II SA/Wr 679/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. G. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na nakazie wykonania robót związanych z usunięciem nieprawidłowości w stanie technicznym komina przylegającego do ściany szczytowej budynku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...], skarżący Z. G. wystąpił o zwolnienie go z kosztów sądowych i "przydzielenie pomocy prawnej" albowiem wskazał, że jest rencistą z dochodem w wysokości 781,26 zł. W piśmie z dnia 27 listopada 2012 r. dodał, że uiszczony wpis w wysokości 100 zł jest dla niego "sporą kwotą", którą musiał pożyczyć. We wniosku złożonym w dniu 28 stycznia 2013 r. – po wezwaniu wystosowanym przez referendarza sądowego – na urzędowym formularzu skarżący zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest "rencistą I grupy, bez możliwości pracy" oraz dodał, że "po zakupie lekarstw brakuje mu pieniędzy". Nadto poinformował, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, której dochód z tytułu świadczenia rentowego wynosi 1080 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił "mieszkanie o pow. 60 m2 w 5%". Postanowieniem z dnia 13 lutego 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Orzeczenie to doręczono skarżącemu w dniu 19 lutego 2013 r., a w dniu 22 lutego 2013 r. skarżący złożył pismo, w którym wskazał, że wzmiankowaną w postanowieniu działalność gospodarczą w zakresie wyburzania budynków zawiesił, a maszyny i sprzęt (koparka, ładowarka) "wypożycza się". Oświadczył, że jego syn mieszka w Anglii, a córka pracuje poza domem i "nie ma się w co ubrać"; dzieci pomagają mu w miarę możliwości. Skarżący podał, że łączny dochód miesięczny rodziny wynosi 1950 zł, z czego dokonywane są wydatki: 100 zł na prąd, 100 zł na śmieci i wodę, 100 zł na telewizję i telefon i 200 zł na nieprzewidziane wydatki. Pozostałą kwotę 1450 zł rodzina musi przeznaczyć na zakup 3 ton węgla, co może kosztować około 2500 zł. Wskazał, że jego intencją było, aby "przydzielony prawnik" lepiej uzasadnił jego zarzuty wobec organów nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wnioskodawca pismem z dnia 13 marca 2013 r. sprecyzował, że złożone w dniu 22 lutego 2013 r. pismo było sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.) W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. A na mocy art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący nie wykazał bowiem w sposób przekonujący, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (jedynego na obecnym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla koniecznego utrzymania jego lub jego rodziny. Nadto przypomnieć trzeba, że skarżący w dniu 6 listopada 2012 r. wpis sądowy od skargi uiścił. Dalej powiedzieć należy, że skarżący nie wyjaśnił, skąd wynika różnica między dochodem deklarowanym we wniosku na formularzu (1861 zł), a dochodem wskazanym w złożonym sprzeciwie (1950 zł). Dodatkowo wątpliwość Sądu budzi kwestia działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego pod firmą [...] (jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia referendarza sądowego), która nawet jeśli jest "zawieszona", to zdaje się przynosić dochody, skoro skarżący wypożycza sprzęt budowlany innym osobom. Zasady doświadczenia życiowego nakazują sądzić, iż wynajem specjalistycznego sprzętu budowlanego odbywa się za wynagrodzeniem, którego wysokości we wniosku, ani w sprzeciwie, nie ujawniono. Wątpliwość budzi również oświadczenie zawarte w wypełnionym formularzu, że po zakupie leków skarżącemu nie starcza pieniędzy, ponieważ nie podano, o leki jakiego typu chodzi, a informacji o tym wydatku nie powtórzono w sprzeciwie. Nie podano również, w jakiej wysokości pomoc od pełnoletnich dzieci uzyskuje skarżący. Ponadto, zdaniem Sądu, kwota deklarowanego dochodu skarżącego i jego małżonki w wysokości 1450 zł w danym miesiącu nie wskazuje na to, że skarżący nie jest w stanie wygospodarować kwoty 100 zł celem uiszczenia wpisu sądowego od skargi, czy kwoty 100 zł celem uiszczenia ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie. W tym stanie rzeczy należało – według Sądu rozpatrującego wniosek – odmówić przyznania pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ustosunkowując się natomiast do wniosku o ustanowienie radcy prawnego podkreślić należy, że skoro skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponosić kosztów niniejszego postępowania, to oznacza, że nie wykazał on zarówno braku możliwości ponoszenia kosztów sądowych, jak i kosztów opłacenia udziału profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Niewykazanie przez stronę niemożliwości poniesienia kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia radcy prawnego jest przesłanką do wydania przez Sąd postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie wskazanych przepisów oraz stosownie do art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.