II SA/Wr 685/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-02

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska - Ilków, Ewa Kamieniecka, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie poniesienia przez żołnierza kosztów pogrzebu członka rodziny, co jest przesłanką do przyznania zasiłku pogrzebowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 KPA, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie poniesienia przez żołnierza kosztów pogrzebu członka rodziny. Brak pełnych ustaleń co do faktów i dokumentów je potwierdzających w zakresie poniesienia kosztów pogrzebu miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Żołnierz R. Ż. złożył wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego po śmierci matki, wskazując na częściowe pokrycie kosztów pogrzebu (opłaty kościelne, stypa). Do wniosku dołączył akt zgonu, fakturę za wieniec oraz kserokopie wyroku NSA. Organ I instancji odmówił wypłaty zasiłku, powołując się na rozporządzenie MON. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przyznał żołnierzowi wyrównanie zasiłku pogrzebowego, stwierdzając niepełne ustalenia organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc te same argumenty co w odwołaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie : Asesor WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Agnieszka Figura po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. Ż. na decyzję Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie częściowej wypłaty zasiłku pogrzebowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. St. chor. sztab. R. Ż. w dniu [...]r. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w P. z wnioskiem o wypłatę zasiłku pogrzebowego z tytułu śmierci matki R. Ż. podając, że koszt pogrzebu pokrył częściowo tj. dokonał opłat kościelnych i opłat związanych z organizacją stypy. Zasiłek pogrzebowy przewidziany w przepisach o ubezpieczeniu społecznym otrzymał ojciec. Do wniosku wnoszący odwołanie żołnierz dołączył: oryginał aktu zgonu matki Nr [...], wydanego w dniu [...]r. przez U.S.C. w K. i fakturę VAT Nr [...]z dnia [...]r. dotyczącą zakupu wieńca-wiązanki w wysokości [...]zł. wystawioną dla R. Ż.. Ponadto zainteresowany przedłożył kserokopie pisma Departamentu Kadr MON, oraz kserokopie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Sygn. z dnia 01.07.1998 r. akt II SA 790/98. St. chor. sztab. R. Ż. wnioskował o wypłatę zasiłku pogrzebowego w wysokości dwóch uposażeń zasadniczych wraz z dodatkami o charakterze stałym na podstawie z art. 20 ust. 3 pkt l ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz. U. z 2002 r. Nr 76 poz.693/ ,. Dowódca JW [...] decyzją Nr [...]z dnia [...]r. odmówił wypłaty zasiłku pogrzebowego, powołując się na § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23.07.2002 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłacania zasiłków pogrzebowych z tytułu śmierci członków rodziny żołnierza zawodowego /Dz. U. Nr 120 poz. 1026/ w przypadku pokrycia kosztów pogrzebu członka rodziny żołnierza zawodowego przez więcej niż jedną osobę uprawnioną wypłaca się tylko jeden zasiłek, o którym mowa w art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy. Od powyższej decyzji R. Ż. złożył odwołanie z dnia [...]r. za pośrednictwem Dowódcy JW [...] do Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego, podnosząc, że nie zgadza się z ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji i wskazuje, iż jego wniosek powinien być rozpatrzony na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, a nie na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłacania zasiłków pogrzebowych z tytułu śmierci członków rodziny żołnierza zawodowego. Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy wypłaty zasiłku pogrzebowego, wskazując, iż zasady przyznawania i wypłaty zasiłków pogrzebowych dla żołnierzy zawodowych w związku ze śmiercią członka rodziny żołnierzy regulują: ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłacania zasiłków pogrzebowych z tytułu śmierci członków rodziny żołnierz zawodowego. Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego stwierdził, że organ wojskowy I instancji w trakcie swojego postępowania nie rozpatrzył możliwości przyznania i wypłacenia st. chor. sztab. R. Ż. wyrównania zasiłku pogrzebowego z tytułu śmierci jego matki (w związku z tym, że uczestniczył on w pokryciu części kosztów pogrzebu matki). Możliwość wypłaty wyrównania zasiłku pogrzebowego określa § 3 ust. l wyżej wymienione, rozporządzenia MON. W związku z tym, Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego działając jako właściwy organ wojskowy II instancji, w toku merytorycznej części postępowania rozpatrzył możliwość przyznania st. chor. sztab. R. Ż. wyrównania zasiłku pogrzebowego. Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 2b rozporządzenia, do wypłaty wyrównania zasiłku pogrzebowego niezbędny jest oryginał dokumentu stwierdzającego wysokość zasiłku pogrzebowego wypłaconego innej osobie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wobec tego organ II instancji wystąpił do wnioskodawcy pismem z dnia [...]r. nr [...] o przedstawienie powyższego dokumentu, który został przesłany przez niego w dniu [...]r. tj. decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. Nr [...]z dnia [...]r., o przyznająca A. Ż. (ojciec wnioskodawcy) zasiłek pogrzebowy z tytułu śmierci żony - R. Ż. w wysokości [...]zł., która została włączona do dokumentacji postępowania. Po zbadaniu dokumentów i zaświadczeń przedstawionych przez wnoszącego odwołanie żołnierza zawodowego, oraz na podstawie pozostałych dokumentów otrzymanych w tej sprawie, Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego działając jako właściwy organ wojskowy II instancji, na podstawie § 2, § 3 ust. l i § 4 ust. l pkt. 2, oraz ust 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłacania zasiłków pogrzebowych z tytułu śmierci członków rodziny żołnierz zawodowego przyznał st. chor. sztab. R.Ż. wyrównanie zasiłku pogrzebowego z tytułu śmierci członka rodziny żołnierza zawodowego - matki R. Ż. w wysokości [...]zł. Skarżący w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc te same argumenty co w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. (...). W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Nie zostały w niej bowiem prawidłowo ustalone przesłanki warunkujące przyznanie prawa do zasiłku pogrzebowego (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), co w uzasadnieniu decyzji winno znaleźć odzwierciedlenie przez przedstawienie zebranego pełnego materiału dowodowego i jego oceny dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Skargę należy uwzględnić. Niezależnie od uznania w niniejszej sprawie zakresu obowiązywania szczegółowej regulacji przyjętej w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lipca 2002 r. należy zwrócić przede wszystkim uwagę na treść art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy. Stanowi on, że żołnierzowi, który pokrył koszty pogrzebu członka rodziny żołnierza, przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości dwumiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego mu na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Pierwsza część zdania świadczy o tym, że decydujące dla przyznania zasiłku pogrzebowego żołnierzowi jest zaistnienie faktu pokrycia przez niego kosztów pogrzebu członka rodziny. Nie dokonuje też przepis zróżnicowania co do sytuacji złożenia wniosku o pełną wysokość zasiłku pogrzebowego czy też, jego wyrównanie w oparciu o art. 20 ust. 4 ustawy. Istotne zatem w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy przesłanka ta została spełniona. We wniosku skarżący wskazał, że poniósł częściowe koszty pogrzebu w postaci opłat kościelnych oraz urządzenie stypy. W zgromadzonej dokumentacji znajduje się jedynie faktura VAT nr [...]z dnia [...]r. dotyczącą zakupu wieńca-wiązanki w wysokości [...]zł. wystawioną dla R. Ż.. Należy zatem uznać, że organ nie dokonał pełnych ustaleń co do faktów i dokumentów je potwierdzających w zakresie poniesienia przez R. Ż. kosztów pogrzebu, gdyż kwestia ta nie została wyjaśniona. W tym stanie rzeczy, skoro zostały naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, z uwagi na istotną dla rozstrzygnięcia kwestię ustalenia podstaw do przyznania zasiłku pogrzebowego i jego wysokości. Na podstawie zatem art. 145 § l pkt l lit. c powołanej ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. Jednakże w tym przedmiocie nie zachodziła potrzeba orzekania, gdyż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło