II SA/Wr 676/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krystyny W., Henryka N. i Fryderyka M. na decyzję Wojewody L. z dnia 2 marca 1998 r. (...) w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie adaptacji strychu na lokal mieszkalny - oddala skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny sprawujący zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem uznał, że zaskarżona decyzja w niczym nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego jak i procedury administracyjnej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Zasadniczym problemem w niniejszej sprawie jest ocena czy najemcy lokali sąsiednich znajdujących się w budynku stanowiącym własność gminy są stronami postępowania w sprawie o zmianę sposobu użytkowania części strychu na samodzielny lokal mieszkalny. Problem ten należy rozstrzygać nie tylko w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ale także w oparciu o przepisy ustawy szczególnej będącej materialnoprawną podstawą wydania decyzji ostatecznej z dnia 17 czerwca 1997 r. w sprawie zmiany sposobu użytkowania części strychu na samodzielny lokal mieszkalny. Zgodnie z przepisem art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis zaś art. 29 Kpa stanowi, że stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Krąg podmiotów będących uczestnikami procesu budowlanego, a mogących być uznanymi za strony postępowania ograniczony jest przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Tylko bowiem przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Ustawa ta w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 6 stanowi, że obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ustawa ta w art. 5 ust. 2 precyzuje, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w ust. 1 pkt 6, obejmuje w szczególności: 1/ zapewnienie dostępu do drogi publicznej, 2/ ochronę przed pozbawieniem: a/ możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, b/ dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi 3/ ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, 4/ ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby. Wyliczenie powyższe jest jedynie wyliczeniem przykładowym. Z jego treści wynika, że przez osoby trzecie w procesie budowlanym należy rozumieć zarówno sąsiadów inwestycji, jak i inne osoby, które w związku z działalnością inwestycyjną lub w jej następstwie doznają albo mogą doznać ograniczeń lub uciążliwości o charakterze przykładowo wymienionym w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Uprawnienia osób trzecich wskazane w wymienionym przepisie prawa stanowią ich interes prawny wynikający z przepisów techniczno-budowlanych, np. z par. 11, par. 14, par. 26 i innych rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków, technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./, jak też z przepisów ustawy o ochronie środowiska chroniących przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, przepisów prawa wodnego. Tak zatem przepisy art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane pozwalają na utożsamianie osób trzecich w procesie budowlanym, o których mowa w tych przepisach, ze stroną w rozumieniu art. 28 Kpa. Każda osoba trzecia będąca stroną w postępowaniu administracyjnym powinna być powiadomiona przez organ administracji publicznej o wszczęciu postępowania /art. 61 par. 4 Kpa/ i uczestniczyć w tym postępowaniu zgodnie z przepisami Kpa /por. L. Bar, E. Radziszewski Kodeks budowlany, Komentarz, Wyd. Praw. Sp. z o.o., Warszawa 1999/. Wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi skarżących, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów decyzyjnych rozstrzygających niniejszą sprawę, że w postępowaniu o zezwolenie na zmianę sposobu użytkowania części strychu w budynku stanowiącym własność gminy nie można uznać za strony tego postępowania najemców lokali sąsiednich. Przymiotu strony nie dają im wyżej wskazane przepisy Prawa budowlanego, jak również przepisy żadnej innej ustawy szczególnej. Przymiotu tego nie można także wywieść z przepisów ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./. Żaden przepis wyżej wskazanych ustaw nie uzależnia uzyskania przez stronę ubiegającą się o wydanie pozytywnej decyzji administracyjnej w sprawie adaptacji strychu na samodzielny lokal mieszkalny od zgody najemców lokali sąsiednich. Przymiotu strony procesu budowlanego nie mogą skarżący wywodzić również z art. 9 ust. 4 ustawy o najmie lokali mieszkalnych /.:./. Przepis ten bowiem nakłada jedynie na właściciela lokali tworzących mieszkaniowy zasób gminy obowiązek współdziałania z przedstawicielami najemców w sprawach zarządu, którego zakres, określa rada gminy. W świetle powyższego wyrażenie przez najemców lokali sąsiednich stanowiska na zapytanie właściciela budynku w sprawie adaptacji strychu miało charakter niewiążącej opinii. Nie dawało im natomiast przymiotu strony. Przymiotu strony nie mogą skarżący wywodzić także z łączących ich z gminą umów najmu zajmowanych lokali mieszkalnych. Nie reprezentują oni żadnych praw względem tego obiektu poza tym, że są podmiotami umów najmu zawartych z właścicielem budynku. Z umów tych nie wynikają jednak dla nich prawa silniejsze ani nawet równe z prawami właścicielskimi przysługującymi względem przedmiotowego obiektu gminie. W sprawie przeto dotyczącej wypowiedzenia się co do pozwolenia na adaptację części strychu na lokal mieszkalny wchodzącej w kompetencje właściciela, ewentualnie zarządcy budynku, nie legitymują się oni żadnym interesem prawnym względnie obowiązkiem w pojęciu przepisu art. 28 Kpa. Przesłanki uczestnictwa skarżących w postępowaniu wskazują co najwyżej na istnienie po ich stronie interesu faktycznego, a nie prawnego. Przymiotu strony procesu budowlanego w sprawie adaptacji części strychu na samodzielny lokal mieszkalny skarżący nie mogą - w świetle tego co powiedziano wyżej - wywodzić z łączących ich z właścicielem budynku umów najmu lokali sąsiednich. W tej sytuacji decyzję zaskarżonej treści uznać należy za prawidłową. W niczym bowiem nie narusza ona zarówno przepisów prawa materialnego jak i procedury administracyjnej. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.