II SA/Wr 679/23

WyrokWSA we Wrocławiu2024-06-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Adam Habuda, Sędzia WSA Władysław Kulon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nadzoru budowlanego nakazująca wykonanie czynności mających na celu wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi w budynku wpisanym do rejestru zabytków, wydana bez uzgodnienia z konserwatorem zabytków, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja nadzoru budowlanego wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, nakazująca wykonanie czynności mających na celu wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi w budynku wpisanym do rejestru zabytków, nie wymaga uzgodnienia z konserwatorem zabytków ani pozwolenia konserwatorskiego. Kompetencja organu nadzoru budowlanego w tym zakresie jest niezależna od kompetencji organu nadzoru konserwatorskiego, a nałożone obowiązki nie ingerują w substancję obiektu zabytkowego, a jedynie przeciwdziałają jego degradacji.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą wykonanie czynności mających na celu wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi w budynku po byłym H. Skarżący podnosił m.in. zarzuty dotyczące braku jego statusu strony, sprzeczności z decyzją konserwatora zabytków oraz braku uzgodnień z konserwatorem. Budynek, będący zabytkiem, był w złym stanie technicznym, zdewastowany i niezabezpieczony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2023 r. Nr 856/2023 w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności mających na celu wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi w budynku oddala skargę w całości. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako organ odwoławczy lub w skrócie DWINB) decyzją z dnia 19 września 2023 r., Nr 856/2023, po rozpatrzeniu odwołania S. D. (dalej jako skarżący lub strona skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. (dalej jako organ I instancji lub w skrócie PINB) z dnia 11 maja 2023 r., Nr 36/2023, którą nakazano skarżącemu - właścicielowi obiektu po byłym H. przy ul. [...] [...]-[...] w L. wykonanie określonych czynności mających na celu wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Decyzja organu odwoławczego została podjęta w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Prokurator Okręgowy w L. wnioskiem z dnia 30 grudnia 2022 r. zwrócił się do organu I instancji o wszczęcie postępowania w sprawie zbadania stanu technicznego obiektu i wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stosunku do właściciela nieruchomości zabytkowej - budynku dawnego [...] i [...] w L. przy ul. [...] (nr rejestru [...]), będącego własnością skarżącego. Zawiadomieniem z dnia 30 stycznia 2023 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego nieużytkowanego budynku po byłym H. zlokalizowanym przy ul. [...] [...] i [...] w L. (dz. nr [...], obręb K.). W dniu 20 lutego 2023 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę stanu technicznego budynku, podczas której ustalił, że obiekt jest zdewastowany, część ścian działowych wykonana z supremy na ruszcie drewnianym, pozostałe z cegły. Korytarze parteru, pomieszczenia oraz klatki schodowe zdewastowane, brak poręczy klatek schodowych oraz biegów schodowych na jednej z klatek (budynek posiada dwie klatki schodowe). W budynku brak instalacji elektrycznej oraz c.o. Brak okien i drzwi w całym obiekcie oraz bramy od strony tylnej budynku. Budynek nie jest zabezpieczony przed dostępem dla osób postronnych, a także brak jest tablic ostrzegawczych. Organ I instancji pismem z dnia 21 lutego 2023 r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień oraz okazania określonych dokumentów (książki obiektu budowalnego) dotyczących przedmiotowego budynku. Wezwanie to zostało ponowione pismem z dnia 9 marca 2023 r., przy czym oba wezwania pozostały bezskuteczne. Organ I instancji pismem z dnia 19 kwietnia 2023 r. zawiadomił strony o zamiarze wydania decyzji administracyjnej, jednocześnie wskazując na możliwość złożenia ewentualnych wyjaśnień lub zeznań, a także złożenia nowych dowodów w sprawie, które mogą mieć wpływ na sposób jej rozstrzygnięcia. PINB decyzją z dnia 11 maja 2023 r. nakazał skarżącemu - właścicielowi obiektu po byłym H. przy ul. [...] [...]-[...] w L. wykonanie następujących czynności mających na celu wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi w ww. budynku: 1) trwałe zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych od poziomu piwnic do poziomu drugiej kondygnacji od strony podwórza; 2) oznakować obiekt tablicami ostrzegawczymi. Jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę życia ludzkiego. W odwołaniu od powyższej decyzji PINB skarżący wskazał, że nie powinien zostać uznany za stronę postępowania wobec wpisania z urzędu obiektu do rejestru zabytków, a nadto, że nie jest posiadaczem obiektu od 2022 r. Jednocześnie skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania, gdyż PINB nie dołączył do niej pozwolenia konserwatorskiego, a to oznacza, że wykonanie jakichkolwiek robót jest zagrożone karą. W wyniku rozpatrzenia odwołania DWINB decyzją z dnia 19 września 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Po przytoczeniu podstaw normatywnych zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że obiekt po byłym H. znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, co potwierdza protokół kontroli PINB z dnia 20 lutego 2023 r. oraz dołączona do niego dokumentacja fotograficzna. Jak zauważono w obecnym stanie budynek może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa życia i zdrowia osób mogących znaleźć się w pobliżu tego obiektu. W ocenie DWINB przyległy teren w miejscach występujących zagrożeń powinien zostać zabezpieczony tak, aby obiekt nie stwarzał zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi mogących znaleźć się w pobliżu tego budynku. Obiekt i teren przyległy powinny być także odpowiednio oznakowane tablicami ostrzegawczymi o istniejącym zagrożeniu. Zdaniem DWINB prawidłowo nakazał organ I instancji usunięcie nieprawidłowości mogących zagrażać wyżej wymienionym dobrom. Dalej wyjaśniono, że zagrożenie życia lub zdrowia wynika z braku zabezpieczenia obiektu oraz jego wygrodzenia przed dostępem osób postronnych. Jak wskazano brak jest również jakichkolwiek zabezpieczeń w samym budynku. W rezultacie, w ocenie organu odwoławczego, zachodziła konieczność niezwłocznego załatwienia sprawy w części mogącej spowodować zagrożenie dla zdrowia i życia. Podkreślił jednocześnie DWINB, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest decyzją częściową, rozstrzygającą co do istoty w kwestii wyeliminowania zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Natomiast kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego winna być przedmiotem odrębnej decyzji PINB dla miasta L. DWINB wskazał także, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest zabytkiem (nr rejestru [...]). Odwołując się do treści art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej jako ustawa Prawo budowlane lub w skrócie u.p.b.) stwierdzono, że między regulacjami ustawy Prawo budowlane a przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zachodzi relacja współstosowania ustaw w tym znaczeniu, że do obiektów budowlanych objętych ochroną na mocy przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stosuje się zarówno przepisy tej ustawy, jak i przepisy u.p.b. Tym samym w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, właściwy organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 u.p.b. Jak podkreślono nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której brak dbałości o zabytek przez jego właściciela spowodowałoby zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego. Takie zaniedbanie nie może też stanowić podstawy do rozbiórki takiego obiektu, gdyż celem przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest zachowanie zabytków w jak najlepszym stanie. W odniesieniu do zarzutów odwołania skupiających się na wykazaniu, że skarżący nie powinien zostać uznany za stronę postępowania organ odwoławczy wskazał, że jak wynika m.in. z treści księgi wieczystej nr [...] oraz uproszczonej informacji z rejestru gruntów właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest skarżący. Natomiast w zakresie braku statusu posiadacza wskazanego obiektu to DWINB stwierdził, że nie przedłożono żadnego dokumentu potwierdzającego to twierdzenie. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że wpis do rejestru zabytków przedmiotowego obiektu nie zwalnia jego właściciela z obowiązku jego utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym. Obowiązek ten jest także aktualny w przypadku nieużytkowania lub zaprzestania użytkowania budynku przez właściciela. Końcowo wskazano, że pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych powinien uzyskać skarżący, a nie organ nadzoru budowlanego, co wynika z art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 840 ze zm.). W skardze na powyższą decyzję DWINB zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.: 1) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, poprzez pominięcie toczącego się postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji o wpisaniu do rejestru zabytków budynku [...] przy ul. [...] [...]-[...] lub wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego (sygn. akt IV SAB/Wr 149/23); 2) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez pominięcie toczącego się postępowania w sprawie wywłaszczenia przedmiotowego budynku przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w związku z łamaniem prawa określonego w art. 1 protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wartości, tj. prawu do poszanowania mienia (sprawa o sygn.: 25274/18 D. vs Polska); 3) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez pominięcie toczącego się postępowania w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego w sprawie robot budowlanych (sygn. akt VII SAB/Wa 57/23); 4) art. 8 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez zdawkowe oraz niespełniające wymogów art. 124 k.p.a., uzasadnienie skarżonej decyzji, które polega wyłącznie na powołaniu przez organ podstaw prawnych, wybranych faktów, niepełnych informacji które nie znajdują zastosowania w sprawie, bez merytorycznej oceny ich zastosowania w rozpoznawanej in concreto sprawie, co tym samym narusza zasadę pogłębiania zaufania do wydanego rozstrzygnięcia zawarta w art. 8 k.p.a.; 5) art. 7 k.p.a poprzez zaniechanie zebrania dowodów związanych z czynnościami zabezpieczania budynku, dołączonych do spraw, które toczyły się przed sądem rejonowym w L. i wskazują na bezprzedmiotowość wykonania zleconych czynności budowlanych, a znanych z urzędu PINB w związku z dotychczas prowadzonymi przez niego sprawami w latach 2011-2019; 6) art. 7 k.p.a poprzez zaniechanie uwzględnienia dowodów związanych z czynnościami zabezpieczania budynku dołączonych do spraw, które były już prowadzone przez PINB w latach 2011-2019, a znanych organowi z urzędu; 7) art. 8 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy w sposób jednostronny i pobieżny, nie pogłębiający zaufania do organów państwa; sprawą zajęto się z nienależytą dbałością, a także w sposób lakoniczny i nie wystarczający umotywowano powody wydania skarżonej decyzji, czym obrażono dodatkowo przepisy art. 107 § 1 (k.p.a.); 8) art.7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego rozważenia wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy i działanie z naruszeniem słusznego interesu skarżącego; W dalszej części zarzucono naruszenie: 9) art. 156 § 1 pkt 5 i pkt 6 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez DWINB, utrzymującej w mocy decyzję PINB nakazującej wykonanie czynności budowlanych przy ww. budynku, co stoi w sprzeczności z wydaną wcześniej przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków decyzją nr 311/2008 z dnia 4 sierpnia 2008 r. i naraża skarżącego na sankcje prawne, bliżej wymieniowe w pouczeniu tejże decyzji; 10) art. 156 § 1 pkt 5 i pkt 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji PINB nakazującej wykonanie czynności budowlanych przy ww. budynku, bez uzgodnienia tych czynności z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków i bez dostarczenia pozwolenia konserwatorskiego na ich wykonanie; 11) art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji PINB, a następnie decyzji DWINB, osobie która nie jest stroną postępowania, ze względu na wywłaszczenie nieruchomości decyzją DWKZ o wpisie do rejestru zabytków nr [...] budynku w granicach murów obwodowych i [...] muru okalającego dziedziniec przy budynku, co jest obecnie przedmiotem postępowania przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w związku z łamaniem prawa określonego w art. 1 protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka Podstawowych Wartości tj. prawa do poszanowania mienia (sprawa o sygn.: 25274/18 D. vs Polska); 12) art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji PINB, a następnie decyzji DWINB, osobie która nie jest stroną postępowania, ze względu na fakt posiadania nieruchomości w L. przy ul. [...] [...]-[...] , tj. na dz. nr [...] przez Fundację W.; 13) art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji PINB, a następnie decyzji DWINB, w sprawie która była przedmiotem postępowania w 2011 r. i 2018 r., obie umorzone decyzjami administracyjnymi; 14) art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji PINB, a następnie decyzji DWINB, z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż właściwym w sprawach pozwoleń konserwatorskich, nakazów, zakazów, rozkazów, czynności związanych z władaniem, posiadaniem, przekazywaniem, darowaniem, podziałem, utrzymaniem i sposobem kontroli, ilości kontroli, sposobu kontroli, zachowaniem stanu, spełnianiem odpowiedniej funkcji, zmianą funkcji, zmianą sposobu użytkowania, zmianami technicznymi przegród budowlanych, materiałów budowlanych użytych do wykonania elementów budowlanych na zewnątrz i wewnętrznych, sposoby komunikacji, podziału nieruchomości, jeżeli jest indywidualnie wpisana do rejestru zabytków, jest WKZ, w przypadku budynku przy ul. [...] [...]-[...] w L. Dolnośląski WKZ. W rezultacie wniesiono o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji DWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB; 2) uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji; 3) przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych w całości lub w części oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (profesjonalnego pełnomocnika Skarżącego), w związku z załączonym zaświadczeniem z US o dochodach osiągniętych w 2022 r. W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Starszy referendarz sądowy zarządzenie z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt II SPP/Wr 61/23, pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednakże z tym zastrzeżeniem, iż powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje bowiem tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 u.p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja DWINB z dnia 19 września 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 11 maja 2023 r. nakazującą stronie skarżącej - właścicielowi obiektu po byłym H. przy ul. [...] [...]-[...] w L. wykonanie określonych czynności mających na celu wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Przystępując do rozpoznania skargi należy w pierwszej kolejności ustosunkować się do najdalej idących zarzutów skargi, które dotyczą mianowicie nieważności zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wydania zaskarżonej decyzji w warunkach nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Skarżący w ramach tych zarzutów wskazuje, że wykonanie czynności budowlanych stoi w sprzeczności z wydaną wcześniej przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków decyzją Nr 311/2008 z dnia 4 sierpnia 2008 r., a nadto zaskarżona decyzja została wydana bez uzgodnienia określonych w niej obowiązków z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków i bez dostarczenia pozwolenia konserwatorskiego na ich wykonanie. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy obiekt został wpisany do rejestru zabytków, o czym świadczy nr rejestru [...]. Przyjdzie jednak w tym miejscu wyjaśnić, że stosownie do art. 66 ust. 1 u.p.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 3 u.p.b. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – w odniesieniu do obiektów i obszarów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów i obszarów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przy czym należy także podkreślić, że obowiązki nakładane przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 66 u.p.b. nie ingerują w substancję obiektu, a ograniczają się wyłącznie do działań przeciwdziałających w istocie jego degradacji i tylko w takim zakresie mogą być one rozpoznawane. Organ nadzoru budowlanego nie wkracza w tym ujęciu w sferę kompetencji organów nadzoru konserwatorskiego. Zastosowanie art. 66 u.p.b. nie wymaga jednocześnie współdziałania z organami nadzoru konserwatorskiego, w tym nie jest wymagane uzgodnienie. Tym samym nie można skutecznie postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu wydania decyzji sprzecznych z decyzją konserwatora zabytków o wpisaniu obiektu do rejestru zabytków. Z powyższych względów nie mógł również zadziałać zarzut braku uzgodnienia rozstrzygnięcia wydanego w trybie art. 66 u.p.b. z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. W rezultacie nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. wskazujący na właściwość organów nadzoru konserwatorskiego, bowiem jak już podkreślono kompetencja z art. 66 u.p.b. organu nadzoru budowlanego pozostaje niezależna od kompetencji organu nadzoru konserwatorskiego. Jako nieskuteczny należało uznać również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym zakresie skarżący z jednej strony wskazuje, że nie powinien on zostać uznany za stronę postępowania wobec wywłaszczenia nieruchomości decyzjami DWKZ o wpisie do rejestru zabytków nr [...] oraz [...] (budynku w granicach murów obwodowych i muru okalającego dziedziniec przy budynku), a jednocześnie wskazuje, że nie jest on już posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie jakkolwiek wpis do rejestru zabytków ogranicza prawo własności właściciela w wielu kwestiach, to jednak wynikającego z niego ograniczenia mają na celu uchronienie nieruchomości zabytkowej przed jej nadmierną eksploatacją lub przebudową albo zniszczeniem (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1124/18, publ. CBOSA). Nie budzi żadnych wątpliwości, że wpis zabytku do rejestru i jego objęcie szczególnego rodzaju ochroną dąży do uzasadnionego celu, jakim jest ochrona zabytków i dziedzictwa kultury, a także leży w interesie publicznym, jakim jest chociażby przeciwdziałanie niszczeniu zabytków i ich zachowanie w jak najlepszym stanie dla przyszłych pokoleń. Obowiązki nałożone na jednostkę w związku z wpisem jego nieruchomości do rejestru zabytków nie są nadmiernie uciążliwe. Nie skutkują one taką ingerencją w prawo własności, które można byłoby uznać za zbyt daleko idące (por. wyrok ETPCz nr 61093/00, SCEA Ferme de Fresnoy przeciwko Francji, publ. https://hudoc.echr.coe.int). W żadnym bowiem wypadku decyzja o wpisie do rejestru zabytków nie rodzi skutku w postaci wywłaszczenia prawa własności, na co błędnie wskazuje skarżący. Natomiast w zakresie podnoszonej przez stronę skarżącą już na etapie postępowania odwoławczego okoliczności braku przymiotu posiadacza przedmiotowej nieruchomości to prawidłowo wskazał DWINB w zaskarżonej decyzji, że jak wynika m.in. z treści księgi wieczystej to skarżący jest właścicielem nieruchomości, której dotyczy postępowanie, a co więcej skarżący w żaden sposób nie wykazał aby posiadaczem tejże nieruchomości był inny podmiot, a w szczególności Fundacja W., którą to wskazano dopiero na etapie skargi do Sądu. Nie jest zasadne także twierdzenie skarżącego, że w sprawie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wobec orzekania przez organy w sprawie, która była już przedmiotem wcześniej prowadzonych postępowań. Należy bowiem przypomnieć, że decyzja PINB z dnia 11 maja 2023 r., utrzymana zaskarżoną obecnie decyzją DWINB z dnia 19 września 2023 r., została wydana w skutek ustalenia bardzo złego stanu technicznego obiektu, a nadto braku jego zabezpieczenia przed dostępem dla osób postronnych, w tym braku umieszczenia tablic ostrzegawczych. Aktualność tego stanu została potwierdzona w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, o czym świadczy zgromadzony materiał dowodowy, w tym m.in. protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 20 lutego 2023 r. Tym samym zaktualizowały się przesłanki zastosowania przez organy orzekające w sprawie art. 66 u.p.b. Postępowanie, które jest obecnie przedmiotem kontroli sądowej, nie ma przeto ścisłego związku z innymi wcześniej prowadzonymi postępowaniami administracyjnymi organów nadzoru budowlanego w odniesieniu do tej nieruchomości. Dalej wskazać należy, iż nie mógł zasługiwać na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a., ponieważ w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja, natomiast art. 124 k.p.a. dotyczy elementów składowych postanowienia, które w sprawie nie zostało wydane. Zdaniem Sądu nie było również podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew sformułowanym zarzutom materiał dowodowy został zebrany i oceniony w sposób wszechstronny, bez naruszenia art. 80 k.p.a., tj. zasady swobodnej oceny dowodów. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy działały na podstawie przepisów prawa, prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zaskarżona decyzja, podobnie zresztą jak decyzja organu I instancji, została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Nadto uzasadnienie decyzji DWINB zostało sporządzone zgodnie z warunkami art. 107 § 3 k.p.a. Końcowo Sąd wskazuje, że brak było podstaw do zarzucenia organowi naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dotychczas prowadzone rozważania w odniesieniu do postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 u.p.b., a które to podkreślały aspekt przeciwdziałania degradacji obiektów pozwalają na stwierdzenie, że wydanie zaskarżonej decyzji pozostaje niezależne od statusu zabytku, a tym samym prowadzenie postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji o wpisaniu do rejestru zabytków budynku przy ul. [...] [...]-[...] w L. nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Takiego charakteru nie ma również postępowanie w sprawie ewentualnego wywłaszczenia nieruchomości przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Podkreślić należy bowiem, że jak wynika z aktualnej treści księgi wieczystej właścicielem tejże nieruchomości w dalszym ciągu pozostaje skarżący. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, to Sąd, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., zobowiązany był orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło