II SA/Wr 675/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. i W. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z .... Nr .... w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący wystąpili o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że mają po 72 lata, utrzymują się jedynie ze świadczenia emerytalnego skarżącego w wysokości 1.569 zł netto, z którego znaczne środki przeznaczają na leczenie z uwagi na liczne schorzenia skarżącego. Ze znajdującego się w aktach dowodu wpłaty nr 48 wynika, że skarżący w dniu 10 lutego 2010 r. dokonali w kasie tut. Sądu wpłaty wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. We wniosku złożonym w dniu 22 lutego 2010 r. na urzędowym formularzu skarżący zażądali zwolnienia z wpisu sądowego od skargi informując, że posiadają dom o pow. 111, 30 m2 i działkę pod nim o pow. 597 m2, a swoje wydatki określili w następujący sposób: opłata za gaz- 494, 10 zł; za energię elektryczną- 76, 98 zł; za wodę – 18, 77 zł; za wywóz śmieci- 45, 95 zł; podatek od nieruchomości- 28, 42 zł; koszt leczenia- 200 zł. Dodali, że saldo na ich koncie na dzień 9 lutego 2010 r. wynosiło 3.038, 76 zł, a nadto posiadali lokatę na kwotę 5.000 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawcy nie wykazali, że konieczność poniesienia przez nich wpisu sądowego od skargi (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla ich koniecznego utrzymania, w szczególności, że w dniu 10 lutego 2010 r. przedmiotowy wpis od skargi uiścili. O zasadności wniosku nie decyduje bowiem subiektywne przekonanie wnioskodawcy o tym, iż kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy ale obiektywna ocena możliwości finansowych (w szczególności wysokość dochodu i oszczędności) oraz majątkowych wnioskodawcy przy uwzględnieniu niezbędnych (obiektywnie) dla utrzymania wnioskodawcy wydatków oraz kosztów sądowych jakie musiałby ponieść na danym etapie postępowania. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Zaznaczyć należy, iż dochody skarżących mają charakter stały, a nadto posiadają oni znaczące środki na koncie bankowym i lokacie bankowej. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż posiadają oni możliwość ponoszenia kosztów sądowych (co potwierdza zresztą uiszczenie przez nich w dniu 10.02.2010 r. należnej opłaty), dlatego na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.