II SA/Wr 690/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA - Julia Szczygielska Asesor WSA - Olga Białek Sędzia WSA - Anna Siedlecka/sprawozdawca/ Protokolant - Iwona Borecka po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i Z. C. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w sprawie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. 2 U Z A S A D N I E N I E W dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. wystawił tytuł wykonawczy, adresatem którego zostali wskazani B. i Z. C . W tytule wykonawczym zawarte zostało, że zobowiązani z decyzji z dnia [...]r. Nr [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...]r. Nr [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wykonali obowiązku polegającego na rozebraniu samowolnie wykonanego przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego na nieruchomości w B. [...]. Wskazany obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Upomnienie wzywające do wykonania obowiązku doręczono zobowiązanym w dniu [...]r. Tytuł ten zawiera również klauzulę o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej. Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś., działając na podstawie art. 119, art. 121 § 4 i 5 i art. 122 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), w dniu 15 października 2004r. wydał postanowienie Nr [...] o nałożeniu na B. i Z. C. grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanych wniósł zażalenie, w którym zawarte zostało żądanie uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podniesiono, iż w dniu [...]r. złożony został wniosek do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. o stwierdzenie nieważności decyzji stanowiącej podstawę wystawionego tytułu wykonawczego, ze względu na to, że została ona skierowana do osób nie będących stroną w sprawie. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Po dokonaniu analizy akt sprawy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe zarówno z punktu widzenia celowości, jak i zastosowanej podstawy prawnej. W przypadku bowiem, gdy strony zobowiązane nie zrealizowały ciążącego na nich obowiązku, organ nadzoru zobowiązany był do podjęcia działań egzekucyjnych, zmierzających w istocie do przymuszenia stron do realizacji przedmiotowej rozbiórki przyłącza energetycznego poprzez nałożenie grzywny. Argumenty podniesione w zażaleniu pozostają bez wpływu na charakter rozstrzygnięcia, ponieważ odnoszą się do odrębnego, nadzwyczajnego trybu postępowania. Fakt wszczęcia takiego postępowania nie sprzeciwia się prowadzeniu egzekucji administracyjnej, bowiem kwestionowana decyzja nadal pozostaje w obrocie prawnym. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżących wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podnosi, że w dalszym ciągu toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowiącej podstawę obowiązku administracyjnego. Zatem skarga zasługuje na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga podlega uwzględnieniu, lecz z zupełnie innych przyczyn niż zostały w niej podane. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś strony poprzez całokształt tych prawnych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, który jest przedmiotem zaskarżenia. Zatem sąd ten ma obowiązek dokonać oceny nawet wtedy, gdy zarzut nie został podniesiony w określonym zakresie. Wskazać przede wszystkim należy, że podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej jest prawidłowo wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, sam wystawia tytuł wykonawczy i na tej podstawie przystępuje do egzekucji. Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) tytuł wykonawczy wystawia się według wzoru ustalonego w drodze rozporządzenia właściwego ministra do spraw finansów publicznych, przy czym treść wzoru została uregulowana w samej ustawie egzekucyjnej w art. 27. Chodzi tu o wzór zawarty w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. Nr 137, poz. 1541). W sytuacji, kiedy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - nie występuje w istocie faza badania dopuszczalności egzekucji oraz poprawności wystawionego tytułu wykonawczego. Tak więc organ ten po wystawieniu tytułu wykonawczego, przystępuje bezpośrednio do wyboru środka egzekucyjnego, który zostanie zastosowany w celu doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku. Wybór środka egzekucyjnego następuje w drodze postanowienia, które podlega doręczeniu zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego. W rozpoznawanej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił tytuł wykonawczy w sposób nieprawidłowy. Tytuł wykonawczy nie został bowiem wystawiony na urzędowym formularzu. Natomiast ten tytuł, który został wystawiony nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów wymienionych w art. 27 powołanej ustawy, w szczególności brak jest odcisku pieczęci urzędowej wierzyciela. Gdy mówi się o pieczęci urzędowej, w rachubę wchodzi pieczęć okrągła z wizerunkiem godła państwowego, nie zaś jakakolwiek "pieczęć"( patrz : dekret z 7.12.1955r. o godle i barwach PRL oraz o pieczęciach państwowych – Dz.U. Nr 47, poz. 314 ze zm., który nadal obowiązuje z mocy art. 18 ustawy z 31.01. 1980 r. o godle , barwach i hymnie RP(Dz.U. Nr 7, poz. 18 ze zm.). Mając na uwadze powyższą nieprawidłowość w wystawieniu tytułu wykonawczego należy stwierdzić, że postępowanie egzekucyjne nie mogło być w tych warunkach wszczęte a następnie prowadzone, co oznacza, że wydane postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia poprzedzają czynności organu wadliwe, a wady te mają charakter istotny. Zatem ze wskazanych powyżej przyczyn, postanowienie o nałożeniu na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia, oraz zaskarżone postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy to postanowienie, nie mogły się ostać w obrocie prawnym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak sentencji. O kosztach nie orzeczono wobec braku wniosku skarżącego, reprezentowanego przez radcę prawnego.