II SA/Wr 679/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-29

Skład orzekający: Ryszard Pęk, Andrzej Wawrzyniak, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej lub sąd administracyjny może przyznać zasiłek dla bezrobotnych ponad ustawowo określony maksymalny okres jego pobierania, uwzględniając indywidualne okoliczności życiowe bezrobotnego, takie jak wiek czy brak możliwości zatrudnienia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może przyznać zasiłku dla bezrobotnych ponad ustawowo określony maksymalny okres jego pobierania. Organy administracji publicznej również nie posiadają takich uprawnień. Kontrola sądowa ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, a nie do oceny ich słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Brak możliwości zatrudnienia czy wiek bezrobotnego nie stanowią podstawy do przedłużenia okresu pobierania zasiłku.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. utracił prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania (12 miesięcy). Organ I instancji (Starosta) i organ II instancji (Wojewoda) utrzymały w mocy decyzję o utracie prawa do zasiłku, wskazując na brak podstaw prawnych do przedłużenia jego wypłaty. Skarżący zarzucił dyskryminację ze względu na wiek, brak propozycji zatrudnienia lub szkolenia oraz niezgodność przepisów ustawowych z Konstytucją RP. Złożył skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 29 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Starosta Z. na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 i art. 6 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa orzekł o utracie przez skarżącego R. S. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Odwołując się od tej decyzji R. S. wskazał, że posiada staż pracy w jednostkach uspołecznionych w wymiarze [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni oraz ogólny okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat, [...] miesiąc i [...] dni. Zarzucił, iż w okresie pobierania rocznego zasiłku PUP nie zaproponował mu żadnego zatrudnienia, ani też szkolenia. Wniósł o zaliczenie mu do ogólnego stażu pracy rocznego okresu pobierania zasiłku w celu przejścia na "zasiłek stały", ponieważ ma [...]lat i w tym wieku nie ma możliwości znalezienia pracy. Oświadczył, że czuje się dyskryminowany ze względu na wiek, gdyż pierwszeństwo w zatrudnieniu mają absolwenci oraz że pomimo starań o znalezienie pracy pozostał bez środków do życia. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Wojewoda D., po rozpoznaniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że bezsporne w sprawie jest, iż skarżący po dokonaniu rejestracji w dniu [...]r. pobierał zasiłek przez 12 miesięcy oraz że okres zasiłkowy upłynął z dniem [...]r. Powołując się na art. 25 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu Wojewoda stwierdził, że okres wypłaty zasiłku w przypadku skarżącego został ustalony i zrealizowany zgodnie z przepisami i dlatego nie można uwzględnić odwołania. Organ II instancji zaznaczył, że po dokonaniu rejestracji przez skarżącego jego sytuacja prawna i faktyczna była kilkakrotnie analizowana pod kątem przyznania "stałego" zasiłku - zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego (decyzja z dnia [...] r. nr [...]), jednak skarżący nie spełniał warunków do przyznania któregokolwiek z tych świadczeń. Organ podkreślił, że ani Starosta, ani Wojewoda nie ma żadnych możliwości prawnych zadecydowania o wypłacie zasiłku dla bezrobotnych ponad okres zakreślony przez ustawodawcę w treści przepisu art. 25 ust. 1 ustawy. Nie może być mowy o dodatkowych kryteriach i podejmowaniu decyzji w indywidualnych sprawach wykraczających poza zapisy ustawowe, w tym doliczenie do stażu pracy okresu aktualnie pobieranego zasiłku. Na orzeczenie powyższe nie może wpłynąć brak możliwości zatrudnienia. Odnosząc się do pierwszeństwa kierowania do pracy absolwentów organ odwoławczy podał, że wynikało to ze specjalnego programu kierowanego do tej grupy bezrobotnych, nadzorowanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Na powyższą decyzję R. S. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący powołując się na art. 8, art. 65 ust. 5, art. 67 ust. 1 i 2 oraz art. 79 ust. 1 Konstytucji RP wywodził, że zaskarżona decyzja jest niezgodna "z najwyższym prawem", ponieważ ustawy, na które powołuje się Starosta i Wojewoda są "ustawami niższego rzędu". Podkreślił, iż jest bezrobotnym bez własnej winy i jest dyskryminowany ze względu na wiek. Uważa, że jest obywatelem drugiej kategorii. Oświadczył, że skoro nie ma dla niego pracy, to należy zapewnić mu niezbędne środki do życia lub przekazać na rentę lub emeryturę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) mające zastosowanie w czasie wydawania kwestionowanych decyzji. W myśl art. 25 ust. 1 tej ustawy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, wynosi 6 miesięcy (pkt 1), jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała przeciętną stopę bezrobocia w kraju - 12 miesięcy (pkt 2), a 18 miesięcy wynosi dla bezrobotnych: a) zamieszkałych w dniu nabycia prawa do zasiłku oraz w okresie jego pobierania na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 2-krotnie przeciętną stopę bezrobocia w kraju, oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku lub b) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego (pkt 3). Unormowania zawarte w art. 25 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu określają w sposób wyczerpujący długość okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez osobę, której zasiłek taki przysługuje. W rozpatrywanej sprawie skarżący posiadał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. przez okres 12 miesięcy i przez taki okres zasiłek ten pobierał. Tak więc organ I instancji prawidłowo, bo zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie w chwili orzekania przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu orzekł o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Jak trafnie podkreślił organ II instancji, ani Starosta, ani Wojewoda nie ma żadnych możliwości prawnych zadecydowania o wypłacie zasiłku dla bezrobotnych ponad okres zakreślony przez ustawodawcę w treści przepisu art. 25 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Uprawnień takich nie ma również sąd administracyjny. Nie może zatem być mowy o dodatkowych kryteriach i podejmowaniu decyzji w indywidualnych sprawach wykraczających poza zapisy ustawowe. Podkreślić przy tym trzeba, iż w czasie wydawania kontrolowanej decyzji nie było prawnej możliwości doliczenia do stażu pracy okresu aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych. Na przedmiotowe orzeczenie nie mógł też wpłynąć brak możliwości zatrudnienia skarżącego. Odnosząc się do pierwszeństwa kierowania do pracy absolwentów organ odwoławczy słusznie wskazał, że wynikało to ze specjalnego programu kierowanego do tej grupy bezrobotnych, nadzorowanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Stwierdzić przy tym trzeba, iż objęcie specjalnym programem bezrobotnych absolwentów nie było przejawem dyskryminowania innych grup bezrobotnych, a jedynie swoistym uprzywilejowaniem młodych ludzi, którzy już na początku swojej drogi zawodowej nie mieli możliwości podjęcia pracy. Nie można więc uznać argumentów skarżącego o naruszeniu przepisów Konstytucji RP za uzasadnione. Zaznaczyć należy, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest ocena zgodności z prawem decyzji o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych, czego konsekwencją jest niemożność rozpatrywania w tym postępowaniu kwestii ewentualnej możliwości przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Zauważyć jednak trzeba, iż wspomniana kwestia była przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Nie można w tej sytuacji skutecznie zarzucić organom rozpatrującym niniejszą sprawę, iż nie rozważyły wszystkich okoliczności i argumentów podnoszonych przez skarżącego. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, bądź też nie narusza prawa w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło