II SA/Wr 674/08

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki garażu postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżąca wystąpiła o "odroczenie terminu uiszczenia wpisu sądowego" podnosząc, że "jej sytuacja finansowa jest obecnie zła, bowiem od dłuższego czasu przewlekle i poważnie choruje, a aktualnie stan jej zdrowia się pogorszył i wymagane są pilne badania oraz konsultacje lekarskie, za które w większości przypadków musi sama zapłacić". We wniosku złożonym w dniu 11 lutego 2009 r. na urzędowym formularzu skarżąca oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i trójką dzieci, a na dochód rodziny składa się: jej świadczenie rentowe w wysokości 560, 02 zł netto oraz wynagrodzenie ze stosunku pracy jej męża- ok. 3. 800 zł netto, przy czym syn D. jest w wojsku, gdzie otrzymuje żołd. Dodała, że leczenie jej licznych schorzeń jest długotrwałe (choruje już 20 lat) i kosztowne, nadto w okresie zimowy przybywa wydatek związany z ogrzewaniem mieszkania. Poinformowała, że posiada mieszkanie o pow. 51, 60 m2. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek tylko częściowo zasługuje na uwzględnienie. Odmowa uwzględnienia wniosku w całości jest następstwem nie wykazania należycie przez wnioskodawczynię spełniania przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wyjaśniła i nie udokumentowała kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować sytuację finansową jej rodziny np. nie przedłożyła zaświadczeń o wysokości osiąganych dochodów swoich i innych osób prowadzących z nią gospodarstwo domowe; nie złożyła do akt wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie wyjaśniła czy korzysta z pomocy finansowej osób trzecich lub opieki społecznej i czy posiada zdolność kredytową; nie sprecyzowała i nie udokumentowała wysokości swoich niezbędnych wydatków (w tym wydatków ponoszonych na swoje leczenie); nie wyjaśniła także co robi jej pełnoletni syn A.. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Zaznaczyć należy, iż dochody rodziny skarżącej mają charakter stały i wynoszą prawie 4.400 zł netto (przy czym wnioskodawczyni nie wskazała, jaki dochód osiąga syn D. odbywający służbę wojskową). Nie udzielenie przez skarżącą informacji o wysokości niezbędnych wydatków rodziny spowodowało, że utrudniona była ocena rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny wnioskodawczyni. Istotną okolicznością przy rozstrzygnięciu wniosku było również to, że skarżąca w swoim pierwotnym wniosku chciała jedynie odroczenia terminu zapłaty wpisu sądowego od skargi, co pozwala wnioskować, że skarżąca ma odpowiednie możliwości finansowe, tylko nie była w stanie w tamtym okresie od razu uiścić całego wpisu sądowego. Od tamtego czasu minął miesiąc. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.