II SA/Wr 672/01

Sygn. akt 3 II SA/Wr 672/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryka Łysikowska Sędziowie : NSA - Anna Moskała Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska ( sprawozdawca) Protokolant- Krzysztof Caliński Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2004r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. - Oddział w W. z dnia [...] o numerze [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. odstępuje od orzeczenia o wykonaniu zaskarżonej decyzji. Sygn. akt 3 II SA/ Wr 672/2001 UZASADNIENIE D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] o numerze [...] , w której nie stwierdzono u P. D. choroby zawodowej tj. pylicy płuc. Jak ustalono w motywach rozstrzygnięcia – P. D. w okresie od 9.06.1950 r. do 4.11.1952 r. był zatrudniony w Kopalni Uranu w S. Ś. na stanowisku robotnika przy wydobyciu rud uranu. Była to praca przymusowa w ramach zastępczej służby wojskowej. Obecnie zakład nie istnieje i Inspekcja Sanitarna nie posiada żadnych dokumentów dotyczących warunków pracy w tym zakładzie , ale można przypuszczać, że P. D. był narażony na zapylenie, promieniowanie radioaktywne oraz hałas. W okresie od 2.05.1969 r. do 12.03.1975 r. P. D. pracował w Wojskowym Szpitalu Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjnym Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w L. Z. jako woźnica. Ten charakter pracy nie wiąże się z narażeniem na czynniki fizyczno -chemiczne powodujące powstanie choroby zawodowej. Po zakończeniu pracy w powyższym zakładzie P. D. przeszedł na rentę inwalidzką. W dniu 28.04.2000 r. P. D. został przebadany w Poradni Przeciwpyliczej W. Ośrodka Medycyny Pracy. Na podstawie wykonanego zdjęcia rtg płuc nie stwierdzono w orzeczeniu z 9.05.2000 r. pylicy płuc. W opinii zawartej w powyższym orzeczeniu odnotowano także, że u pacjenta występuje przewlekły nieżyt oskrzeli bez cech niewydolności oddechowej .Kolejne badanie i diagnostyka radiologiczna dostarczonego z zewnątrz zdjęcia rtg płuc z 2000r., wykonane w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., pozwoliły ustalić, że płuca są o przejrzystości wzmożonej bez zagęszczeń ogniskowych. Powyższa ocena radiogramu oraz badanie gazometryczne nie dały podstaw do rozpoznania pylicy płuc (orzeczenie Instytutu z 13.10.2000 r.). D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że nie ma podstaw do kwestionowania tych badań i wydanych orzeczeń lekarskich , a nadto obie opinie W. Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu w S. są zbieżne i zgodnie potwierdzają brak pylicy płuc. Mając na uwadze możliwość rozwoju tego schorzenia w następnych latach Poradnia Przeciwpylicza W. Ośrodka Medycyny Pracy wyznaczyła P. D. termin badania za 2 lata; nie ma więc aktualnie uzasadnienia do wykonywania badań w innym Instytucie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu P. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu jej niezgodności z prawem oraz o "powołanie i dopuszczenie w przedmiotowej sprawie badań przez lekarzy sądowych w celu stwierdzenia stanu zdrowia rozwoju i istnienia pylicy w związku z pracą w szczególnych warunkach przy wydobywaniu rud uranu". W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił , iż nie przyjęto na jego korzyść zaistniałych wątpliwości. Przeprowadzone badania były ogólnej 2 Sygn. akt 3 II SA/ Wr 672/2001 natury, nie uwzględniały narażenia bezpośrednio na utratę zdrowia przy wydobywaniu rud uranu, Domagając się zadośćuczynienia za wyrządzone w związku z zatrudnieniem w tej kopalni krzywdy , oczekując sprawiedliwości skarżący wniósł także o ocenę nie tylko materiału dowodowego w postaci dokumentów, ale też aktualnego pogarszającego stanu zdrowia, ponieważ uran zabija na raty, a skarżący nigdy już nie będzie zdrowy i sprawny. W przeświadczeniu Skarżącego badania przeprowadzono powierzchownie, wraz z decyzjami organów inspekcji sanitarnej są one nieobiektywne i krzywdzące wręcz niehumanitarne, nie uwzględniają bowiem warunków przymusowej pracy w kopalni uranu , stanowią wyraz znieczulicy społecznej, pozostając przy tym w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego . W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art. 3 § 1 wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy).Stosownie zaś do brzmienia art.l34§ 1 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną postawą prawną. Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem norm postępowania administracyjnego w stopniu , który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz.294 ze zm. ) , chorobą zawodową jest jedna z chorób określonych w Wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem , że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia , występujących w środowisku pracy. Ustalenie istnienia tych dwóch przesłanek , czyli rodzaju choroby wymienionej w Wykazie oraz związku 3 Sygn. akt 3 II SA/ Wr 672/2001 między tą chorobą, a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia , występujących w środowisku pracy - musi nastąpić zgodnie z regułami obowiązującej procedury. W świetle art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego orzekające organy stoją na straży praworządności i mają obowiązek podejmowania w prowadzonym postępowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy , mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu spoczywa na organach obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ( art. 77 § 1 kpa) oraz dokonania jego pełnej oceny ( art. 80 kpa), czemu należy dać stosowny wyraz w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie faktów , które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 kpa ). Z motywów zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika , że w pierwszym orzeczeniu lekarskim wydanym przez W. Ośrodek Medycyny Pracy Poradni P/Pyliczej w dacie 9 maja 2000 roku wprawdzie nie stwierdzono pylicy płuc na podstawie zdjęcia rtg z dnia 28 kwietnia 2000r., jednakże , co potwierdził też organ II instancji w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, rozpoznano również przewlekły nieżyt oskrzeli , choć zdaniem tego oganu bez cech niewydolności oddechowej. Wymienione orzeczenie lekarskie sporządzono głównie po łacinie i nie zawiera ono żadnego uzasadnienia. Z kolei w orzeczeniu lekarskim zapadłym w dniu 13 października 2000 r. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. uznając narażenie trwające przez dwa lata na pyły zwłókniające w kopalni uranu potwierdzono istniejący brak postaw do rozpoznania pylicy płuc tj. choroby określonej pod pozycją 2 Wykazu , lecz zupełnie nie zajęto się badaniem skarżącego w zakresie choroby oskrzeli (jak uczynił to W. Ośrodek Medycyny Pracy) , mimo że w powołanym Wykazie wymienione są tego rodzaju schorzenia w pozycji 3 i 4. Tymczasem , jak należy wnosić z twierdzeń i zarzutów strony skarżącej oraz akt sprawy - skarżący domaga się uznania choroby zawodowej z racji przymusowego zatrudnienia w niewątpliwie szkodliwych warunkach w kopalni uranu - z powodu stanu zdrowia. Wprawdzie ogólny zły stan zdrowia żadną miarą nie może być w świetle unormowań rozporządzenia przesłanką do stwierdzenia o chorobie zawodowej, o czym mowa wyżej, ale rzeczą organów orzekających w sprawie było dokładne rozeznanie wszystkich okoliczności faktycznych oraz wezwanie skarżącego do szczegółowych wyjaśnień i sprecyzowania - w razie wątpliwości - o stwierdzenie jakiego rodzaju choroby zawodowej skarżący wnosi. Jest to uzasadnione , albowiem z treści orzeczenia nr 180832 Obwodowej Komisji Lekarskiej d/s Inwalidztwa Zatrudnienia nr 14 z dnia 17 stycznia 1994 r. wynika , że skarżący P. D. przebywa od dnia 1 stycznia 1994 r. na rencie inwalidzkiej pierwszej grupy jako niezdolny do żadnej pracy i wymagający opieki innej osoby , natomiast w wywiadzie środowiskowym dotyczącym przebiegu i warunków pracy zawodowej sporządzonym przez lekarza chorób wewnętrznych w dniu 11 września 2000 r. ustalono , że skarżący 4 Sygn. akt 3 II SA/ Wr 672/2001 przebywa na rencie od 1975 r. z powodu niewydolności oddechowej i przewlekłego spastycznego nieżytu oskrzeli oraz głuchoty. Ewidentnie zatem należało podjąć czynności również w związku i z tymi schorzeniami skoro np. organ drugiej instancji przyjął , że istniało narażenie na na promieniowanie, zapylenie i hałas w kopalni uranu. W tej sytuacji niezrozumiałe jest pominięcie badania w kierunku powyższych jednostek chorobowych oraz wpływu czynników związanych z wydobywaniem przez skarżącego rud uranu na te schorzenia , uwzględniając kilkudziesięcioletni okres przebywania na rencie inwalidzkiej. Organy nie przeprowadziły wbrew wymogom art. 7 i art. 77 § 1 kpa żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych w tej materii i działając z naruszeniem art. 80 oraz 107 § 3 kpa nie odniosły się do przywołanych dokumentów wobec czego zarzuty strony o , cyt. " powierzchownych badaniach i decyzjach" są bezsprzecznie zasadne. Notabene na rozprawie w dniu 24 lutego 2004r.skarżący popierając skargę oświadczył , że ma stały nieżyt oskrzeli oraz astmę na dowód czego przedłożył zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia z Zespołu Opieki Zdrowotnej w L. Z. datowane na dzień 9 marca 2000 roku, w którym rozpoznano pylicę płuc na tle ujawnionych na zdjęciu rtg zmian w obrazie płuc , ponadto od kilkudziesięciu lat trwający przewlekły spastyczny nieżyt oskrzeli wraz z przewlekłą niewydolnością oddechową i obustronną głuchotę odbiorczą - wywodząc ich związek z pracą przy uranie. Z tych względów - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2002r. Nr 153 , poz.1270) orzeczono jak w sentencji. W toku ponownego postępowania organy powinny wyeliminować powyższe uchybienia , przeprowadzając uzupełniające postępowanie wyjaśniające w kierunku pylicy płuc , a także przewlekłej choroby oskrzeli z niewydolnością oddechową oraz głuchoty jako ewentualnych chorób zawodowych . Wskazane byłoby zebranie dokumentacji medycznej stanowiącej podstawę wydanych orzeczeń o przyznaniu grupy inwalidzkiej. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze żądania przeprowadzenia przed tutejszym Sądem badań przez biegłych sądowych lekarzy i ustalenia wpływu pracy przymusowej w kopalni uranu na stan zdrowia skarżącego należy podnieść , że nie mogło ono zostać uwzględnione , ponieważ wojewódzkie sądy administracyjne w zakresie swoich kompetencji badają zaskarżone decyzje administracyjne jedynie pod względem ich zgodności z prawem , co oznacza , że rozpoznając skargę na dane rozstrzygnięcie oceniają , czy i jakie zostały naruszone przepisy prawa i wówczas są władne tylko do eliminacji wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Nie mają natomiast kompetencji do wyręczania organów administracji oraz merytorycznego orzekania w sprawie.