości będące przedmiotem zaskarżonej decyzji jest Prezydent Miasta W.. Autor skargi wyjaśnił, że przedmiotowe nieruchomości weszły w trwały zarząd A. z mocy prawa na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w chwili ostateczności decyzją nr 5/12 Wojewody D. z dnia 11 kwietnia 2012 r. o zezwoleniu A. na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: Budowa obwodnicy miasta W. w ciągu drogi krajowej nr [...] od km 2+[...]0 do km 8+250. W dacie, w której A. otrzymała nieruchomości w trwały zarząd, była ona także na mocy przepisów prawa zarządcą i inwestorem w odniesieniu do wskazanego w decyzji ZRID odcinka drogi krajowej nr [...] od km 2+[...]0 do km 8+250. Skarżąca strona wskazała jednak, że powyższa okoliczność uległa zmianie. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2012 r. w sprawie przywrócenia miastu W. statusu miasta na prawach powiatu oraz ustalenia granic powiatu w. (Dz. U. z 2012 r., poz. 853), z dniem 1 stycznia 2013 r. przywrócono Miastu W. status miasta na prawach powiatu oraz ustalono - także z dniem 1 stycznia 2013 r. - granice powiatu w. z siedzibą władz w W., który obejmuje gminy o statusie miasta: B., J. i S. oraz gminy: G., M., S. i W.. Wobec wskazanych zmian, autor skargi zwrócił uwagę na treść art. 1 ust. 2 specustawy drogowej, który stanowi, że w odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez A., uprawnienia, obowiązki i zadania tego podmiotu, wynikające z tej ustawy wykonuje właściwy zarządca drogi.
Z kolei, na podstawie art. 19 ust. 5 u.d.p.w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Do zadań zaś zarządców dróg należy w szczególności pełnienie funkcji inwestora (art. 20 pkt 3 u.d.p.) i nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi (art. 20 pkt 17 u.d.p.). W takim stanie prawnym autor skargi wywodził, że zgodnie z założeniami ustawy o drogach publicznych, status zarządcy drogi publicznej nie wiąże się koniecznie i bezwzględnie z prawem własności do nieruchomości (choć niewątpliwie jest to stan pożądany, czemu ustawodawca dał wyraz w art. 2a u.d.p.). Szczególnie widoczne staje się to w przypadku wykonywania funkcji zarządcy drogi w miastach na prawach powiatu. Dlatego też, w związku z podmiotowością Prezydenta Miasta W. jako zarządcy drogi publicznej, zaskarżona decyzja winna być skierowana nie do A. Oddział we W., lecz do Prezydenta Miasta W., jako właściwego zarządcy drogi. Tym samym, zaskarżona decyzja, jako skierowana do podmiotu, który nie jest stroną w sprawie, jest na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nieważna.
W przekonaniu autora skargi, powyższe stanowisko znajduje także potwierdzenie w aktualnym stanie faktycznym. W tym zakresie powołano się na zawarte w dniu 12 października 2015 r. porozumienie z Prezydentem Miasta W., które w preambule stanowi: "Z uwagi na przywrócenie Gminie Miejskiej W. z dniem 1 stycznia 2013 r. statusu miasta na prawach powiatu (na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2012 r.), zgodnie z art. 19 ust. 5 u.d.p. stanowiącym, iż w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta, na administrowanym przez siebie obszarze Prezydent Miasta stał się zarządcą dróg wymienionych w powyższym przepisie". Dalej zwrócono uwagę na treść § 3 ust. 10 porozumienia, który stanowi: "Prezydent Miasta zobowiązuje się, po przeniesieniu decyzji ZRID, w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r. do przeprowadzenia I sfinansowania rozbiórki budynków usytuowanych na działkach położonych w granicach administracyjnych miasta na prawach powiatu i przeznaczonych pod budowę odcinka miejskiego".
Interpretując treść przywołanych zapisów porozumienia autor skargi wskazał, że wynika z nich, że Prezydent Miasta W. uznaje swoją podmiotowość zarządczą w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości, a także zobowiązuje się do przeprowadzenia rozbiórki m.in. budynku separatora.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie przygotowawczym z dnia 24 czerwca 2016 r. Prezydent Miasta W. wniósł o oddalenie skarg. Ustosunkowując się do zarzutu nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. uczestnik postępowania zauważył, że decyzja nakazująca rozbiórkę budynku dawnego "Separatora" została skierowana do właściwego adresata. Wynika to z tego, że trwały zarząd nieruchomości składającej się z działki nr [...], w imieniu właściciela - Skarbu Państwa, w dacie wydania decyzji, sprawowała A.. Skarżący podnosi, że właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa, a w istniejącej sytuacji, na podstawie art. 19 ust. 5 u.d.p., zarządcą tej drogi jest Prezydent Miasta W.. Jak słusznie podnosi skarżący, nieruchomości wywłaszczone pod budowę inwestycji drogowej - obwodnicy Miasta W., z mocy prawa, tj. art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031), weszły w trwały zarząd A. i pozostawały w nim również w dacie wydawania skarżonej decyzji. Uczestnika postępowania nie zgodził się przy tym z poglądem, że z uwagi na podmiotowość Prezydenta Miasta W., jako zarządcy drogi na podstawie art. 19 ust. 5 u.d.p., to Prezydent powinien być adresatem tej decyzji. Nie świadczy o tym również treść porozumienia z dnia 12 października 2015 r. Nie zaprzeczając zawarciu takiego porozumienia, uczestnik postępowania wskazał na brak podstaw prawnych do twierdzenia, że zawierając porozumienie Prezydent Miasta W. "uznał w końcu swoją podmiotowość zarządczą". W ocenie uczestnika, powołany fragment preambuły potwierdza wyłącznie fakt wynikający z art. 19 ust. 5 u.d.p., mianowicie, że Prezydent jest zarządcą istniejących dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta na prawach powiatu. Prezydent nie kwestionuje faktu, że z mocy art. 19 ust. 5 u.d.p., jest zarządcą dróg publicznych, położonych w granicach administracyjnych miasta na prawach powiatu. Z tego przepisu wynika, że pełnienie funkcji zarządcy może dotyczyć dróg istniejących. Dalej uczestnik postępowania zwrócił uwagę, że kwestia posiadania przez Prezydenta Miasta W. funkcji zarządcy projektowanej obwodnicy miasta W., w ciągu drogi krajowej nr [...], była rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1034/14, NSA wskazał, że niewątpliwie Prezydent Miasta W. pełni funkcję zarządcy drogi krajowej nr [...], której przebieg określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko- pomorskim, lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, mazowieckim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim (Dz.U. Nr 59, poz. 371, dalej: rozporządzenie z 2010 r.). Stan ten nie zmienił się dnia 1 stycznia 2013 r., jak i w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Uprawnienia i obowiązki zarządcy dróg, mogły przejść na Prezydenta Miasta W. jedynie w stosunku do realnie istniejącej w dniu wejścia w życie rozporządzenia z 2012 r. drogi krajowej nr [...] jako drogi zaliczonej na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) do jednej z kategorii dróg. Warunkiem takiego zaliczenia jest droga w ujęciu art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. By drogę zaliczyć do jednej z kategorii dróg publicznych określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, droga ta musi najpierw spełniać ustawowe kryterium uznania jej za budowlę (M. Wolanin w: J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2013, s. 68, nb 13). Nie ulega wątpliwości, że nadanie kategorii drogi publicznej może dotyczyć tylko takiego obiektu budowlanego, który został już wybudowany - po uzyskaniu przez nią prawnie określonych warunków techniczno-użytkowych, do której droga ma być zaliczona (art. 1 i 5-7 w zw. z art. 4 pkt 2 u.d.p.; M. Wolanin, Komentarz, s. 51, 53, nb 17)". W przekonaniu uczestnika postępowania, zmiana w tym zakresie nie nastąpiła także na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Co istotne, zarówno na dzień wydania decyzji PINB jak i na dzień wydania decyzji przez WINB, trwałym zarządcą nieruchomości wywłaszczonych pod inwestycję - budowę obwodnicy miasta W., pozostawała i nadal pozostaje A.. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji, nie został wygaszony, ustanowiony na rzecz A., trwały zarząd nieruchomości wywłaszczonych pod realizację tej inwestycji.
Odnosząc się do treści § 3 ust. 10 porozumienia z dnia 12 października 2015r., w którym Prezydent zobowiązał się, po przeniesieniu decyzji ZRID, w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r. do dokonania rozbiórki budynków usytuowanych na działkach położonych w granicach administracyjnych miasta na prawach powiatu i przeznaczonych pod budowę odcinka miejskiego, uczestnik postępowania wyjaśnił, że obowiązek rozbiórki nie mógł dotyczyć nieruchomości, odnośnie których dwa miesiące wcześniej orzeczono nakaz rozbiórki przez ich zarządcę. W takiej sytuacji nie można bowiem mówić ani o zmianie właściciela nieruchomości ani też o zmianie zarządcy nieruchomości, a tym samym o zmianie po stronie podmiotu zobowiązanego do rozbiórki budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718,) – zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja takich wad i uchybień nie zawiera.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów stanowi art. 67 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 1409, ze zm.), nakazujący wydanie decyzji obligującej do rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego, w przypadku gdy nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia. W niniejszej sprawie niewątpliwie przesłanki wydania takiej decyzji zaistniały. Niesporne bowiem pozostają ustalenia dotyczące nieodpowiedniego stanu technicznego nieużytkowanego budynku głównego dawnego "Separatora". Nie jest również przedmiotem sporu, że wskazany budynek wymaga objęcia robotami rozbiórkowymi (jak wynika z oświadczenia złożonego na rozprawie został już rozebrany). Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy obejmującym zarówno oględziny obiektu budowlanego jak też opinię techniczną. Zastrzeżeń nie budził również prawidłowość przeprowadzonego postępowania, w którym ten materiał dowodowy został zgromadzony – z zapewnieniem stronom czynnego w nim udziału. Przedmiotem kontrowersji jest natomiast wskazanie podmiotu zobowiązanego do wykonania tych robót.
W art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wymieniono wyraźnie adresata obowiązku określonego w tym przepisie, jest nim: właściciel lub zarządca obiektu. Nie przy tym przypadkowa kolejność, w jakiej w art. 67 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane zostały wymienione podmioty, do których należy skierować nakaz rozbiórki. Otóż w pierwszej kolejności nakaz taki powinien zostać skierowany do właściciela obiektu, a dopiero gdy z jakichś przyczyn nie jest to możliwe – winien on zostać nałożony na zarządcę obiektu budowlanego.
O ile kwestia właściciela nie budzi wątpliwości – jest to podmiot posiadający tytuł prawny w postaci prawa własności (w tym przypadku Skarb Państwa), o tyle pojęcie zarządcy może być rozumiane w różny sposób. Odsyłając w tym zakresie do bogatego orzecznictwa sądowego, przyjdzie jednak stwierdzić, że konstrukcja normy prawnej wywiedzionej z art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Wówczas zadaniem organu jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 67 tej ustawy. Status strony postępowania nie wynika z uznania organu, lecz jest wywodzony z prawa materialnego – art. 67 ust. 1 ustawy, a metoda "eliminacji" podmiotów wynika wprost z tego przepisu.
W rozpoznawanej sprawie obowiązek rozbiórki budynku dawnego budynku "Separatora" został nałożony na A. jako podmiot, który w dacie wydania decyzji, sprawował trwały zarząd nad nieruchomością oznaczoną geodezyjnie numerem [...].
W ocenie Sądu, zarówno samo określenie adresata nakazu rozbiórki, jak i wywiedziona przez orzekające w sprawie organy argumentacja w tym zakresie, są trafne.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w szczególności czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., Sąd jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji, w tym przypadku będzie to dzień 26 listopada 2015 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka, co do zasady, na podstawie akt sprawy, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący, w dacie wydania zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 8[...]-07). W związku z tym należy ocenić, czy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu obowiązującego w dniu jej wydania. Z tej perspektywy badając zaskarżony akt przyjdzie stwierdzić, że zmiana sytuacji prawnej nieruchomości, na której znajduje się obiekt objęty nakazem rozbiórki, po dacie wydania decyzji, pozostaje bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Zmiana sytuacji prawnej lub faktycznej powstała po wydaniu ostatecznej decyzji może stać się ewentualnie podstawą do wystąpienia w odpowiednim trybie z żądaniem uchylenia lub zmiany takiego rozstrzygnięcia, ewentualnie, w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zgłoszenia odpowiedniego zarzutu.
Przenosząc powyższe stanowisko na grunt kontrolowanej sprawy, należy stwierdzić, że strona skarżąca nie podważyła tego, że w dacie wydania decyzji działka nr [...] pozostawała w trwałym zarządzie A.. Prawo to skarżąca nabyła w związku z budową obwodnicy miasta W. w ciągu drogi krajowej nr [...] od km 2+[...]0 km do km 8+250, realizowanej na podstawie decyzji Wojewody D. z dnia 11 kwietnia 2012 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Z chwilą gdy wymieniona decyzja ZRID stała się ostateczna, ukształtowana nią linia podziału nieruchomości stała się granicą prawną terenu zajętego docelowo pod drogę publiczną o kategorii drogi krajowej, przejętego w trwały zarząd przez A.. Dalej przyjdzie zauważyć, że na moment wydania zaskarżonej decyzji A. nie utracił statutu zarządcy drogi a więc statusu inwestora i podmiotu uprawnionego do wykorzystania przedmiotowej nieruchomości dla celu budowy obwodnicy W. w ciągu drogi krajowej. Co więcej, podmiot ten bezsprzecznie nie utracił też statusu trwałego zarządcy nieruchomości. Potwierdzeniem powyższego jest również prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 415/15, którym to wyrokiem oddalona została skarga A. na decyzję Wojewody D. z dnia 31 marca 2015r. w przedmiocie odmowy wygaszenia trwałego zarządu nieruchomości. Stanowisko wyrażone w tym wyroku, dotyczy również przedmiotowego budynku i co do tytułu prawnego jaki przysługuje skarżącej do spornej nieruchomości jest wiążące.
Dlatego nie mogą odnieść oczekiwanego przez stronę skarżącą skutku zarzuty A. zawarte w skardze, odnośnie charakteru i skutków prawnych porozumienia z dnia 12 października 2015 r. Nie ma bowiem znaczenia dla sprawy okoliczność, że Prezydent Miasta zobowiązał się do wystąpienia do Wojewody D. o przeniesienie na niego, praw i obowiązków wynikających z decyzji z dnia 11 kwietnia 2012r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez znaczenia prawnego pozostaje też zawarte w pkt 10 tego porozumienia, zobowiązanie się Prezydenta do przeprowadzenia i sfinansowania, po przeniesieniu decyzji z dnia 11 kwietnia 2012 r., w terminie do dnia 30 czerwca 2016r., prac rozbiórkowych budynków na działkach położonych w granicach administracyjnych miasta na prawach powiatu i przeznaczonych pod budowę odcinka miejskiego obwodnicy.
Wychodząc z tych samych przesłanek wpływu na wynik kontroli legalności decyzji DWINB z dnia 26 listopada 2015 r. nie będzie miała również informacja podana na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. o przeniesieniu w roku 2016 r. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na Prezydenta W..
Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło