II SA/Wr 687/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie nakazania rozebrania komina odprowadzającego produkty spalania z kominka z zamkniętą komory spalania oraz zabudowania otworu po kominie postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z niepełnosprawnym synem, a łączny ich dochód wynosi 2.500 zł. W piśmie z dnia 5 stycznia 2011 r. skarżąca wyjaśniła, że nie korzysta z pomocy osób trzecich, z uwagi na zaległości w Urzędzie Skarbowy i Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nie posiada zdolności kredytowej, również z uwagi na prowadzone w stosunku do niej postępowania egzekucyjne wszelki środki wpływające na jej rachunek bankowy są przejmowane przez Urząd Skarbowy. Nadto poinformował, że ponosi następujące wydatki: opłata za energię elektryczną (za 2 m-ce)- 500 zł; za wodę- 200 zł; za wywóz śmieci- 115 zł; podatek od nieruchomości - 400 zł i wydatki te pokrywa z dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca oświadczyła, że jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 150 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek tylko częściowo zasługuje na uwzględnienie. Konieczność partycypowania przez skarżącą w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez nią sytuacji materialnej, w szczególności, iż sama wnioskodawczyni przyznała, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 150 zł. Dodać należy, że wysokość większości wydatków, które skarżąca przedstawiła we wniosku (a których zresztą nie udokumentowała), jednoznacznie wskazują, że są to wydatki też (albo wyłącznie) związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, a o wydatki te został przecież już wcześniej pomniejszony przychód uzyskany z tej działalności. Podkreślić w tym miejscu należy, że przychód skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do końca listopada 2010 r. wyniósł 154 867, 51 zł. W ocenie Sądu jest to przychód znaczący, nawet jeśli weźmie się pod uwagę wysokość kosztów jego uzyskania, bowiem zapewne część tych kosztów wykorzystana była też na potrzeby osobiste rodziny skarżącej (np. Internet czy telefony). Zaznaczyć należy, że skarżąca nie wykazała, iż posiada jakiekolwiek zadłużenia, o których wspominała w swoich pismach. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.