II SA/Wr 695/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-02-03

Skład orzekający: sędzia WSA Teresa Cisyk, sędzia WSA Daria Sachanbińska, asesor sądowy Grażyna Jeżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. może stanowić podstawę prawną do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej?
Ratio decidendi
Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa i nie może być podstawą do wydania decyzji administracyjnej wobec obywateli. Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a źródłami prawa powszechnie obowiązującego są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Zarządzenia mają charakter wewnętrzny i nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli. W związku z tym, decyzje wydane na podstawie takiego zarządzenia zostały wydane z naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania T. S. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, argumentując, że skarżący już zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe poprzez uzyskanie lokalu w 1982 r. z pomocą finansową. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na posiadanie przez skarżącego lokalu o przysługującej powierzchni. Skarżący w odwołaniu podniósł szereg zarzutów, w tym dotyczących daty uzyskania lokalu, faktu zwrotu pomocy finansowej, zmiany przepisów oraz swojej sytuacji rodzinnej i mieszkaniowej. Skarga do sądu administracyjnego została wniesiona po uchyleniu poprzednich decyzji przez NSA z powodu wadliwej wykładni przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w G. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. na rzecz skarżącego T. S. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia WSA Daria Sachanbińska asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...], Nr [...], 2) określa, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. na rzecz skarżącego T. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed sądem. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Dyrektora Zakładu Karnego w G. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 9, poz.26 z pózn. zm. – zwaną dalej kpa), art.29 ust. l i 2 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej i ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz.214 z późn. zm.), art.85 i 90 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz.283 z póżn. zm.) w związku z art.15 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służba w Milicji Obywatelskiej, ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy o uposażeniu żołnierzy, ustawy o Policji, ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o kontroli skarbowej, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o Służbie Więziennej oraz ustawy o Inspekcji Celnej /Dz. U. Nr 81, poz.877/ nie przyznał T. S. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej i ich rodzin, w związku z rozdziałem 6 ustawy o Służbie Więziennej jako emerytowi Służby Więziennej, co do zasady, przysługuje skarżącemu prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełnił służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art.86 ustawy o Służbie Więziennej oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Uprawnienie to skarżący zrealizował w okresie czynnej służby, o czym świadczy fakt uzyskania spółdzielczego lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 48,30 m2 przy ul. [...] w B., na które otrzymał bezzwrotna pomoc finansową w wysokości 142.893,- zł - Decyzja nr [...] z dnia 9 grudnia 1982 r. Dyrektora OZZK we W. Obowiązujące obecnie przepisy zapewniają funkcjonariuszom i emerytom Służby Więziennej prawo do lokalu mieszkalnego. Jednocześnie w przypadku niemożności zaspokojenia tego prawa przewidują uprawnienia o charakterze rekompensującym stosownie do art. 90 ustawy o Służbie Więziennej w postaci prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, na zasadach określonych w przepisach wykonawczych, tj. zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r., w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. Urz. Ministra Sprawiedliwości Nr 4, poz.50). Zgodnie natomiast z art.15 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. mimo, że powyższe zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. nie stanowi źródła prawa istnieje jednakże w obrocie prawnym do czasu wydania nowego aktu wykonawczego do ustawy o Służbie Więziennej. Stosownie więc do § 3, cytowanego powyżej, zarządzenia Ministra Sprawiedliwości, który określa iż, "Pomocy finansowej nie przyznaje się, jeżeli osoba uprawniona lub jej małżonek jest posiadaczem samodzielnego lokalu mieszkalnego, zgodnie z należną powierzchnią użytkową w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej albo zbyła prawo do lokalu mieszkalnego w takiej miejscowości". Ponieważ swoje uprawnienia mieszkaniowe miał skarżący zaspokojone już od dnia 9 grudnia 1982 r. kiedy to otrzymał pomoc finansową w kwocie 142.893,- zł. nie przysługuje mu prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Od powyższej decyzji odwołał się T. S. W odwołaniu podniósł, że: - lokal mieszkalny w B. przy ul. [...] nr [...] uzyskał 4 lata przed przyjęciem do Służby Więziennej a więc w decyzji organu I instancji błędnie wskazano, że w okresie czynnej służby zrealizował uprawnienia mieszkaniowe, - w decyzji powołano się na przepisy dotyczące emerytów, podczas gdy on wniosek składał w czasie czynnej służby, uważa więc, że jego sprawa powinna być rozpatrzona według przepisów regulujących jego uprawnienia w dacie składania wniosku, - w decyzji organ I instancji wskazując fakt otrzymania pomocy mieszkaniowej w 1982 roku pominął tak istotną informację, że pomoc ta została zwrócona w lipcu 1993 roku, - w decyzji organu I instancji nie odniesiono się do deklaracji zawartej w decyzji z 1996 roku, w której deklarowano ponowne rozpatrzenie sprawy w przyszłości, co zdaniem wnioskodawcy oznacza iż organ przyznał, że pomoc ta mu wówczas przysługiwała, - wskazał na bałagan w przepisach regulujących uprawnienia mieszkaniowe co powoduje, że czuje się poszkodowanym w sprawie. Dyrektor Okręgowego Służby Więziennej w O. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § l pkt. l kpa i art. 85 i 90 ust. l pkt. l ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761), art. 29 i 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. nr 53, póz. 214 z późn. zm.), § 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości nr 66/97/CZSW z dnia 30 września 1997 roku w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. Urz. Ministra Sprawiedliwości Nr 4 poz. 50) w związku z art. 15 ustawy z dnia 6 lipca 2001 roku o zmianie ustawy (...) i Służby Więziennej oraz ich rodzin, ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej, ustawy o Służbie Więziennej oraz ustawy o Inspekcji Celnej (Dz. U. nr 81 poz. 877 z 2001 roku), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy, podnosząc, że T. S. wnioskiem z dnia 28 kwietnia 1994 roku zwrócił się do byłego Naczelnika Aresztu Śledczego w G. o pomoc finansową na poczet dodatkowej ulgi bezzwrotnej z przeznaczeniem na dofinansowanie do kosztów budowy domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej. W tym czasie zainteresowany posiadał lokal mieszkalny w B. przy ul. [...], w którym zamieszkiwał wraz z żoną, córką lat 21 i synem lat 23. Wniosek skarżącego został rozpatrzony, lecz w wyniku zapadłego wyroku NSA Oddział Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 200 r. sygn. akt II S. A./Wr 964/98 którym uchylono decyzję organu I i II instancji z powodu wadliwej wykładni art. 90 ust. l i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej, Dyrektor Zakładu Karnego w G. decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił ponownie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Uchylenie przez NSA wcześniej wydanych decyzji spowodowało konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku. Jednak od daty złożenia wniosku w sprawie sytuacja rodzinna i mieszkaniowa uległa zasadniczej zmianie a ponadto zasadniczej zmianie uległy przepisy prawa regulujące uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy i emerytów Służby Więziennej. Organ podniósł, że rozstrzyga o żądaniu strony w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu rozstrzygania o jej żądaniu. Wskazał, że uprawnienia funkcjonariuszy i emerytów regulują przepisy przywołane w podstawie prawnej decyzji. Z tych przepisów wynika, że zarówno funkcjonariusze i emeryci Służby Więziennej mają prawo do lokalu mieszkalnego. Jeżeli prawo to nie może być zrealizowane, przysługują im uprawnienia o charakterze rekompensacyjnym, między innymi prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jeżeli osoba uprawniona posiada lokal mieszkalny według przysługujących norm to jego uprawnienia mieszkaniowe są zrealizowane. Nie przysługuje takiej osobie, zatem uprawnienie o charakterze rekompensacyjnym z art. 90 ust. l ustawy o Służbie Więziennej. W związku z tym, że skarżący posiada lokal mieszkalny o przysługującej powierzchni, nie może mu przyznać pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, a wskazywane w odwołaniu nieścisłości w ustaleniach stanu faktycznego, nie miały zasadniczego i przesądzającego wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Z powyższą decyzją nie zgodził się T. S., wnosząc skargę do Sądu. Podniósł, iż ustalenia stanu faktycznego decyzji są niedokładne, co ma zasadniczy wpływ na sposób rozstrzygnięcia o jego żądaniu, gdyż organy rozstrzygające w sprawie nie wzięły pod uwagę, okoliczności uzyskania mieszkania w dacie przed podjęciem służby, faktu zwrócenia 20 lipca 1993 r. w całości kwoty pomocy finansowej uzyskanej w 1982 r. na cele mieszkaniowe, oraz dużego upływu czasu pomiędzy datą złożenia wniosku a datą rozstrzygnięcia co do żądania wniosku w ciągu którego zmianie uległa sytuacja rodzinna i mieszkaniowa skarżącego, a także przepisy prawa regulujące uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy SW. Skarżący wskazał, że zmieniła się jego sytuacja osobista i mieszkaniowa i wbrew twierdzeniom organu, nie jest obecnie właścicielem mieszkania w B. przy ul. [...] i domu przy ul. [...], a jedynie współwłaścicielem tych lokali, a ponadto w domu przy ul. [...] mieszka od 26 kwietnia 2001 r., a nie od 1 stycznia 2002 r. jak wskazano w decyzji. Podniósł także, że wskutek zmiany przepisów i opieszałości organów czuje się poszkodowany. Uważa, że informacje o braku środków finansowych uzasadniające mu w przeszłości odmowę przyznania pomocy finansowej nie były prawdziwe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, dodatkowo akcentując, że zgodnie z art. 85 ust. l ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariusz, ma prawo do lokalu mieszkalnego przyznawanego na podstawie decyzji administracyjnej. O istnieniu bądź nieistnieniu prawa funkcjonariusza do takiego lokalu przesądzają przepisy ustawy. Prawo do lokalu mieszkalnego może być zrealizowane poprzez wydanie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu. Jeżeli prawo to nie może być zrealizowane, uprawnionemu przysługuje świadczenie ekwiwalentne, w postaci pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego - art. 90 ust. l ustawy. Przepis art. 91 ust l ustawy wylicza enumeratywnie stany wykluczające przyznanie lokalu, a wśród nich, m.in. w pkt l przypadek posiadania przez uprawnionego lokalu mieszkalnego o przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, zgodnej z jednostkową normą powierzchni mieszkalnej z art. 85 ust.2 ustawy - od 7 m2 do 10 m2. Jeśli, zatem osoba uprawniona posiada lokal o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej jednostkowej normie powierzchni mieszkalnej od 7 m do 10 m lub większe, to w świetle przepisów ustawy o Służbie Więziennej posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (niezależnie od okoliczności i daty uzyskania lokalu mieszkalnego). Nie powstaje wiec prawo takiej osoby do lokalu mieszkalnego a tym samym nie powstaje prawo do świadczenia ekwiwalentnego względem tego prawa podstawowego, w postaci prawa do pomocy mieszkaniowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jednym ze sposobów uzyskiwania lokalu mieszkalnego może być budownictwa mieszkaniowe jednorodzinne. Ustalenia stanu faktycznego jednoznacznie wskazują, że skarżący się zarówno w dacie składania wniosku jak i w dacie rozstrzygania sprawy był i jest osobą posiadającą zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe w rozumieniu przepisów ustawy o Służbie Więziennej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: najpierw odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. – zwaną dalej Prawo o postępowaniu), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu). Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały w następstwie uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 stycznia 2000 r., sygn. II SA/Wr 964/98, poprzedniej decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Przesłanką tego uchylenia był zarzut wydania decyzji w oparciu o przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r. w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. Urz. Ministra Sprawiedliwości Nr 4, poz.50 – zwanego dalej zarządzeniem), które w świetle art. 87 Konstytucji nie należą do prawa powszechnie obowiązującego, co powodowało, iż organy winny rozpatrywać sprawę przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego tylko w oparciu o przepisy ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W sprawie stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania sądowo - administracyjnego jako materialnoprawna podstawa decyzji administracyjnych, wydanych przez organy obydwu instancji, podane zostały, m. in. przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz § 3 zarządzenia w związku z art. 15 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zmianie ustawy (...) i Służby Więziennej oraz ich rodzin (...), który postanowił, że akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy. W ocenie organu mimo, że powyższe zarządzenie nie stanowi źródła prawa istnieje jednakże w obrocie prawnym do czasu wydania nowego aktu wykonawczego do ustawy o Służbie Więziennej, przeto można, opierając się na nim wydać decyzję administracyjną. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Po myśli bowiem art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483), organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Podstawy prawne działania organów władzy publicznej wyznacza art. 87 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym "źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia". Natomiast Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 czerwca 2000 r. sygn. akt K. 25/99 (OTK 2000, nr 5, póz. 141) jednoznacznie przyjął, że Konstytucja ustanawia zamknięty system źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Z kolei art. 93 ust. 1 stanowi, że uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny. Normy aktu prawa wewnętrznego mogą obowiązywać tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu ten akt (art. 93 ust. l), może on być wydany tylko na podstawie ustawy (art. 93 ust. 2) i podlega kontroli co do jego zgodności z powszechnie obowiązującym prawem (art. 93 ust. 3). Akty te natomiast nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów (art. 93 ust. 2). Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lipca 2001 r. sygn. akt P. 4/00 (OTK 2001, nr 5, poz. 126) stwierdził, że zarządzenia nie utraciły automatycznie mocy prawnej: "akty te nadal obowiązują do czasu dostosowania ich do przewidzianego w Konstytucji systemu źródeł prawa w drodze legislacyjnej lub w procesie wykładni i stosowania prawa". Zarządzenia jednak nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa. Zatem art. 15 powołanej ustawy o zmianie (...), statuując zachowanie w mocy zarządzeń nie mógł nadać im, wbrew Konstytucji, charakteru źródła prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można określać w drodze decyzji prawa lub obowiązki strony. Zważywszy, że zgodnie z wiążącym poglądem prawnym wyrażonym we wspomnianym wyroku NSA oraz wobec braku w dacie wydania zaskarżonej decyzji, innych przepisów wykonawczych, sprawa mogła być rozpatrywana jedynie w oparciu o przepisy ustawy o Służbie Więziennej. W świetle powyższych wywodów prawnych stwierdzić należy, że skoro zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydana została ponownie głównie m. in., na podstawie zarządzenia, tj. prawa wewnętrznego, i jak wykazano wyżej mimo treści art. 15 ustawy o zmianie (...), przepisy zarządzenia nie mogą stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji orzekającej o odmowie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, przeto wydane zostały one z naruszeniem prawa, które ma wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną wydania decyzji, do czasu uporządkowania źródeł prawa, mogła być tylko ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej, o ile przepisy ustawy w dacie wydania zaskarżonej decyzji dawały taką możliwość. Możliwość taką organ winien ocenić na podstawie przepisów ustawy, a w szczególności, na podstawie art. 90 ustawy o Służbie Więziennej. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę organ II instancji przedstawił swoją interpretację w/w przepisów ustawy, co do żądania skarżącego, lecz pismo to nie może sanować rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji. W tym miejscu należy wskazać, że obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, w § 8 ust 3 przewiduje, stosowanie wyżej omówionego zarządzenia do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, jednak należy mieć na uwadze przedstawione powyżej wywody prawne tut. Sądu dotyczące mocy prawnej zarządzeń. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań prawnych. W sytuacji wystąpienia opisanego naruszenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej oparto na treści art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu. Rozstrzygnięć w punkcie drugim i trzecim wyroku dokonano na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- — Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło