II SA/Wr 690/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-01-09
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Ireneusz Dukiel, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące wadliwości decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne ma na celu wymuszenie realizacji nakazów lub zakazów wynikających z decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, o ile nakazy lub zakazy te nie zostały wykonane dobrowolnie. Ewentualna wadliwość decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego nie może być zatem podnoszona w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym służą ochronie w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego, a nie weryfikacji ostatecznych decyzji czy postanowień stanowiących podstawę tytułu wykonawczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. R. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., które utrzymało w mocy postanowienie PINB w O. odrzucające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej obowiązku rozbiórki tymczasowego pawilonu handlowego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. przedawnienia obowiązku, braku jego wymagalności, niezgodności egzekwowanego obowiązku z treścią orzeczenia oraz niewykonalności obowiązku. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do kwestionowania merytorycznej zasadności decyzji, na podstawie której wydano tytuł wykonawczy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Elżbieta Ptak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku wynikającego z decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie tymczasowego pawilonu handlowego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] odrzucił zarzuty - wniesione przez J. R. – w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie wystawionego przez PINB w O. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. Obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym posiada następującą treść : pozwolenie na użytkowanie tymczasowego pawilonu handlowego zlokalizowanego u zbiegu ulic [...] i K. w O. na okres do dnia 31 grudnia 1995 r. (zgodnie z umową dzierżawy/. W motywach postanowienia wyjaśnił, że zgłoszone zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ:
1) zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wobec nieistnienia obowiązku (przedawnienia obowiązku) – decyzja nr [...] z dnia [...] r. wydana przez Burmistrza Miasta O. jest decyzją ostateczną, będącą w obrocie prawnym a więc podlegającą wykonaniu. Jednocześnie organ wskazał, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają przepisu o przedawnieniu ww. obowiązku.
2) zarzut naruszenia art. 33 pkt 2 u.p.e.a. ,tj, braku wymagalności obowiązku – decyzja nr [...] z dnia [...] r. zawierała określoną określona datę pozwolenia na użytkowanie tymczasowego pawilonu handlowego, która została określona w umowie dzierżawy gruntu, po tym okresie należało tymczasowy obiekt budowlany rozebrać.
3) zarzut naruszenia art. 33 pkt 3 u.p.e.a. , tj. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia z dnia [...] r. nr [...] – sentencja decyzji nr [...] z dnia [...] r. Burmistrza Miasta O. brzmi " Udzielam Panu J. R. zam. Przy ul. O. w O. pozwolenia na użytkowanie tymczasowego pawilonu handlowego zlokalizowanego u zbiegu ulic [...] i ul. K. na okres do dnia 31 grudnia 1995r. /zgodnie z umową dzierżawy gruntu" jest w pełni zgodna z treścią obowiązku wyrażoną w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r.
4) zarzut naruszenia art. 33 pkt 5 u.p.e.a., tj. niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym – PINB uznał, że obowiązek określony tytułem wykonawczym jest w pełni wykonalny, poprzez rozbiórkę tymczasowego pawilonu handlowego określonego w decyzji Burmistrza Miasta O. nr [...] z dnia [...] r.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik J. R. podniosła identyczne zarzuty, które zawarła już w zarzutach z dnia 6 maja 2014 r. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu i instancji. W motywach uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego wykonania ciążących na nim obowiązków. Decyzja Burmistrza Miasta O. z dnia [...] r. Nr [...] udzielająca pozwolenia na czasowe użytkowanie tymczasowego pawilonu handlowego jest decyzją ostateczną podlegającą wykonaniu. Decyzja ta zalegalizowała budynek pawilonu na określony okres, który upłynął w dniu 31 grudnia 1995 r. Po tym więc terminie pawilon funkcjonuje nielegalnie i powinien zostać rozebrany. Organ nie zgodził się tym samym z twierdzeniem pełnomocnika J. R. , że obowiązek rozbiórki nie wynika z żadnej decyzji administracyjnej.
Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym, przy ocenie zasadności jego wszczęcia, nie można badać, czy egzekwowany obowiązek został orzeczony prawidłowo i ma oparcie w przepisach obowiązującego prawa chwili jego orzekania. Co prawda DWINB decyzja z dnia 7 lipca 2014 r. stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta O., jednakże decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna.
Organ odwoławczy zgodził się także ze stanowiskiem PINB, że ani Prawa budowlane z 1974 r. ani obecnie obowiązujące Prawo budowlane z 1994r. nie zawierają zapisu o przedawnieniu obowiązku nałożonego na podstawie powołanych ustaw, zatem zarzut przedawnienia obowiązku jest bezpodstawny. W chwili wystawiania tytułu wykonawczego obowiązek był wymagalny. Dlatego też nawet wstrzymanie wykonania postanowieniem DWINB z dnia [...] r. nr [...] decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] r. Nr [...] nie może rzutować na ocenę prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego tytułem wykonawczym z dnia [...].
Organ orzekający nie zgodził się również z zarzutem niewykonalności decyzji. Przy ocenianiu wykonalności obowiązku należy badać techniczne i prawne aspekty wykonalności, tj. czy nie istnieją obiektywne przeszkody techniczne lub prawne np. wykonanie obowiązku rodziłoby sankcję prawną. W rozpoznawanej sprawie w ocenie organu taki przypadek nie występuje. Zobowiązany upatruje niewykonalność obowiązku w wadach samej decyzji nr [...] z dnia [...] r., a konkretnie że zawiera ona termin użytkowania pawilonu pomimo braku przesłanek do jego wyznaczenia. Ocena zasadności wszczęcia egzekucji nie może polegać na merytorycznym badaniu, czy egzekwowany obowiązek został prawidłowo orzeczony w decyzji administracyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik skarżącego J. R. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj.:
1) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na fakt, że orzeczenie zostało wydane bez podstawy prawnej, a organ dodatkowo nie wykazał, na jakiej podstawie prawnej oparł obowiązek wykazany w postanowieniu;
2) art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 122 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo że zaskarżone postanowienie stało się bezprzedmiotowe, a stwierdzenie wygaśnięcia takiego obowiązku leży w interesie społecznym i w interesie strony;
3) art. 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, która miała istotny wpływ na wynik sprawy;
4) art. 7 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) poprzez to, że stosownie egzekucji jest niedopuszczalne a egzekwowany obowiązek o charakterze niepieniężnym stał się bezprzedmiotowy;
5) art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez to, że organ egzekucyjny nie zbadał dopuszczalności egzekucji w niniejszej sprawie;
6) naruszenie art. 33 pkt 1, pkt 2 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie;
7) naruszenie art. 33 pkt 3 u.p.e.a. poprzez odrzucenie zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia z dnia [...] r. Nr [...];
8) naruszenie art. 33 pkt 5 u.p.e.a. poprzez odrzucenie zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, mimo, że organ nie wskazał podstawy prawnej istnienia obowiązku.
Wobec wskazanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zawarciu w wyroku stwierdzenia że nie podlega ono wykonaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego omawiając osobno każdy z zarzutów, przytoczyła dodatkowo, na poparcie swoich racji, wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych.
Dodatkowo, odwołując się do treści art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i § 59 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego pełnomocnik podniosła, że żaden z przepisów nie przewiduje wydania pozwolenia na użytkowanie, oznaczając je ramami czasowymi użytkowania obiektu budowlanego. Zatem decyzja Burmistrza Miasta O. została w tym zakresie wydana z naruszeniem przepisów prawa. W przedmiotowej decyzji nie powinien znaleźć się zapis "na okres do dnia 31 grudnia 1995 r./zgodnie z umową dzierżawy gruntu/". Obecnie obowiązuje umowa dzierżawy zawarta w dniu 1 stycznia 2003 r. na czas nieoznaczony.
Budowa przedmiotowego pawilonu handlowego została zakończona co najmniej przed 5 lipca 1994 r. (tak wynika decyzji z dnia 5 lipca 1994 r.). Nigdy nie było przy tym sytuacji, aby J. R. użytkował pawilon handlowy bez pozwolenia na użytkowanie i aby obiekt ten był samowolnie wybudowany.
W tym stanie rzeczy, według pełnomocnika skarżącego, materializuje się podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Za powyższym przemawia według autora skargi wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19.06.2013 r., sygn.akt II SA/Bk 184/13 , w którym poczyniono konstatację na temat braku podstawy prawnej wydanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że powody swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił w treści zaskarżonego postanowienia, przy czym nie zmienił swojego stanowiska w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nakłada to na sąd obowiązek oceny zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, jak i przepisami postępowania administracyjnego, a w razie stwierdzenia naruszenia przepisów, dokonania oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Ustalenia te sąd przeprowadza wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu i w ich toku nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako ,,p.p.s.a.").
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji(odpowiednio postanowienia) w całości lub w części następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, natomiast jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) w całości lub w części.
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem tymczasowym. Tymczasowość obiektu budowlanego, zarówno w poprzednio obowiązującym stanie prawnym jak i w obecnie obowiązującym stanie prawnym, wiąże się zawsze z jego czasowym użytkowaniem. Po upływie określonego terminu nie jest zatem możliwe przedłużenie użytkowania obiektu, gdyż jego istnienie jest nielegalne. W takiej sytuacji obowiązkiem inwestora jest przystąpienie do niezwłocznej rozbiórki obiektu tymczasowego, bez potrzeby wydawania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej o nakazie rozbiórki. Właśnie taka decyzja o nakazie rozbiórki byłaby wydana przez organ bez podstawy prawnej. W przypadku, gdy zobowiązany (inwestor) nie wykona dobrowolnie ciążącego na nim obowiązku, wierzyciel obowiązany jest na podstawie art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2014.1619 j.t.) podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Obowiązek "podjęcia egzekucji" oznacza, że organ egzekucyjny musi doręczyć zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego. Celem postępowania egzekucyjnego, jest wymuszenie realizacji nakazów lub zakazów wypływających z decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, o ile nakazy lub zakazy te nie zostaną wykonane dobrowolnie. Postępowanie egzekucyjne nie jest zatem kontynuacją postępowania administracyjnego (jurysdykcyjnego), w którym można byłoby negować zasadność ostatecznych i prawomocnych decyzji podlegających wykonaniu. Ewentualna wadliwość decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego nie może być zatem podnoszona w postępowaniu egzekucyjnym.
Stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie, o którym mowa w art. 29 u.p.e.a. obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 946/10, LEX nr 1083713). Warunkiem dopuszczalności egzekucji administracyjnej jest to, aby obowiązek wynikał z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 u.p.e.a.). Przesłanką zaś stwierdzenia wymagalności obowiązku objętego tytułem jest - w przypadku obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej - uprzednie ustalenie, że decyzja nakładającą określony obowiązek jest ostateczna, bądź nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Wymagalność obowiązku (np. obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego tymczasowego - jak w niniejszej sprawie), dająca podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej oznacza, że na zobowiązanym ciąży skonkretyzowany obowiązek, a zobowiązany, mimo upływu terminu obowiązku nie wykonał.
W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że w chwili wystawiania zarówno tytułu wykonawczego jak i orzekania przez organy obu instancji w sprawie rozpatrywania zarzutów, istniała w obrocie prawnym decyzja ostateczna Burmistrza Miasta O. z dnia [...] r. Nr [...], z której wywodzony jest ciążący na skarżącym obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. W tytule wykonawczym wskazano osobę zobowiązaną, treść podlegającego egzekucji obowiązku i podstawę prawną tego obowiązku – zgodnie z decyzją o użytkowaniu obiektu tymczasowego.
Jak zaś wywiedziono wyżej zakres postępowania egzekucyjnego określany jest przez jego cele, do których nie należy powtórne badanie sprawy, a co za tym idzie postępowanie dowodowe wykraczające poza opisany wyżej zakres jest zbędne.
W tej sytuacji należy w pełni podzielić stanowisko zaprezentowane przez organ w zaskarżonym postanowieniu, iż kwestionowanie zasadności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na etapie postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne i nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nie jest bowiem środkiem odwoławczym od decyzji stanowiącej podstawę do prowadzenia egzekucji, dlatego merytoryczne zarzuty zgłoszone do takiej decyzji (nr [...]) są niedopuszczalne na tym etapie postępowania.
W niniejszej sprawie skarżący nie zgadza się z postanowieniem DWINB z dnia [...] r. nr [...], które utrzymało w mocy postanowienie PINB w O. z dnia [...] r., odrzucające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwaną dalej u.p.e.a.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności wymienione w art. 33 Ustawy. Przyczyny wniesienia zarzutów zostały wymienione taksatywnie w tym przepisie, co oznacza, że można je wnieść tylko z tych powodów. Na wnoszącym zarzuty spoczywa zatem każdorazowo obowiązek wskazania, która z okoliczności określonych w tym przepisie stanowi podstawę wniesionego środka prawnego oraz wykazania, że naruszenie to miało charakter istotny.
W ocenie Sądu, z całą pewnością w sprawie nie zachodzi żadna z sytuacji wymienionych w art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tytuł wykonawczy został sporządzony na podstawie istniejącej i ostatecznej decyzji, a obowiązek w niej orzeczony nie został uchylony i nie wygasł.
Prawidłowo oceniły organy , że podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia art. 33 pkt 1,2,3 i 5 u.p.e.a. są bezzasadne, gdyż:
- po upływie terminu użytkowania samowolnie wybudowanego obiektu tymczasowego zaistniała wymagalność obowiązku rozbiórki obiektu, od tej chwili istniejącego już bowiem nielegalnie; przy czym w przypadku obiektów tymczasowych nie występuje w Prawie budowlanym instytucja przedawnienia odnośnie jego rozbiórki,
- obowiązek rozbiórki ww. pawilonu handlowego stał się wymagalny z dniem 1 stycznia 1996 r.,
- skoro w przypadku obiektu tymczasowego, rodzi się obowiązek jego rozbiórki z upływem okresu jego legalnego istnienia, to wyłączona jest w tym przypadku możliwość wydania decyzji nakazującej przymusową jego rozbiórkę, ponieważ obowiązek dokonania rozbiórki tych obiektów wynika bezpośrednio z przepisu prawa i podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej stosownie do art. 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Całkowicie chybiony jest także zarzut wydania zaskarżonych postanowień bez podstawy prawnej, o czym stanowi art. 156 § 1pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a.(str. 9 skargi). Otóż podstawę prawną do wydania postanowienia o odrzuceniu zarzutów stanowi art. 34 § 4 w zw. z art. 33 u.p.e.a., który to przepis organy zastosowały prawidłowo w niniejszej sprawie.
Niezrozumiały jest ponadto zarzut naruszenia przez orany art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. mówiącego o tym, że "Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony". Pełnomocnik skarżącego zarzuca, że "wydane postanowienie zostało wydane z obrazą prawa procesowego, art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.w zw. z art. 122 k.p.a poprzez jego niezastosowanie." Przepis art. 122 k.p.a. zamieszczony został w rozdziale o ugodzie administracyjnej i dotyczy postanowienia o zatwierdzeniu ugody lub odmowie zatwierdzenia ugody. Oba wskazane przepisy k.p.a. nie mają i nie mogą mieć zastosowania w badanej sprawie do zaskarżonych postanowień obu instancji wydanych w postępowaniu egzekucyjnym a nie postępowaniu jurysdykcyjnym.
Nie jest też słuszny zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. odnośnie wybiórczej oceny materiału dowodowego. Pełnomocnik skarżącego w tym zakresie w złożonej skardze kieruje szereg zarzutów do postępowania orzeczniczego związanego z wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na użytkowanie czasowe spornego pawilonu handlowego, gdy tymczasem skarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjnym. Otóż w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny na etapie wystawiania tytułu wykonawczego a następnie jego doręczenia zobowiązanemu nie gromadzi dowodów w sprawie, bowiem na tym etapie postępowania o niczym nie rozstrzyga, zatem w tej fazie postępowania egzekucyjnego organ nie mógł naruszyć art. 80 k.p.a. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi się co prawda swoiste postępowanie dowodowe (rozpoznawcze) ale dopiero na późniejszym jego etapie. Jego przedmiotem jest określenie sposobu przymusowego doprowadzenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny musi podjąć czynności w celu ustalenia sytuacji majątkowej i faktycznej zobowiązanego i ma prawo wykorzystywać tu wszelkie środki dowodowe, zarówno uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak i nienazwane.
W ocenie Sądu nie został naruszony przepis art. 7 § 3 u.p.e.a. stanowiący, że " stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy". Na tym etapie postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie zastosował jeszcze żadnego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 1a pkt 12 b u.p.e.a., środkami egzekucyjnymi dotyczącymi obowiązków o charakterze niepieniężnym są: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Skoro organ egzekucyjny nie zastosował jeszcze żadnego środka egzekucyjnego, a jedynie wszczął postępowanie egzekucyjne (nie mylić z wszczęciem samej egzekucji), to nie mógł naruszyć art. 7 § 3 u.p.e.a. Na zastosowanie przez organ egzekucyjny określonego środka egzekucyjnego służy inny środek prawny, jakim jest zażalenie na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego.
W konsekwencji powyższego, dopiero uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej lub postanowienia, w których ustalono bądź określono egzekwowany obowiązek, rodzi bezpośrednio efekt wygaśnięcia obowiązku.
W badanej sprawie, organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły, że w chwili podejmowania skarżonych do Sądu postanowień, w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja administracyjna z dnia [...] r. Nr [...], zatem istniała podstawa do wystawienia tytułu wykonawczego. Przy tym w ocenie Sądu, prawidłowo organy zastosowały przepisy prawa, wobec czego brak było podstaw do uchylenia zaskarżonych postanowień. Argumentacja autora skargi w zakresie powyższych zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska zajętego przez organ. Organ zbadał natomiast wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oceny stanu sprawy.
W tym miejscu należy wskazać, że środki ochrony prawnej, przysługujące uczestnikom postępowania egzekucyjnego po jego wszczęciu - w tym zarzuty, mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego, co w konsekwencji oznacza, że nie służą one weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego. Badanie dopuszczalności egzekucji obejmuje sprawdzenie prawidłowości wszczęcia egzekucji, tj. istnienie wniosku wierzyciela, o ile wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym oraz poprzedzenie wszczęcia egzekucji wcześniejszym upomnieniem. Zgodnie z art. 15 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania obowiązku przez zobowiązanego przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do realizacji obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Jest również oczywistym, że egzekucję można wszcząć dopiero po upewnieniu się, iż nie doszło do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, a sam obowiązek podlega egzekucji administracyjnej.
Skoro skarżący nie dokonał dobrowolnie rozbiórki istniejącego nielegalnie od ponad 20 lat, opisanego wyżej tymczasowego pawilonu handlowego, to obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było uruchomić procedurę egzekucyjną do przywrócenia stanu zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, ponieważ wydając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy nie naruszył powołanych powyżej przepisów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ją oddalił.i
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło