II SA/Wr 671/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2017r. sprawy ze skargi K.G. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne nieudostępnienie lokalu mieszkalnego i ukaranie grzywną oddala skargę w całości. Przystępując do orzekania Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy wynikający z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej – PINB) w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...], którym podając w podstawie prawnej art. 88 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej - k.p.a.) uznał za bezzasadne nieudostępnienie przez K. G. w dniu 13 lipca 2017 r. lokalu mieszkalnego nr 7 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy al. [...] we W. (obręb G., AM-26, dz. nr [...]), prawidłowo zawiadomionego o terminie przeprowadzenia oględzin w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem kominka w ww. lokalu mieszkalnym oraz wezwanego do udostępnienia rzeczonego lokalu i ukarał K. G. karą grzywny w wysokości 50 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że pismem z dnia 13 czerwca 2017 r. wyznaczono na dzień 13 lipca 2017 r. termin przeprowadzenia dowodu z oględzin, w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem kominka w lokalu mieszkalnym nr 7 w budynku wielorodzinnym przy al. [...] we W.. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że zawiadomienie i wezwanie zostało odebrane w dniu 22 czerwca 2017 r. przez K. G., który nie stawił się w wyznaczonym terminie i nie udostępnił przedmiotu oględzin. Zaznaczono przy tym, że wezwanie zawierało pouczenie o treści art. 88 § 1 k.p.a., a więc o skutkach odmowy okazania przedmiotu oględzin. Wobec istniejących okoliczności uznano za zasadne wymierzenie K. G. grzywny w związku z nieudostępnieniem przedmiotu oględzin w wysokości 50 zł. Nie godząc się z postanowieniem PINB ukarany w terminie prawem przewidzianym oprotestował je zażaleniem. We wniesionym środku zaskarżenia podał on, że protokół kontroli nr [...] z dnia 15 maja 2015 r. nie wykazał żadnych nieprawidłowości budowlanych dotyczących lokalu, a K. E. G. nie przeprowadzał od tego czasu żadnych robót budowlanych, nie istnieje potrzeba przeprowadzenia następnej kontroli, co dotyczy także kontroli, która została wyznaczona na dzień 13 lipca 2017 r., której dotyczy zażalenie. K. E. G. nie był i nie jest inwestorem żadnych robót budowlanych w przedmiotowym lokalu, ponieważ stał się jego właścicielem dopiero po śmierci poprzedniego właściciela, tj. w 2012 r. i od tego czasu nie wykonywał robót budowlanych w tym lokalu. Żalący się podał, że PINB udzielając w pismach urzędowych informacji Sądowi Rejonowemu dla W. F., Wspólnocie Mieszkaniowej oraz Zarządcy nieruchomości przy al. [...] wprowadził te podmioty w błąd o stanie prawnym, zatem organ dopuszcza się przekroczenia uprawnień i działa, w prowadzonej przez siebie sprawie, na szkodę interesu prywatnego, co jest postępowaniem karalnym. W treści zażalenia K. E. G. powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej zamieścił żądanie usunięcia z akt sprawy wszystkich dokumentów, w których taka nieprawdziwa informacja się znajduje. W dniu [...] r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej - DWINB) wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Na uzasadnienie rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego organ podał, że PINB prowadzi postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem kominka w lokalu mieszkalnym nr 7 w budynku wielorodzinnym przy al. [...] we W.. Następnie omówiono okoliczności związane z wyznaczeniem oględzin i uniemożliwieniem dokonania tej czynności. W dalszej kolejności wskazano na motywy wydanego przez organ I instancji postanowienia. W ramach własnych rozważań DWINB po przytoczeniu treści art. 88 § 1 k.p.a., omówił, przy zastosowaniu orzecznictwa sądowoadministracyjnego, znaczenie pojęcia "bezzasadne" zawartego w przedmiotowym przepisie. Przechodząc do oceny stanu faktycznego organ II instancji podał, że wezwanie zostało żalącemu się prawidłowo doręczone, natomiast nie udostępnił on przedmiotu oględzin oraz nie stawił się w wyznaczonym terminie. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na niego karę grzywny w wysokości 50 zł. Oceniając twierdzenia zawarte w zażaleniu DWINB stwierdził, że K. G. został prawidłowo pouczony, iż zwolnić od kary grzywny może organ, który nałożył karę, na wniosek ukaranego, złożony w ciągu 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu i nie leży to w kompetencjach organu II instancji. Zauważono też, że DWINB rozpatrując zażalenie obowiązany jest do zbadania kwestii zasadności wydania zaskarżonego aktu i nie bada kwestii merytorycznych, ponieważ nie jest to akt rozstrzygający sprawę co do istoty. Zaznaczono również, iż nie do strony postępowania administracyjnego należy osąd nad zasadnością potrzeby przeprowadzenia oględzin. W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. G. ponowił swoje żądania zamieszczone w piśmie z dnia 2 sierpnia 2017 r., zaś wnioskami skargi objął ,,umorzenie i zakończenie sprawy" oraz zwrot kosztów postępowania w kwocie 1200 zł oddającej nakład pracy niezbędny do celowego dochodzenia praw skarżącego. W motywach skargi wskazano na oględziny przeprowadzone w dniu 15 maja 2015 r., w ramach których nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, a protokół nie zawiera wskazań ani zaleceń pokontrolnych. Według skarżącego PINB prowadził i ,,prowadzi nadal krucjatę przeciwko użytkowaniu przez skarżącego urządzenia grzewczego (z wkładem kominkowym), produkując niezmordowanie, nikomu niepotrzebną dokumentację sprawy, a w zasadzie makulaturę". Określając doręczone w dniu 22 czerwca 2017 r. zawiadomienie jako ,,dalszy ciąg irracjonalnego zachowania inspektora PINB we W." skarżący zauważył, że jest ono ,,identyczną kopią" zawiadomienia z dnia 8 kwietnia 2015 r.. W tych okolicznościach, po podaniu, że od przeprowadzenia kontroli w 2015 r. nie wykonano żadnych robót skarżący uznał, że planowana kontrola dotyczy tej samej sprawy, a potrzeba przeprowadzenia obecnie oględzin może wynikać z braku rzetelnego przeprowadzenia wcześniejszej kontroli. Skarżący w uzasadnieniu skargi podał jak jego zdaniem powinien postąpić PINB używając przy tym określeń takich jak ,,powinien uprzejmie wyjaśnić przyczyny ponownej kontroli" czy ,,przeprosić za niedogodności związane z ponowną kontrolą". Zdaniem skarżącego bez wyjaśnienia przyczyn ponownej kontroli, wobec braku podstaw faktycznych i prawnych, zawiadomienie z dnia 13 czerwca 2017 r. i 26 lipca 2017 r. ,,należy rozpatrywać w kategoriach nękania skarżącego i jego rodziny, tj. naruszenia przez urzędnika PINB we W. przepisu art. 190a § 1 kk". Na koniec autor skargi podał, że ,,urzędnik odpowiedzialny za prowadzenie tej sprawy dopuszcza się fałszowania dokumentów, o czym skarżący pisał w zażaleniu z dnia 2 sierpnia 2017 r.". W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1006 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1370 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). W badanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie DWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB dla miasta W., którym uznano za bezzasadne nieudostępnienie przez skarżącego lokalu mieszkalnego do kontroli i ukarano go z tego tytułu grzywną. W myśl art. 88 § 1 k.p.a. kto będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania grzywną do 200 zł. Przewidziana w powołanym przepisie grzywna z tytułu bezzasadnej odmowy okazania przedmiotu oględzin może być stosowana wobec świadka, biegłego, osoby trzeciej posiadającej przedmiot oględzin, a także strony postępowania. Grzywna ta stanowi środek przymusu, który służy zapewnieniu prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego. Organem właściwym do orzekania o jej zastosowaniu jest organ przeprowadzający dowód. Podstawą do wydania postanowienia nakładającego na stronę postępowania omawianego środka przymusu jest stwierdzenie przez organ administracji, że podmiot występujący w charakterze strony w sposób nieuzasadniony uchylił się od okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło organowi przeprowadzenie dowodu, o którym mowa w art. 85 § 1 k.p.a.. Omawiany przepis pozostawia uznaniu organu dopuszczenie w postępowaniu administracyjnym dowodu z oględzin gdyż stanowi, że organ ten ,,może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny". Nie ulega jednak wątpliwości, że w przypadku dopuszczenia przez organ tego dowodu, na stronach i na innych osobach posiadających przedmiot oględzin spoczywa obowiązek okazania tej rzeczy organowi przeprowadzającemu dowód. Wiodącym wątkiem zażalenia i skargi jest kwestionowanie zasadności prowadzenia przez organ oględzin, w sytuacji gdy w ocenie skarżącego nie istnieją ku temu podstawy. W tym miejscu należy zdecydowanie podkreślić, że to organ, a nie strona decydują o rodzaju, a wręcz zasadności prowadzenia konkretnego dowodu w sprawie, przy czym reguła ta obejmuje także dowód z oględzin. Rolą strony jest umożliwienie organowi przeprowadzenie tego rodzaju dowodu, którego żadną miarą nie można uznać jako dowodu nazbyt uciążliwego czy sprzecznego z prawem. Dość w tym miejscu wskazać na jednoznaczną treść art. 75 § 1 k.p.a., który stanowi, ze jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Już z samego brzmienia przywołanego normatywu wynika, że przez ustawodawcę dowód z oględzin został uznany za jeden z kluczowych, co wynika z umieszczenia go we wskazanym przepisie, mimo że zawarte w nim środki dowodowe maja charakter przykładowy, zaś sam przepis nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych. Skoro już mowa o znaczeniu dowodu z oględzin dla sprawy administracyjnej nie można zgodzić się ze skarżącym używającym nader ekwilibrystycznych figur stylistycznych dowodzących tego, że ,,organ produkuje nikomu niepotrzebną dokumentację, w zasadzie makulaturę", czy też dokonujący kontroli urzędnik miał stronie ,,uprzejmie wyjaśniać" powody kontroli lub też ,,przeprosić za niedogodności związane z ponowną kontrolą". Wystarczy stanowczo podać, że organy administracyjne mają prawo prowadzenia dowodu z oględzin, w sytuacji gdy tego rodzaju dowód uznają za zasadny, zaś obowiązkiem strony jest udostępnić lokal do tej czynności. Argumentacja skarżącego nakierowana niejednokrotnie na osobę piastuna organu nie będzie komentowana przez Sąd z tej przyczyny, że polemika z tymi twierdzeniami nie niosącymi obiektywnie rzeczowych treści nie ma wpływu na kształt orzeczenia. Z kolei zarzuty skarżącego nacelowane na inkryminowanie procesowej pozycji organu, czy też powinności jego przedstawicieli względem strony, winny być raczej zweryfikowane przez niego samego przez pryzmat wynikającej z art. 54 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wolności słowa, na którą to wprost się on sam się odwołuje i z drugiej strony kultury słowa, niestety nie objętej normą prawa administracyjnego. Co do podstawowego aspektu sprawy przyjdzie spostrzec, że w aktach administracyjnych znajduje się zawiadomienie z dnia 13 czerwca 2017 r. informujące skarżącego o wyznaczeniu na dzień 13 lipca 2017 r. oględzin przedmiotowego lokalu odebrane przez skarżącego w dniu 22 czerwca 2017 r.. W zawiadomieniu tym wezwano K. G. do udostępnienia przedmiotu oględzin, zapewnienia możliwości przeprowadzenia czynności kontrolnych w lokalu, przygotowania i przedłożenia posiadanych dokumentów związanych z wykonaniem i użytkowaniem kominka oraz złożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień odnośnie przedmiotu sprawy bezpośrednio inspektorowi w czasie oględzin i kontroli. W sporządzonym na okoliczność oględzin protokole nr [...] odnotowano, że ,,Lokal jw. nie został udostępniony. Oględziny nie doszły do skutku. Zgodnie z informacją sąsiada spod nr 10 p. G. jest w mieszkaniu i był widziany, gdyż zostało przywiezione drewno do jego kominka". Niewątpliwie zatem skarżący został prawidłowo zawiadomiony o oględzinach, pracownicy PINB podjęli próbę przeprowadzenia oględzin przedmiotowego lokalu lecz skarżący z sobie znanych powodów uniemożliwił dokonanie oględzin. Co istotne na żadnym etapie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego K. G. nie wskazywał na przeszkody przeprowadzenia czynności dowodowej inne niż jego stanowisko względem zasadności dowodu z oględzin, czy wręcz braku podstaw do interwencji organu nadzoru budowlanego. W tych okolicznościach prawidłowe było stanowisko organu nadzoru budowlanego I instancji, który wobec nieudostępnienia przedmiotowego lokalu zastosował wobec skarżącego środek przymusu w postaci grzywny, o jakiej mowa w art. 88 § 1 k.p.a.. Nie może też budzić wątpliwości utrzymanie w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego przez DWINB, skoro autor zażalenia nie podważył okoliczności przyjętych przez PINB przy uznaniu za bezzasadne nieudostępnienie lokalu i nałożenie grzywny. Jakkolwiek skarżący nie kwestionuje wysokości grzywny zdaniem Sądu jest ona prawidłowa, gdyż przepis będący podstawą kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowi o ukaraniu grzywną w wysokości 50 zł. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.