II SA/Wr 682/07

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchyleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie wraz ze skargą na wyżej oznaczoną decyzję strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż "na chwilę obecną nie prowadzi działalności gospodarczej z uwagi na czasowa niemożność wyegzekwowania od kontrahentów świadczeń umownych, od których zaplanowana działalność jest uzależniona". Oświadczyła, iż aktualnie posiada środki finansowe w wysokości 3.347 zł, ale kwota ta musi wystarczyć na bieżące utrzymanie spółki (biura, obsługi księgowej) w przeciwnym wypadku spółka zaprzestałaby całkowicie jakiejkolwiek działalności, a tym samym należałoby postawić ją w stan likwidacji i bezprzedmiotowe stałoby się niniejsze postępowanie. Spółka poinformowała, iż stan jej konta na rachunku w BPH SA wynosi 5.353 zł, a kapitał zakładowy wynosi 50.000 zł. W piśmie z dnia 13 marca 2008 r. strona skarżąca wyjaśniła, iż nie jest możliwe uzyskanie dopłat od wspólników, gdyż główny udziałowiec spółki nie uzyskuje przychodów z tytułu statutowej działalności, a jego działalność finansowana jest zobowiązaniami zewnętrznymi. Spółka dodała, iż posiada kapitały ujemne w wysokości ok. 2.500.000 zł i z uwagi na kondycję finansową oraz brak zabezpieczeń żadne bank nie jest skłony udzielić im kredytu. Poinformowała, że saldo jej rachunku bankowego wynosi 10.420, 48 zł, nie posiada rzeczowych składników majątkowych, a "los" spółki uzależniony jest od rozstrzygnięcia sporu cywilnego dotyczącego nieruchomości o wartości ok. 65.000.000 zł. Nadto skarżąca spółka wskazała, iż bieżące koszty (głównie obsługi prawnej ww. sprawy sądowej) pokrywa z pożyczek firm bezpośrednio związanych ze spółką ale uzyskanie tych pożyczek dotyczyć może tylko ww. sprawy. Wniosła o wyznaczenie jej minimalnego możliwego wpisu, "aby spółka nie musiała zaciągać kolejnych znaczących zobowiązań." Z załączonych do pisma dokumentów wynika m.in., że "w przypadkach uzasadnionych interesami gospodarczymi spółki Wspólnicy mogą być zobowiązani uchwałą Zgromadzenia Wspólników do dokonania dopłat w wysokości nieprzekraczającej łącznie dziesięciokrotności wartości nominalnej posiadanych udziałów" (§ 10 umowy spółki z dnia 29.01.2007 r.). Z kolei z wyciągu rachunku bankowego wynika np. to, że skarżąca spółka w dniu 10.03.2008 r. uiściła wpis sądowy od apelacji wywiedzionej w postępowaniu przed sądem gospodarczym w wysokości 100.000 zł, a wcześniej tego samego dnia otrzymała pożyczkę od swojego udziałowca w łącznej wysokości 110.000 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Zdaniem Sądu skarżąca spółka nie wykazała należycie przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Prawidłową ocenę wniosku uniemożliwiło m.in. nie przedłożenie przez spółkę aktualnych dokumentów finansowych. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Z treści wniosku i z przedłożonych do akt dokumentów wynika, iż strona skarżąca ma możliwość korzystania (i sukcesywnie to czyni) ze wsparcia finansowego (pożyczek) udzielanego jej przez swojego głównego udziałowca lub firmy z nią związane (np. 10 marca 2008 r. na konto bankowe spółka wpłynęła "w ratach" pożyczka w łącznej wysokości 110.000 zł, z czego 100.000 zł strona skarżąca przeznaczyła na wpis sądowy od apelacji wywiedzionej w postępowaniu przed sądem gospodarczym). W tej sytuacji bezzasadnym jest twierdzenie strony skarżącej, iż na pokrycie wpisu sądowego w niniejszej sprawie (wpis od skargi wynosi 5.190 zł) z takiego wsparcia skorzystać nie może, bowiem główny udziałowiec sam ma problemy finansowe i jeśli już udziela wsparcia finansowego, to tylko w sprawie gospodarczej dotyczącej nabycia nieruchomości. Z umowy spółki (celu dla jakie spółka powstała) wynika, iż udziałowcom spółki winno zależeć aby spółka czynnie uczestniczyła w obrocie gospodarczym i działalność jej była efektywna. Niezrozumiałe jest dlaczego główny udziałowiec miałby wspierać jedynie przedsięwzięcia, które potencjalnie mogą przynieść duży zysk, a poza tym nie interesować się już "losem" spółki, dopuszczając do tego, że byt spółki mógłby zakończyć się znacznie szybciej np. wskutek konieczności uregulowania zobowiązań znacznie przekraczających możliwości finansowe spółki (tak jak potencjalnie może to mieć miejsce w niniejszej sprawie). Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet Państwa powinien w całości kredytować w tym zakresie stronę, jako, że niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. Niczym nieuzasadnione jest przekonanie strony skarżącej, iż preferencyjnie może traktować wydatki związane ze swoją bieżącą działalnością, a koszty procesu powinien pokryć jej budżet Państwa, bowiem było to naruszenie zasady równości podmiotów gospodarczych. Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, że sprawa toczy się już kilka miesięcy i tym samym strona skarżąca miała możliwość zgromadzenia odpowiednich środków finansowych na koszty związane z toczącym się postępowaniem, tym bardziej, iż na konto spółki w tym okresie wpływały środki finansowe znacznie przekraczające wysokość wymaganego w sprawie wpisu od skargi, a i aktualnie- zgodnie z oświadczeniem skarżącej spółki- na jej rachunku bankowym znajdują się środki w wysokości 10.420, 48 zł. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzec jak w sentencji.