II SA/Wr 7/25
WyrokWSA we Wrocławiu2025-06-03
Skład orzekający: Władysław Kulon, Wojciech Śnieżyński, Marta Pawłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego, jeśli strona nie przedłożyła w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych, pomimo złożenia wniosku o legalizację?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma ustawowy obowiązek wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, jeśli strona nie przedłożyła w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych, nawet jeśli wcześniej złożyła wniosek o legalizację. Decyzja ta ma charakter związany, co oznacza, że organ nie ma swobody w jej wydaniu, a jedynie musi stwierdzić ziszczenie się przesłanki nieprzedłożenia dokumentów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki zespołu obiektów budowlanych (wiata, plac pod zbiorniki, system ujmowania wycieków, zbiornik na wody opadowe) wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po wstrzymaniu budowy i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, strona złożyła wniosek o legalizację, ale nie przedłożyła wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o rozbiórce, którą utrzymał w mocy organ odwoławczy. Skarżąca spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 października 2024 r. nr 1079/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania i magazynowania odpadów oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 października 2024 r. nr 1079/2024 Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej jako: DWINB), po rozpoznaniu odwołania po rozpatrzeniu odwołania Spółki M. Sp. z o.o. (dalej jako strona skarżąca"), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dla miasta W. (dalej jako PINB) nr 28/2024 z dnia 22 lipca 2024 r., którą nakazano rozbiórkę zlokalizowanego na działce nr [...], obręb nr [...] G. w W., zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów, w skład którego wchodzą:
1) wiata nad zbiornikami,
2) plac (płyta żelbetowa) pod zbiorniki odpadów płynnych,
3) system awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3,
4) podziemny zbiornik na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. o pojemności 108 m3, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało z powodu zawiadomienia jakie Wydział Środowiska i Klimatu Urzędu Miejskiego w W. skierował w dniu 11 lipca 2022 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa w W. wskazując na zmianę zagospodarowania działki nr [...] w W. i załączając wydruk ortofotomap z 2020 r. i 2022 r., na udokumentowanie zmian jakie zaszły na jej terenie (utwardzenie terenu, budowa wiaty [...] m2, wylanie fundamentów pod zbiorniki i zamontowanie zbiorników. Organy administracji architektoniczno – budowalnej pismo to przekazały do organów nadzoru budowlanego do załatwienia, zgodnie z właściwością, wskazując, że nie odnotowano wniosku o wydanie pozwolenia na budowę ani zgłoszenia w zakresie przedmiotowego terenu. Jednocześnie Biuro Środowiska i Klimatu Urzędu Miejskiego w W. poinformowało, że decyzją z dnia 3 września 2018 r. Prezydent Miasta W. udzielił R. G., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą M.(1) (w dacie przekazywania informacji M.(1) w spadku), zezwolenia na zbieranie odpadów. Działalność związana ze zbieraniem odpadów przed wydaniem zezwolenia na zbieranie odpadów nie wymagała uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż w obowiązującym wówczas rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymienione m.in. były tylko punkty do zbierania lub przeładunku złomu. Natomiast w obowiązującym stanie prawnym (tj. od 11 października 2019 r.) rozbudowa, przebudowa przedsięwzięcia jakim są punkty do zbierania, w tym przeładunku odpadów wymagających uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów z wyłączeniem odpadów obojętnych oraz punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, wymaga przed uzyskaniem pozwolenia na budowę bądź zgłoszeniem robót budowlanych, uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z treści przekazanego pisma Biura Administracji Architektoniczno-Budowlanej Urzędu Miejskiego w W. z dnia 3 sierpnia 2022 r., adresowanego do Biura Środowiska i Klimatu, wynika, że na terenie działki nr [...] obr. [...] G. właściciel od chwili wejścia w posiadanie nieruchomości, tj. od 10 sierpnia 2018 r., dokonał zmian w zagospodarowaniu terenu polegających na powiększeniu powierzchni utwardzonego terenu, wybudowaniu wiaty o konstrukcji stalowej i powierzchni zabudowy ok. [...] m2, fundamentów pod zbiorniki i ich zamontowaniu oraz zmienił profil działalności na taki. który przed wydaniem pozwolenia wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Dla przeprowadzenia takich działań przed realizacją zamierzenia konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu. Właściciel terenu dokumentów takich nie uzyskał.
W dniu 15 września 2022 r. PINB przeprowadził kontrolę w sprawie powiększenia powierzchni utwardzonego terenu, wybudowania wiaty o powierzchni zabudowy około [...] m2, fundamentów pod zbiorniki i ich zamontowania na działce nr [...]. obręb G. [...] w W. Kontrolę przeprowadzono w obecności M. G., która złożyła do akt sprawy protokół w formie aktu notarialnego powołania zarządcy sukcesyjnego (Rep. [...] numer [...]) z dnia 21 stycznia 2021 r., w którym M. G., działająca w imieniu i na rzecz swoich małoletnich dzieci - A. G. oraz S. G., jako ich przedstawiciel ustawowy oświadczyła, że żąda sporządzenia aktu powołania zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa zmarłego przedsiębiorcy R. G. prowadzonego pod firmą: M.(1) oraz oświadczyła, że wyraża zgodę na powołanie zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku w osobie M. G. oraz wyraża zgodę na pełnienie funkcji zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku, jak również oświadczyła, że powołuje M. G. zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa w spadku zmarłego przedsiębiorcy R. G. prowadzonego pod firmą: M.(1). M. G. dołączyła nadto do akt sprawy akt powołania zarządcy sukcesyjnego Rep. [...] numer [...] z dnia 21 stycznia 2021 r. stwierdzający, że M. G. została powołana przez małoletnich A. G. oraz S. G. zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa zmarłego przedsiębiorcy R. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M.(1).
W toku kontroli stwierdzono utwardzenie terenu przy wiacie wykonane z betonu o wymiarach 18,62 m x 16,30 m oraz utwardzenie terenu o wymiarach przy krótszych bokach 7,43 m i 5,26 m i wzdłuż dłuższych boków średnio 12,28 m, wiatę konstrukcji stalowej na płycie betonowej o wymiarach ok. 17 m x 18 m, zbiorniki cztery sztuki. M. G. oświadczyła do protokołu kontroli, że inwestorem robót był R. G., zmarły 1,5 roku temu, a ona nie ma wiedzy na temat pozwoleń na budowę czy zgłoszeń budowy. M. G. oświadczyła nadto, że jest to część inwestycji, docelowo ma to być miejsce magazynowania większej ilości odpadów. Do protokołu kontroli dołączono dokumentację fotograficzną.
Pismem z dnia 22 września 2022 r. PINB poinformował Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej w W., że w trakcie kontroli na terenie działki nr [...], obręb G. stwierdził wybudowaną wiatę, wykonany plac składowy odpadów oraz posadowione zbiorniki do magazynowania odpadów (w tym zużytego oleju napędowego) bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej. W związku z powyższym PINB zwrócił się o udzielenie informacji, czy przedmiotowe przedsięwzięcia inwestycyjne zostały pozytywnie zaakceptowane przez Państwowy Straż Pożarną bądź czy zwracano się o ewentualne podjęcie działań, zgodnie z posiadanymi kompetencjami, pod kątem weryfikacji przedmiotowej inwestycji z przepisami przeciwpożarowymi.
Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w W. pismem z dnia 5 października 2022 r. poinformowała organ nadzoru budowlanego, że w związku z wnioskiem M.(1) w spadku, o uzgodnienie warunków ochrony przeciwpożarowej dla miejsc magazynowania odpadów na terenie działki nr [...] obręb [...] G. przy ul. [...] w W., zawartych w operacie przeciwpożarowym, wykonanym przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych w grudniu 2021 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w W. w dniu 25 stycznia 2022 r. wydał postanowienie, w którym wyraził zgodę na zastosowanie warunków ochrony przeciwpożarowej zawartych w ww. operacie przeciwpożarowym. Dodatkowo Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w W. poinformowała, że do daty sporządzania pisma, do KM PSP w W. nie wpłynął wniosek organu wydającego zezwolenie na zbieranie odpadów o potwierdzenie spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej na terenie ww. działki, w związku z czym nie należy traktować ww. postanowienia jako dokumentu potwierdzającego spełnienie wymagań ochrony przeciwpożarowej, a jedynie opinię o takiej możliwości po zrealizowaniu wymagań wskazanych m.in. w operacie przeciwpożarowym.
Zawiadomieniem z dnia 27 września 2022 r. PINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania wiaty na potrzeby magazynowania odpadów na działce nr [...], obręb nr [...] G. w W. - bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W dacie wszczęcia postępowania, jak wynikało z wypisu z rejestru gruntów dla działki nr [...], obręb G. nr [...] przy ul. [...] w W., współużytkownikami wieczystymi tejże nieruchomości byli A. G. oraz S. G. Natomiast pismem z dnia 28 września 2022 r. PINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonania placu na potrzeby magazynowania odpadów na działce nr [...] obręb nr [...] G. w W. - bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
Urząd Miejski w W. Biuro Środowiska i Klimatu przekazał do PINB uzupełnienie karty informacyjnej, przedłożonej przez M.(1) w spadku, do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Modernizacja i rozbudowa infrastruktury technicznej na potrzeby zbierania odpadów na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. - działka nr [...], obręb [...] G.", w treści którego, w pkt 2 wskazano zakres prac prowadzonych w 2020 r., tj. rozbiórkę wiaty nad zbiornikami, budowlę nowej wiaty nad zbiornikami (obiekt nr [...] na PZT), budowę placu postojowego (obiekt nr [...] na PZT), budowę systemu awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz ze zbiornikiem awaryjnym (obiekt [...] na PZT), budowę zbiornika podziemnego na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż (obiekt nr [...] na PZT). Wskazane prace zostały wykonane w 2020 r. przez nieżyjącego już R. G., poprzednika prawnego strony skarżącej. Z pisma tego wynika również, że aktualnie, przedstawiciel ustawowy spadkobierców R. G. podjął działania mające na celu doprowadzenie wykonanych dotychczas prac budowlanych do pełnej zgodności z prawem oraz umożliwienie realizacji kolejnych etapów przedsięwzięcia. Ponadto w dokumencie tym wskazano, że przedsięwzięcie zostanie zrealizowane w trzech etapach, przy czym etap pierwszy obejmował wyżej opisane w punkcie 2 działania, etap drugi to budowa ściany oddzielenia pożarowego, reorganizacja miejsc magazynowania odpadów pod wiatą magazynowo - rozładunkową, a etap trzeci to zadaszenie placu postojowego, wyznaczenie stref magazynowania odpadów na tym placu, budowa kolejnej ściany oddzielenia pożarowego, budowa placu manewrowego (obiekt nr [...] na PZT), budowa systemu kanalizacji deszczowej z utwardzonego placu manewrowego z separatorem substancji ropopochodnych, budowa systemu kanalizacji deszczowej z powierzchni dachowych wiat magazynowych, przy czym dopuszcza się możliwość wykonania niektórych prac przewidzianych na etapie trzecim już w etapie drugim przy zachowaniu warunków mających na celu ochronę środowiska opisanych w dalszej części.
Okoliczności te potwierdziła w swoich zeznaniach złożonych przed PINB w dniu 25 października 2022 r. M. G. Wskazała wówczas, że plac na potrzeby magazynowania odpadów na terenie działki nr [...] obręb G. nr [...] przy ul. [...] w W. został wykonany w okresie listopada - grudnia 2020 r. do lutego 2021 r. Plac ten jest częścią zadania "składowanie odpadów - oleje przepracowane i inne odpady ciekłe". Odpady te będą przekazywane dalej (np. do rafinerii). Inwestorem przedmiotowego placu był R. G., zmarły w styczniu 2021 r. Jak zeznała M. G., nie posiada ona pozwolenia na budowę, ani nie było zgłoszone do organu administracji architektoniczno- budowlanej wykonywanie robót związanych z ww. placem. Odnośnie wiaty na potrzeby magazynowania odpadów, zlokalizowanej na działce nr [...] obręb nr [...] G. w W. zeznała, że przedmiotowa wiata została wykonana w okresie listopada - grudnia 2020 r. do lutego 2021 r. Będą wykonane ściany ognioodporne, gdyż wiata stanowi część robót budowlanych stanowiących etap przejściowy dla zadania "składowanie odpadów - oleje przepracowane i inne odpady ciekłe". Inwestorem wiaty był R. G., zmarły w styczniu 2021 r. W miejscu obecnej wiaty była mniejsza wiata, która została rozebrana w październiku 2020 r. Jak zeznała M. G., nie posiada ona pozwolenia na budowę, nie było również zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Toczyło się wprawdzie postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale nie wydano takiej decyzji.
W dniu 27 października 2022 r. PINB dokonał oględzin w sprawie wykonania placu na potrzeby magazynowania odpadów na działce nr [...] obręb nr [...] G. w W. Stwierdzono plac o nawierzchni z płyty żelbetowej o wymiarach 16,03 m x 18,59 m. M. G. oświadczyła do protokołu oględzin, że inwestorem płyty żelbetowej - placu pod zbiorniki na odpady był R. G. zmarły w styczniu 2021 r. Nie posiadał on ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, złożony był wniosek o tę decyzję we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej. Roboty związane z tym placem wykonano w listopadzie - grudniu 2020 r. Do protokołu oględzin dołączono dokumentację fotograficzną.
PINB dokonał również oględzin w sprawie wybudowania wiaty na potrzeby magazynowania odpadów na działce nr [...], obręb nr [...] G. w W. Ustalono, że na działce, o której mowa wyżej wybudowano wiatę o konstrukcji stalowej z pokryciem z blachy trapezowej, posadowioną na stopach żelbetowych. Posadzkę pod wiatą stanowi żelbetowa płyta, na której zlokalizowane są zbiorniki do składowania odpadów płynnych. Wiata ma wymiary 17,39 m x 18.28 m, wysokość maksymalna 7,89 m. M. G. oświadczyła do protokołu oględzin, że inwestorem wiaty był R. G. zmarły w styczniu 2021 r. Nie posiadał on ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, złożony był wniosek o tę decyzję we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej. Roboty związane z wykonaniem wiaty zrealizowano w listopadzie - grudniu 2020 r., zakończono ten etap robót około lutego 2021 r. Do protokołu oględzin dołączono dokumentację fotograficzną.
W dniu 1 grudnia 2022 r. do PINB dla miasta W. wpłynęła, przekazana przez Urząd Miejski w W., decyzja z dnia 3 września 2018 r. Prezydenta Miasta W., udzielająca R. G., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą M.(1) zezwolenia na zbieranie odpadów % na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. - działka nr [...] obręb [...] G., na warunkach określonych w tejże decyzji.
Pismem z dnia 9 grudnia 2022 r. PINB wystąpił do M. G. - o podanie parametrów technicznych wykonanych obiektów budowlanych, tj. nowej wiaty nad zbiornikami, placu postojowego, systemu awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz ze zbiornikiem awaryjnym, zbiornika podziemnego na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. - wraz z projektem zagospodarowania terenu, przedstawiającego aktualne zagospodarowanie działki nr [...]. Pismem z dnia 3 stycznia 2023 r. M. G. przesłała informację dotyczącą parametrów technicznych obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr [...], obręb [...] G. w W., a także przedłożyła mapę zagospodarowania terenu działki [...].
Odnośnie do wiaty nad zbiornikami wskazano, że wiata stanowi typową budowlę o charakterze przemysłowo-usługowym lub magazynowym opartą na rzucie prostokąta z elementami konstrukcyjnymi w postaci siatki slupów, przykrytą symetrycznym, dwuspadowym dachem płaskim. Powierzchnia zabudowy wiaty wynosi [...] m2, kubatura budowli wynosi 2418 m2, jej wysokość do wierzchu kalenicy to 7,79 m, kąt nachylenia połaci dachu: dwuspadowy, plaski, symetryczny 4,7° (8,2%), liczba kondygnacji wiaty magazynowej: jedna. Układ konstrukcyjny budowli wiaty stanowią: rama przestrzenna oparta na siatce slupów stalowych z kształtowników walcowanych kotwionych do indywidualnych stóp fundamentowych, konstrukcja stalowych wiązarów kratowych poprzecznych spinających slupy każdego przęsła, konstrukcja dachu płaskiego w postaci rygli podłużnych - płatwi z kształtowników - zimnogiętych i pokrycie dachu w postaci blachy stalowej trapezowej. Fundamenty: stopy fundamentowe pod slupy wykonano jako żelbetowe kwadratowe o wymiarze w rzucie 100 x 100 x 40cm i posadowiono za pośrednictwem zagęszczonej podsypki piaskowej. Zbrojenie stóp wykonano jako konstrukcyjne z siatki prętów zgodnie z częścią konstrukcyjną. Do wysokości projektowanej posadzki na stopach wykonano nadbudowy betonowe o przekroju 60 x 60cm i wpuszczono w nie po cztery pręty gwintowane do mocowania podstawy słupa stalowego. Beton B25, stal A-O oraz A-ll dla prętów gwintowanych. Płyta fundamentowa żelbetowa jest z profilowanym spadkiem częściowa kopertowym oraz częściowo jednospadowym. Płytę o grubości 20-25cm wykonano z betonu B25 i zbrojono strukturalnym zbrojeniem rozproszonym z włókien polimerowych w ilości zgodnej z zaleceniami danego producenta (przeciętnie 1 kg/1 m3). Posadowienie płyty na gruncie wykonano za pośrednictwem zagęszczonej podsypki piaskowej (stopień zagęszczenia ld=0,40) i pokładzie betonowym z betonu B10 grubości 10 cm
W zakresie placu postojowego wskazano, że jego powierzchnia zabudowy wynosi [...] m2. Obejmuje płytę fundamentową żelbetową z profilowanym spadkiem kopertowym wynoszącym 1-2% z podziałem na dwie koperty w kierunku wpustu zlewowego kanalizacji awaryjnej. Płytę o grubości 20-25cm wykonano z betonu B25 i zbrojono strukturalnym zbrojeniem rozproszonym z włókien polimerowych w ilości zgodnej z zaleceniami producenta. Posadowienie płyty na gruncie wykonano za pośrednictwem zagęszczonej podsypki piaskowej (stopień zagęszczenia ld=0,40) i pokładzie betonowym z betonu B10 grubości 10 cm.
W odniesieniu do systemu awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz ze zbiornikiem awaryjnym wskazano, że odprowadzenie awaryjnych ścieków (wycieków olejowych) z odpowiednio wyprofilowanych posadzek wiaty magazynowej realizowane jest przez projektowaną lokalną instalację kanalizacji awaryjnej z rur PCV 0 160 mm wraz z systemem przykanalików wpiętych do studzienek rewizyjnych założonych na instalacji rozdzielczej z rur PCV 0 160 mm, biegnącej pod posadzkami wiaty nad zbiornikami i placu postojowego ze zrzutem do szczelnego zbiornika podziemnego na ścieki awaryjne o pojemności V=36m3 usytuowanego od północy poza obszarem budowli. Ze stanowisk wiaty magazynowej (nad zbiornikami) i placu postojowego (docelowe wiaty postojowej) ewentualne wycieki występujące w przypadku awarii będą odprowadzane za pośrednictwem wpustów ściekowych i instalacji rozdzielczej do zbiornika. Wpusty zainstalowane jako prefabrykowane 400 x 600 z rusztem żeliwnym i kołnierzem pełnym, dostosowane do systemowych studzienek betonowych DN500 mm. W celu wyeliminowania zanieczyszczeń odprowadzanych ścieków awaryjnych zastosowano separator substancji ropopochodnych SSR DESO-CB 6/60-1200 z by-passem i zintegrowanym osadnikiem piasku i szlamu zainstalowanym bezpośrednio przed szczelnym zbiornikiem.
W zakresie zbiornika podziemnego na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. wskazano, że zbiornik usytuowany jest na działce [...] przy wjeździe na teren nieruchomości i ma wymiary: 0 350 x 1100 cm oraz pojemność: V=108 m3. Zbiornik zaopatrzony jest w dwie nasady pożarnicze 0 110, a na terenie bezpośrednio przy zbiorniku wzdłuż drogi pożarowej zostało wydzielone utwardzone stanowisko czerpania wody o wymiarach 4,00 x 12,00 m.
Zawiadomieniem z dnia 16 marca 2023 r. PINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów, w skład którego * wchodzą: wiata nad zbiornikami, plac (płyta żelbetowa) pod zbiorniki odpadów płynnych, system awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3, podziemny zbiornik na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. o pojemności 108 m3, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb nr [...] G. w W., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Jednocześnie PINB zawiadomił, że wszczęte z urzędu zawiadomieniami z dnia 27 września 2022 r. oraz 28 września 2022 r. postępowania administracyjne w sprawach: wykonania placu na potrzeby magazynowania odpadów na działce [...] obręb nr [...] G. w W. oraz wybudowania wiaty na potrzeby magazynowania odpadów na działce [...] obręb nr [...] G. w W. - bez wymaganych pozwoleń na budowę albo zgłoszeń - zostają włączone i będą dalej prowadzone w ramach wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie, której przedmiot określono w wyżej przywołanym zawiadomieniu z dnia 16 marca 2023 r.
PINB ustalił, że inwestorem wiaty nad zbiornikami na działce [...] obręb nr [...] G. w W. był nieżyjący R. G., który wybudował wiatę bez pozwolenia na budowę ani zgłoszenia w okresie od listopada 2020 r. do lutego 2021 r., w miejscu mniejszej wiaty, która została rozebrana w październiku 2020 r.. Podobnie, inwestorem placu (płyty żelbetowej) pod zbiorniki odpadów płynnych na działce [...] obręb nr [...] G. w W. był nieżyjący R. G., plac ten został wykonany bez pozwolenia na budowlę ani zgłoszenia w okresie od listopada 2020 r. do lutego 2021 r. Inwestorem systemu awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3 na działce [...] obręb nr [...] G. w W. w roku 2020 był nieżyjący R. G. - bez wymaganego pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Inwestorem podziemnego zbiornika na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. o pojemności 108 m3 na działce [...], obręb nr [...] G. w W. w roku 2020 był nieżyjący R. G. - bez wymaganego pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2023 r., wydanym na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, PINB wstrzymał A. G. oraz S. G., reprezentowanym przez M. G., tj. ówczesnym współwłaścicielom przedmiotowego zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów zlokalizowanych na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] obręb nr [...] G. w W. przy ul. [...] - budowę zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów zlokalizowanych na nieruchomości jak wyżej, tj.: wiaty nad zbiornikami, placu (płyty żelbetowej) pod zbiorniki odpadów płynnych, systemu awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3, podziemnego zbiornika na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. o pojemności 108 m3 - wybudowanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie organ poinformował A. G. oraz S. G., reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M. G.:
a) o możliwości złożenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy, wniosku o legalizację obiektów budowlanych jak wyżej,
b) o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektów budowlanych jak wyżej,
c) o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
Wnioskiem z dnia 5 czerwca 2023 r. M. G. jako przedstawiciel ustawowy A. G. oraz S. G. - współwłaścicieli zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów, zlokalizowanych na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obręb nr [...] G. w W. przy ul. [...], tj.: wiaty nad zbiornikami, placu (płyty żelbetowej) pod zbiorniki odpadów płynnych, systemu awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3, podziemnego zbiornika na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. o pojemności 108 m3, wybudowanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, wniosła o legalizację obiektów budowlanych jak wyżej. Jednocześnie poinformowała PINB, że nawiązała współpracę z kwalifikowanym projektantem, który dokona inwentaryzacji wymienionych wyżej obiektów oraz będzie brać czynny udział w kompletowaniu potrzebnej dokumentacji do kolejnych etapów wykonania procesu legalizacji oraz że podjęła również działania, których wynikiem będzie możliwie najszybsze uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. lokalizacji, będącej załącznikiem do dokumentów legalizacyjnych.
Postanowieniem nr 39/2023 z dnia 3 lipca 2023 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 p.b., PINB nałożył na A. G. oraz S. G. - reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M. G. - współwłaścicieli zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów, zlokalizowanych na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obręb nr [...] G. w W. przy ul. [...] , tj. obiektów jak niżej: wiaty nad zbiornikami, placu (płyty żelbetowej) pod zbiorniki odpadów płynnych, systemu awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3, podziemnego zbiornika na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. o pojemności 108 m3, wybudowanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych tj.:
1. zaświadczenia prezydenta miasta W. o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej,
2. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 , czyli projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt uarchitektoniczno - budowlanego w postaci: papierowej - w 3 egzemplarzach albo elektronicznej, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów (w tym : decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji jak wyżej), oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dwóch egzemplarzy projektu technicznego; załącznika graficznego określającego przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, o ile przedłożenie tego załącznika było wymagane przez przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności mapę, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w terminie do 30 listopada 2023 r.
M. G. wniosła o zmianę postanowienia w zakresie ustalonego terminu przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. DWINB postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2023 r. uznał wniesione zażalenie za niedopuszczalne.
W dniu 21 września 2023 r. wpłynęło do wiadomości PINB zawiadomienie Prezydenta Miasta W. z dnia 18 września 2023 r., kierowane do M.(1) w spadku, że w związku z nieusunięciem braków we wniosku z dnia 17 lipca 2023 r. o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, złożonego przez A. G., S. G., reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M. G., określonych w wezwaniu o znaku [...] z dnia 21 lipca 2023 r. oraz ponownym wezwaniu do uzupełnienia braków o znaku [...] z dnia 10 sierpnia 2023 r. - przedmiotowa sprawa została pozostawiona bez rozpoznania. Jednocześnie stwierdzono brak podstaw do wydłużenia terminu, a który wnioskowano w piśmie z dnia 7 września 2023 r.
Wnioskiem z dnia 14 listopada 2023 r. M. G. wniosła o zmianę postanowienia PINB z dnia 3 lipca 2023 r., nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych poprzez zmianę polegającą na przedłużeniu terminu dostarczenia dokumentów do dnia 30 listopada 2024 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że już w zażaleniu na postanowienie z dnia 3 lipca 2023 r. podnosiła kwestię zbyt krótkiego okresu czasu niezbędnego do przeprowadzenia uzgodnień, zdobycia projektów budowlanych, a w szczególności uzyskania decyzji środowiskowej, która w przypadku zbierania odpadów nie jest możliwa do uzyskania w tak krótkim czasie. Nadto wskazała, że przystąpiła do realizacji nałożonych zobowiązań, zawarła stosowne zlecenia na opracowanie dokumentacji i wniosków niezbędnych do uzyskania dokumentów wymienionych w postanowieniu, jak również złożyła wnioski do Prezydenta Miasta W. oraz Prezydenta Miasta Ś. celem uzyskania informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, jak długo procedowane są wnioski w zakresie uzyskania decyzji środowiskowej. Jak wskazała, z uzyskanych informacji wynika, że do dnia sporządzania wniosku procedowane są wnioski złożone nawet w 2020 r., a w stosunku do niektórych wniosków zawieszono postępowania na wniosek strony z uwagi na jej zdaniem, brak możliwości realizacji w zakreślonych terminach nałożonych zobowiązań. W załączeniu przedłożyła zaświadczenie Prezydenta Miasta W. z dnia 7 listopada 2023 r. BŚK. 1431.23.2023 oraz zaświadczenie Prezydenta Miasta Ś. z dnia 24 października 2023 r. BOŚ.604.10.2023 na potwierdzenie okoliczności czasokresu trwania procedury w zakresie uzyskania decyzji środowiskowych w tych Gminach. Jednocześnie wniosła, w przypadku nieuwzględnienia złożonego wniosku, o zawieszenie postępowania w sprawie, deklarując złożenie dokumentów wymienionych w postanowieniu nr 39/2023 z dnia 03 lipca 2023 r. wraz z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania w momencie ich uzyskania.
PINB ustalił, że postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej na wniosek M.(1) w spadku z dnia 30 marca 2022 r. jest zawieszone na wniosek M. G. - zarządcy sukcesyjnego M.(1) w spadku. Wobec powyższego, pismem z dnia 12 lutego 2024 r. poinformował wnioskodawczynię, że brak jest uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku o przedłużenie terminu przedłożenia wymaganych dokumentów legalizacyjnych. Odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku PINB stwierdził, że A. G. oraz S. G., reprezentowani przez przedstawiciela ustawowego M. G., do daty sporządzania pisma. tj. do 12 lutego 2024 r. nie przedłożyli w siedzibie PINB nie tylko wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji, ale nie przedłożyli również żadnego z pozostałych wymaganych dokumentów legalizacyjnych. Jak wskazał PINB, w związku z nieusunięciem braków we wniosku z dnia 17 lipca 2023 r. o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedmiotowa sprawa została pozostawiona bez rozpoznania. W ocenie PINB świadczy o nie dochowaniu należytej staranności przez wnioskodawcę w pozyskaniu jednego z kluczowych wymaganych dokumentów legalizacyjnych, tj. zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. PINB podkreślił również, iż zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy do podstawowych kryteriów oceny zamierzeń inwestycyjnych ubiegających się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. A zatem zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego przesądza o możliwości wydania pozytywnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Co do procedowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji, PINB stwierdził, że wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku z dnia 14 listopada 2023 r. o zakreślenie dodatkowego terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów legalizacyjnych, a mianowicie że postępowania w tej sprawie trwają blisko trzy lata - należy stwierdzić, że wniosek taki nie wypływa z załączonych do wniosku z dnia 14 listopada 2023 r. informacji publicznych udzielonych przez Prezydenta Miasta W. oraz Prezydenta Miasta Ś.. Z zestawienia sporządzonego na potrzeby udzielenia przez Prezydenta Miasta Ś. informacji publicznej w przedmiocie okresu trwania postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej wynika bowiem, iż wszystkie postępowania w tej sprawie wszczęte na wnioski złożone w okresie od 2018 r. do 2023 r. zostały zakończone w okresie krótszym niż rok, z czego połowa (osiem postępowań) w okresie do czterech miesięcy. Natomiast z zestawiania sporządzonego przez Prezydenta Miasta W. na potrzeby udzielenia informacji publicznej w przedmiocie okresu trwania postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej wynika, że wnioski złożone w okresie od 2019 r. do 2022 r. w przeważającej ilości zostały załatwione, a postępowania zakończone w okresie poniżej roku (trzydzieści jeden postępowań na trzydzieści dziewięć postępowań), a z pozostałych ośmiu postępowań cztery pozostają zawieszone na wniosek strony. Za wyjątkiem jednego postępowania zakończone zostały również postępowania wszczęte na wnioski złożone w okresie od stycznia do marca 2023 r. (trzy postępowania), natomiast w toku pozostają jeszcze postępowania wszczęte na wnioski złożone w okresie od kwietnia do września 2023 r. (siedem postępowań). Z przedłożonej informacji publicznej, jak również z treści pisma Prezydenta Miasta W. z dnia 24 stycznia 2024 r. o znaku: [...] wynika, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Modernizacja i rozbudowa infrastruktury technicznej na potrzeby zbierania odpadów na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. - działka nr [...], obręb [...] G." (data złożenia wniosku 30 marca 2022 r.) jest zawieszone na wniosek pełnomocnika wnioskodawcy począwszy od 17 stycznia 2023 r., a wnioskodawca ani pełnomocnik nie wystąpili do Prezydenta Miasta W. z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania.
Mając na uwadze powyższe PINB stwierdził, że nie jest zasadny argument sprowadzający się do twierdzenia, że podmiot zobowiązany do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, w ramach wymaganych dokumentów legalizacyjnych, nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego. że właściwy organ nie wydał do tej pory takiej decyzji w sytuacji, gdy taki stan rzeczy, tj. fakt, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia nie została do tej pory wydana jest skutkiem tego, że postępowanie w tej sprawie pozostaje zawieszone na wniosek wnioskodawcy od 17 stycznia 2023 r. i pomimo znacznego upływu czasu od zawieszenia postępowania wnioskodawca nie wystąpił z wnioskiem o jego podjęcie.
Z treści kierowanego do PINB wniosku o zakreślenie dodatkowego terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów legalizacyjnych z dnia 14 listopada 2023 r. można wywnioskować, że jako powód zawieszenia postępowania wnioskodawca wskazuje brak możliwości realizacji w zakreślonych terminach zobowiązań nałożonych na wnioskodawcę, jednakże przy uwzględnieniu, że postępowanie to pozostaje zawieszone na wniosek wnioskodawcy przez okres ponad roku oraz przy uwzględnieniu okresów trwania takich postępowań uwidocznionych w przedłożonych informacjach publicznych udzielonych przez Prezydenta Miasta W. oraz Prezydenta Miasta Ś. - należy stwierdzić, że możliwym było zrealizowanie przez wnioskodawcę nałożonych na niego przez Prezydenta Miasta W. zobowiązań w takim okresie czasu. W sytuacji, z jaką mamy do czynienia w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, to czy postępowanie to zostanie podjęte i w związku z tym czy zostanie zakończone decyzją, pozytywną bądź negatywną dla wnioskodawcy, zależało od działania samego wnioskodawcy.
W związku z powyższym, jak wskazał PINB dla miasta W., nie jest zasadne zakreślenie stronie zobowiązanej dodatkowego terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych wymaganych postanowieniem nr 39/2023 z dnia 3 lipca 2023 r.
PINB postanowił również odmówić zawieszenia na wniosek strony postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 12 lutego 2024 r. PINB zawiadomił strony, że zamierza podjąć rozstrzygnięcie w sprawie zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów w skład którego wchodzą: 1) wiata nad zbiornikami, 2) plac (płyta żelbetowa) pod zbiorniki odpadów płynnych, 3) system awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym} zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3, 4) podziemny zbiornik na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. o pojemności 108 m3 - zlokalizowanego na działce nr [...] obręb nr [...] G. w W., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia i poinformował, że strony mogą zapoznać się z aktami sprawy w dniu 26 marca 2024 r. celem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 14 marca 2024 r. M. G., reprezentująca A. G. oraz S. G., zawiadomiła PINB o zmianie strony postępowania oraz wystąpiła z wnioskiem o wyznaczenie nowej stronie - M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. terminu na zapoznanie się z aktami sprawy oraz przedstawienie stanowiska w sprawie. M. G. poinformowała, że w świetle art. 30 § 4 kpa doszło w toczącym się postępowaniu legalizacyjnym do zmiany podmiotowej, na skutek której w miejsce dotychczasowej strony (małoletnich dzieci S. G. i A. G.) z mocy prawa wstąpiła M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. Jak wskazała M. G. z dniem 31 stycznia 2024 r. zawarta została umowa w formie aktu notarialnego, na mocy której doszło m.in. do zbycia (przeniesienia własności budynków i przeniesienia wieczystego użytkowania gruntu) nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], działka nr [...] obręb nr [...] G. dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...], a której dotyczy niniejsze postępowanie, na rzecz Spółki, w której jedynymi udziałowcami są małoletni A. G. i S. G. Informacja o przeniesieniu prawa własności/użytkowania wieczystego do nieruchomości na Spółkę została wpisana i ujawniona w księdze wieczystej nr [...] w lutym 2024 r. Zgodnie z informacją przekazaną przez M. G., w dacie udzielania informacji w dziale II ww. księgi wieczystej figurowała jeszcze M. Sp. z o.o. w organizacji, ale z dniem 4 marca 2024 r. złożony został wniosek do KW o aktualizację danych nabywcy - ze spółki w organizacji na spółkę M. Sp. z o.o. (wniosek pod nr [...]. Jednocześnie M. G., działając również jako prezes zarządu M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. , w związku z wstąpieniem przez Spółkę w miejsce dotychczasowej strony, wniosła o doręczenie Spółce jako stronie postępowania zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o wyznaczenie Spółce terminu na zapoznanie się z aktami w terminie nie wcześniejszym niż 2 kwietnia 2024 r. z jednoczesnym wskazaniem dłuższego przedziału czasowego na zapoznanie się z aktami lub też wskazanie co najmniej 2 lub 3 możliwych terminów, w których Spółka miałaby możliwość zapoznać się z całym zebranym w sprawie materiałem oraz umożliwienie wypowiedzenia się Spółce w niniejszej sprawie poprzez przedstawienie pisemnego stanowiska po uprzednim zapoznaniu się z aktami sprawy. W tym celu M. G. wniosła o wyznaczenie Spółce co najmniej 14 dni na przedstawienie pisemnego stanowiska po zapoznaniu się z aktami sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że niniejsze postępowanie jest wielowątkowe, nakłada się na nie kilka innych postępowań (które wzajemnie na siebie oddziałują), a problemem nie jest zła wola strony czy działanie na zwlokę ale problem leży po stronie administracji publicznej (Gmina W.) i dotyczy wadliwych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przedmiocie kanalizacji deszczowej przy ul. [...]. Celem i intencją strony (poprzednio małoletnich dzieci a obecnie Spółki) w niniejszym postępowaniu od początku była legalizacja zaistniałego stanu, niezawinionego przez stronę i nadal jest to jej celem. Źródłem zaś, zdaniem Spółki, wszelkiej zwłoki, jaka zaistniała w tym postępowaniu jest kwestia rozbieżnych stanowisk poszczególnych urzędów w przedmiocie zapisów mpzp co do kanalizacji deszczowej, a wobec których w celu wyjaśnienia tej kwestii strona podjęła działania zmierzające do wyjaśnienia tej kwestii - jeszcze przed wszczęciem niniejszego postępowania.
Pismem z dnia 19 marca 2024 r. PINB zawiadomił stronę skarżącą, że zamierza podjąć rozstrzygnięcie w sprawie i poinformował, że strona może zapoznać się z aktami sprawy - celem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w przedmiotowej sprawie.
W dniu 24 kwietnia 2024 r. przedstawiciel strony skarżącej zapoznał się z aktami sprawy, a w dniu 8 maja 2024 r. do wpłynęło stanowisko stromy. Podtrzymano w nim wniosek o legalizację oraz podniesiono, że organ nadzoru budowanego powinien rozstrzygnąć zagadnienie wstępne, uregulowania w miejscowym planie kanalizacji deszczowej. Wniesiono w związku tym o zawieszenie postępowania, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia, a następnie – po jego rozstrzygnięciu - wyznaczenie dodatkowego terminu w celu przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli (tj. zmianę w tym zakresie postanowienia PINB z dnia 3.07.2023 r.), nie krótszego niż 12 miesięcy, z uwagi na konieczność uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej (tj. odwieszenia tego postępowania w celu uzyskania decyzji środowiskowej). W przypadku nieuwzględnienia przez PINB wniosków, o których mowa w pkt 3, Spółka wniosła o zawieszenie postępowania na wniosek strony na podstawie art. 98 kpa do czasu doprowadzenia nowej instalacji miejskiej kanalizacji deszczowej (projektowanej obecnie przez gminę W.) do granic działki [...] obręb nr [...] G. przy ul. [...] w W., a następnie wyznaczenie dodatkowego terminu w celu przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli (tj. zmianę w tym zakresie postanowienia PINB z dnia 3.07.2023 r.), nie krótszego niż 12 miesięcy, z uwagi na konieczność uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej (tj. odwieszenia tego postępowania w celu uzyskania decyzji środowiskowej).
W uzasadnieniu swoich wniosków Spółka podniosła, że z uwagi na okoliczności tej konkretnej sprawy w pierwszej kolejności konieczne było (i nadal jest) wyjaśnienie statusu prawnego kanalizacji deszczowej dla działki inwestora. W ocenie Spółki, na obecnym etapie toczącego się przed organem nadzoru budowlanego postępowania, konieczne jest przeprowadzenie przez tenże organ uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez inwestora, następnie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego (jakim jest kwestia kanalizacji deszczowej), a dopiero w ostatniej kolejności wyznaczenie inwestorowi realnego terminu przedstawienia niezbędnych dokumentów, który umożliwi inwestorowi wykazanie zgodności samowoli budowlanej z przepisami prawa, w tym w szczególności z wymogami prawa miejscowego. Jak wskazała Spółka, przeszkodą w dopełnieniu przez inwestora obowiązków, nałożonych na niego w postępowaniu legalizacyjnym w wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego terminie stała się rozbieżność (niezgodność) pomiędzy stanem rzeczywistym i zastanym na terenie inwestycji; -zapisami istniejącego już od 2017 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mpzp) w przedmiocie kanalizacji deszczowej przy ul. [...] w W. i błędnym przyjęciem przez Wydział Środowiska Urzędu Miejskiego, że na skutek samowoli budowlanej doszło do zwiększenia ilości wód opadowych na terenie działki inwestora (w związku ze zwiększeniem powierzchni terenów utwardzonych), podczas gdy w rzeczywistości ilość terenu utwardzonego uległa zmniejszeniu oraz rozbieżnymi, a także bazującymi na błędnych ustaleniach faktycznych stanowiskami poszczególnych wydziałów Urzędu Miejskiego w W. co do ww. aspektów, jakie urzędy wyrażały w okresie od 2022 do 2024 r. włącznie.
Jak wskazała Spółka, tereny zarówno działki inwestora, jak i działek sąsiadujących wraz z infrastrukturą drogową tam istniejącą stanowią stare tereny pokopalniane, które przejęte zostały od kopalni wraz z istniejącą tam infrastrukturą (wodno-ściekową) i pozostają "w dyspozycji" Gminy W. Przez cały ten okres od lat 90-tych, większość nieruchomości z tego obszaru była wpięta do istniejących tam już "sieci" i stan ten trwa do dziś. Dla tych terenów (w tym działki inwestora) od 2017 r. obowiązuje uchwalony przez Radę Miejską W. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] października 2017 r.). Plan ten od samego początku (tj. od 2017 r.) przewidywał dla działki inwestora, jak i innych w tym obszarze, obowiązek odprowadzania wód opadowych do kanalizacji deszczowej. Zgodnie z § 11 pkt 5 mpzp "w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych ustala się a) odprowadzanie wód opadowych i roztopowych siecią kanalizacji deszczowej, z zastrzeżeniem lit. b); lit b) zaś stanowi, że dopuszcza się retencjonowanie wód opadowych i roztopowych z dachów i tarasów budynków w celu ich gospodarczego wykorzystania lub ich odprowadzanie powierzchniowe do gruntu w obrębie działki". Powyższe w ocenie Spółki oznacza, że odprowadzanie wód z powierzchni innych niż dachy i tarasy, czyli np. terenów utwardzonych na działce mieści się w dyspozycji § 11 pkt 5 lit.a) mpzp. Jak wskazała dalej Spółka, pismem z dnia 10.11.2022 r. inwestor zwrócił się do Zarządu Dróg Komunikacji i Utrzymania Miasta w W. z wnioskiem o wyrażenie zgody na kontynuowanie działania w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych do sieci eksploatowanej przez ZDKiUM wskazując, iż jest to wpięcie istniejące. Inwestor wskazał również powierzchnie dróg i placów manewrowych sprzed i po realizacji inwestycji wraz z oszacowaną ilością wód opadowych i roztopowych. W odpowiedzi na złożony wniosek ZDKiUM pismem z dnia 2.12.2022 r. powołując się na wizję w terenie, wskazał, że działka nr [...] obręb nr [...] G. posiada już odwodnienie poprzez system kanalizacji deszczowej, który jest połączony ze studzienką wpustową uliczną w jezdni ul. [...] w W. Następnie kanalizacja ta jest wyprowadzona na teren działki Gminy W. W ocenie ZDKiUM, w przypadku legalnego wykonania tego odwodnienia nie jest wymagana żadna dodatkowa zgoda ze strony ZDKiUM, ale z uwagi na to, że zrzut wód opadowych dokonywany jest na działkę nr [...] obręb nr [...] G., konieczne jest uzyskanie opinii Biura Gospodarki Nieruchomości i Mienia Komunalnego, że jest możliwość dalszego odprowadzania wód na grunt Gminy W. Z takim zatem pismem inwestor zwrócił się do Biura Gospodarki Nieruchomości i Mienia Komunalnego w dniu 22.12.2022 r., wnosząc o zgodę na kontynuowanie rozwiązania już istniejącego. W odpowiedzi na to pismo Biuro Gospodarki Nieruchomości i Mienia Komunalnego odmówiło zgody na to zamierzenie uzasadniając to tym, że "nie należy zwiększać ilości wód opadowych odprowadzanych za pośrednictwem istniejącej kanalizacji deszczowej eksploatowanej przez ww. podmiot tym bardziej, że wody te zagospodarowane są w obrębie działki Gminy W.". W piśmie z dnia 18.04.2023 r. Biuro Gospodarki Nieruchomości i Mienia Komunalnego podtrzymało swoje stanowisko (brak zgody na kontynuację) i wskazało jednocześnie, że w ocenie urzędu inwestor powinien zapewnić sobie zagospodarowanie wód opadowych na gruncie własnym. Zdaniem Spółki, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, aby móc uczynić zadość w zakresie dokonania w ogóle oceny zgodności inwestycji z postanowieniami mpzp konieczne jest rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności zawiłości i rozbieżności w przedmiocie kanalizacji deszczowej i zagadnienie to należy traktować jako zagadnienie wstępne. Spółka podniosła nadto, że uzyskała informację, że gmina podjęła decyzję o uporządkowaniu kwestii sieci kanalizacji w tym rejonie, Gmina planuje bowiem budowę nowej miejskiej sieci kanalizacji deszczowej przy okazji budowy schroniska dla psów w rejonie ul. [...], dz. nr [...], obręb G. [...]. W sieci tej ma być przewidziana rezerwa umożliwiająca odbiór wód opadowych nie tylko z działki, na której ma powstać schronisko dla psów (zlokalizowane poza obszarem MPZP) ale także z działek położonych w obszarze ul. [...] - w tym działki należącej do inwestora. Obecnie trwają prace projektowe oraz uzgodnienia. Planowany termin realizacji tej inwestycji - deklarowany do około 2 lat. W ocenie Spółki organem właściwym dla rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest rozstrzygnięcie w przedmiocie kanalizacji deszczowej, jest Prezydent Miasta W. Do pisma z dnia 7 maja 2024 r. załączono:
projekt budowlany z 06.2021 r. (w tym mapa do celów projektowych datowana na 23.04.2021 r.)
wniosek o wydanie decyzji środowiskowej z dnia 18.03.2022 r., w tym str. 11 z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia w przedmiocie kanalizacji deszczowej (sygn. sprawy BŚK 6220.3.2022)
pismo organu - Biura Środowiska i Klimatu z dnia 21.04.2022 r.
odpowiedź inwestorów wysłana dnia 28.09.2022 r. do Biura Środowiska i Klimatu
pismo organu - Biura Środowiska i Klimatu z dnia 10.10.2022 r.
pismo inwestora do ZDIKUM z dnia 10.11.2022 r.
pismo ZDIKUM z dnia 02.12.2022 r.
pismo inwestora do Urzędu Miejskiego Biura Gospodarki Nieruchomości i Mienia Komunalnego z dnia 22.12.2022 r.
odpowiedź Urzędu Miejskiego Biura Gospodarki Nieruchomości i Mienia Komunalnego z dnia 24.01.2023 r.
pismo z dnia 18.04.2023 r. ([...])
wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej z dnia 12.01.2023 r. oraz postanowienie w przedmiocie zawieszenia tego postępowania z dnia 17.01.2023 r.
zdjęcie z geoportal.gov.pl za rok 2008, 2010, 2013, 2016, 2019, 2020, 2021, 2022, 2024
pismo z dnia 20.07.2023 r. z firmy – O. do inwestora
pismo z dnia 15.07.2023 r. z firmy T. do inwestora
pismo Prezydenta Miasta W. z dnia 21.07.2023 r. oraz ponowne wezwanie z 10.08.2023 r.
Postanowieniem nr 51/2024 z dnia 22 lipca 2024 r. PINB odmówił zawieszenia postępowania na wniosek strony.
Następnie w związku z brakiem przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych, decyzją nr 28/2024 z dnia 22 lipca 2024 r. PINB nakazał M. Sp. z o.o. rozbiórkę, zlokalizowanego na działce nr [...], obręb nr [...] G. w W. zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów, w skład którego w chodzą:
wiata nad zbiornikami,
plac (płyta żelbetowa) pod zbiorniki odpadów płynnych,
system awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3,
podziemny zbiornik na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. o pojemności 108 m3.
Utrzymując w mocy to rozstrzygnięcie DWINB w pierwszej kolejności wyjaśnił, że wydane ono zostało na podstawie art. 48 p.b., w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z ww. przepisem: "Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych".
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Pr. bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 Pr. bud., w których określono odstępstwa od przedstawionej powyżej reguły.
Przechodząc do merytorycznych rozważań w pierwszej kolejności DWINB wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 6 p.b. przez budowę należy umieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Definicja ustawowa pozwala na stwierdzenie, że o budowie można mówić wówczas, gdy powstaje nowy obiekt budowlany bądź też dochodzi do powiększenia istniejącego obiektu budowlanego, w efekcie czego powstaje nowa substancja budowlana.
Kwalifikując obiekt budowlany jako wymagający lub niewymagający uzyskania akceptacji organu administracji architektoniczno-budowlanej w pierwszej kolejności należy określić charakter wykonanego obiektu, a więc jego konstrukcję, podstawowe parametry techniczne oraz cel jakiemu ma służyć. Nie ulega wątpliwości w ocenie DWINB, iż zespół obiektów objętych przedmiotem niniejszego postępowania tj. wiata o powierzchni zabudowy [...] m2 (kubatura 2418 m3), plac (płyta żelbetowa) pod zbiorniki odpadów płynnych o powierzchni zabudowy [...] m2, system awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3, a także podziemny zbiornik na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. O pojemności 108 m3 nie został zwolniony z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, co oznacza, jak trafnie wskazał PINB, że wymagały uzyskania przez inwestora takiej decyzji. Inwestor obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę nie dopełnił, co nie jest kwestią sporną w niniejszej sprawie i nie było podważane na żadnym etapie prowadzonego postępowania przez organ I instancji.
W związku z ustaleniem w toku postępowania administracyjnego, że przedmiotowy zespół obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów na działce nr [...], obręb nr [...] G. w W. został zrealizowany w ramach samowoli budowlanej, organ I instancji wdrażając tryb przewidziany w art. 48-49 p.b. wydał postanowienie nr 27/2023 z dnia 25.04.2023 r. którym wstrzymał współwłaścicielom zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów zlokalizowanych na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obręb nr [...] G. w W. przy ul. [...] - budowlę zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów zlokalizowanych na nieruchomości jak wyżej, tj.: wiaty nad zbiornikami, placu (płyty żelbetowej) pod zbiorniki odpadów płynnych, systemu awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3, podziemnego zbiornika na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. o pojemności 108 m3, wybudowanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Postanowienie to zostało prawidłowo wydane wraz informacją o możliwości i trybie złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego zespołu obiektów budowlanych. Nie zostało ono oprotestowano i zyskało walor ostateczności. Jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wydanie tego postanowienia otwierało drogę do legalizacji samowoli budowlanej dla Inwestora/ właściciela i to od jego postępowania zależał dalszy ciąg prowadzonego postępowania.
Taki wniosek o legalizację w wyznaczonym terminie strona złożyła, zatem PINB, postanowieniem nr 39/2023 z dnia 3 lipca 2023 r. nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych tj.:
zaświadczenia prezydenta miasta W. o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 ,to jest: projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno - budowlany w postaci: papierowej - w 3 egzemplarzach albo elektronicznej, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów (w tym : decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji jak wyżej), oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dwóch egzemplarzy projektu technicznego, załącznik graficzny określający przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, o ile przedłożenie tego załącznika było wymagane przez przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności mapę, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w terminie do 30 listopada 2023 r.
Pomimo upływu wyznaczonego terminu Strona Zobowiązana nie przedłożyła żądanych przez organ pierwszej instancji dokumentów legalizacyjnych.
Organ odwoławczy zaznaczył, że do orzeczenia o rozbiórce dochodzi w sytuacji, gdy wnioskujący o legalizację nie złoży w terminie wyznaczonym wymaganych dokumentów lub nie uzupełni z zachowaniem wymogów ustawowych braków w dokumentacji legalizacyjnej. Wyjaśnił przy tym, że w rozpatrywanej sprawie strona złożyła co prawda wniosek o przedłużenie terminu wyznaczonego na przedłożenie dokumentów lub zawieszenie postępowania, ale PINB, po rozpoznaniu wniosków odmówił ich uwzględnienia.
Dodatkowo DWINB wskazał, że w istocie, w związku z toczącym się postępowaniem, strona miała de facto nie 60 dni na złożenie dokumentów legalizacyjnych a kilka miesięcy, a jednak do dnia wydania decyzji ich nie przedłożyła. W tym okresie przedłożyła jedynie projekt budowlany z 06.2021 r (w tym mapa do celów: projektowych datowana na 23.04.2021 r.) a także liczne pisma kierowane do organów niebędące dokumentacją wymienioną w nałożonym obowiązku ich przedłożenia, a także w toku postępowania odwoławczego nie podjęto próby zrealizowania tego obowiązku. Tylko przedłożenie kompletu dokumentów upoważnia organ do podjęcia dalszych kroków legalizacyjnych.
Dalej DWINB podniósł, że z przepisu art. 49e pkt 3 p.b. wynika, że decyzja w przedmiocie rozbiórki ma w takim przypadku charakter związany, co oznacza, że ziszczenie się okoliczności wskazanej w przytoczonej regulacji powoduje po stronie organu obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Co istotne ustawodawca wypowiada się w tym względzie kategorycznie, nie pozostawiając organowi miejsca dla uznania administracyjnego w tym znaczeniu, że za niespełnieniem nałożonych obowiązków, również dotyczących obowiązku przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej, podąża obowiązek organu do wydania decyzji rozbiórkowej. Innymi słowy wydanie decyzji o rozbiórce jest w takiej sytuacji obligatoryjne (Wyrok WSA w Gliwicach z 29.07.2024 r., II SA/GI 1634/23, LEX nr 3750825). Powyższe wskazuje, że Zobowiązana strona nie skorzystała z uprawnienia do legalizacji przedmiotowej rozbudowy, o czym świadczy brak przedłożenia stosownej dokumentacji określonej w ww. postanowieniu. Zaznaczenia wymaga fakt, że akta sprawy wskazują, iż Strona w sposób wyczerpujący została poinformowana o procedurze związanej z legalizacją przedmiotowego obiektu oraz o skutkach braku skorzystania z uprawnienia do jego legalizacji, tj. obowiązku przeprowadzenia rozbiórki rzeczonego obiektu.
Podkreślono, że procedura legalizacyjna nie ma charakteru obligatoryjnego, jest zaś alternatywą wobec bezwzględnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego Podkreślono w uzasadnieniu decyzji, że brak woli inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do przeprowadzenia legalizacji samowoli budowlanej, powodującej wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, może także przejawiać się w przyjęciu biernej postawy w trakcie prowadzonego postępowania legalizacyjnego, przejawiającej się w nieprzedłożeniu, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych, niewykonaniu, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych albo nieuiszczeniu w wyznaczonym terminie opłaty legalizacyjnej.
W ocenie DWINB w rozpatrywanej sprawie nie mogła zapaść inna decyzja niż ta która została podjęta przez PINB w związku z nieprzedłożeniem kompletu dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie. Organ nadzoru budowlanego II instancji nie dostrzegł uchybień w sposobie w jaki PINB prowadził postępowanie w sprawie mających istotne znaczenie dla zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem strona wniosła skargę do tutejszego Sądu, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj:
1. art. 15 k.p.a. w związku z art. 77 i art. 7 k.p.a. poprzez nieodniesienie się przez organ drugiej instancji do wszystkich zarzutów i wniosków odwołania co uniemożliwia ocenę, czy organ w sposób kompleksowy zbadał wszystkie okoliczności sprawy i czy nie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania;
2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 142 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do kwestii niezaskarżalnych postanowień, co strona podnosiła w odwołaniu,
3. art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 48 p.b. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i błędną ocenę stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że nie było w sprawie postaw do zmiany terminu przedłożenia dokumentów legalizacyjnych;
4. art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 97 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie, że brak było w sprawie podstaw do zwieszenia postępowania, podczas gdy strona wykazała, że załatwienie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ;
5. art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 98 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie, że brak było w sprawie podstaw do zwieszenia postępowania na wniosek strony.
W uzasadnieniu skargi wskazano dodatkowo, że podczas kontroli dokonywanej przez PINB, inspektorzy nie wylegitymowali się pełnomocnictwem do jej przeprowadzenia. Wątpliwości strony budzi również sposób dokonywania pomiarów podczas przedmiotowej kontroli. Wskazano, że były one dokonywane szacunkowo, w sposób odręczny, co może budzić wątpliwości co do ich rzetelności.
W oparciu o podniesione zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uchylenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r. strona skarżąca w całości podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t. jedn. Dz.U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Kontroli sądu w tej sprawie jest poddana decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 października 2024 r., nr 1079/2024, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, która utrzymała w mocy decyzję organu I szej instancji nakazującej stronie skarżącej dokonanie rozbiórki zlokalizowanego na działce nr [...], obręb nr [...] G. w W., zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów, w skład którego wchodzą:
5) wiata nad zbiornikami,
6) plac (płyta żelbetowa) pod zbiorniki odpadów płynnych,
7) system awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3,
podziemny zbiornik na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. o pojemności 108 m3
W pierwszym rzędzie trzeba przypomnieć, że postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2023 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. orzekł o wstrzymaniu budowy zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zebrania i magazynowania odpadów, szczegółowo opisanych w rozstrzygnięciu. W postanowieniu wskazano, że inwestor może w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu postanowienia złożyć wniosek o legalizację, która będzie wiązała się z koniecznością uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Postanowienie to nie zostało zaskarżone do organu odwoławczego. Strona skarżąca złożyła natomiast wniosek o legalizację, zgodnie z pouczeniem zawartym w rozstrzygnięciu. Wobec tego, PINB prawidłowo, po myśli art. 48 p.b. nałożył na stronę obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, opisanych w postanowieniu. Jak prawidłowo zauważył DWINB, postanowienie to nie jest zaskarżalne. Niemniej, odnosząc się do stanowiska strony podnoszonego już na etapie postępowania odwoławczego Sąd wskazuje, że nawet jeśli faktycznie intencją strony nie było zaskarżenie postanowienia, a jedynie zmiana wyznaczonego terminu, to na ówczesnym etapie postępowania, wniosek taki nie był zasadny. Zmiana terminu złożenia dokumentów legalizacyjnych jest możliwa, jeżeli strona wykaże, że nawet przy zachowaniu maksymalnej staranności i podjęciu wszelkich możliwych działań, wymaganych dokumentów bez jej winy nie uda się złożyć w pierwotnie wyznaczonym terminie. Tymczasem, strona wniosek takie złożyła jeszcze w terminie do wniesienia zażalenia, zatem przed podjęciem choćby próby uzyskania dokumentacji. Nie było zatem zasadne uwzględnianie żądania, niezależnie od formy rozstrzygnięcia.
Natomiast odnosząc się do pozostałych zarzutów i okoliczności podnoszonych przez stronę, w tym do niedostatecznego odniesienia się do składanych wniosków o zawieszenie postępowania oraz kolejnego wniosku o zmianę terminu na złożenie dokumentów legalizacyjnych, wskazać należy, że w ocenie Sądu działania organów nie naruszają przepisów postepowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że odmawiając przedłużenia terminu do złożenia dokumentów legalizacyjnych pismem z dnia 12 lutego 2024 r., PINB dopuścił się uchybienia, albowiem winien był wydać w tym przedmiocie stosowne postanowienie, podlegające zaskarżeniu. Jednakże w toku kontroli postępowania Sąd stwierdził, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem samo stanowisko organu jak i jego obszerne uzasadnienie potwierdzają prawidłowość jego rozstrzygnięcia, pomimo wadliwej formy. Przypomnieć w tym miejscu należy, że naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę do uchylenia decyzji/aktu administracyjnego, tylko w przypadku gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Fakt, że rozstrzygnięcie organu nie przybrało prawidłowej formy procesowej, w ocenie Sądu wpływu takiego nie miało. Prawidłowo bowiem organ w wskazał, że istotnie, skarżąca nie była w stanie przedstawić m.in. zaświadczenia o zgodności przedsięwzięcia z obowiązującemu miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie dysponując wymaganą decyzją o środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, jednakże niemożność ta wynikała z okoliczności, że postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej było zawieszone – jak ustalił PINB – przez ponad rok, właśnie na wniosek strony. Sąd podziela ocenę organów, że takie działanie strony świadczy o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu swych spraw i nie zasługuje na akceptację ze strony organów administracyjnych. Skarżąca nie wykazała z jakiego powodu złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie decyzji środowiskowej, jak też i nie wyjaśniła z jakich powodów przez 12 miesięcy nie podjęła starań o podjęcie tego postępowania. Strona nie przedstawiła również pozostałych dokumentów wymaganych postanowieniem PINB z dnia 3 lipca 2022 r., stąd stanowisko organu w przedmiocie przedłużenia wyznaczonego terminu Sąd ocenia jako prawidłowe. Na marginesie Sąd zauważa, że strona wnioskowała o przedłużenie terminu do dnia 30 listopada 2024 r., tymczasem do dnia wydania zaskarżonej decyzji, tj. do dnia 15 października 2024 r. nadal dokumentów tych nie złożono.
W odniesieniu do wniosków o zawieszenie postępowania, zdaniem Sądu również zostały prawidłowe ocenione przez organy obu instancji. Kwestia kanalizacji deszczowej i oceny legalności zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi zagadnienia wstępnego, od wyniku tego postępowania nie zależy bowiem w żaden sposób wynik postępowania legalizacyjnego. Strona nie wykazała takiego związku, stąd ocena dokonana przez organy jest w tym przedmiocie prawidłowa. Sąd zaznacza, że pomimo lakonicznych wyjaśnień DWINB w tym przedmiocie, organ odwoławczy podniósł, że w jego ocenie nie doszło do uchybień procesowych, zatem przyjąć należy, że ocena ta dotyczy również złożonych przez stronę wniosków o zawieszenie postępowania.
Zgodnie z przytoczonymi w zaskarżonej decyzji przepisami, tj. art. 49e p.b., organ nadzoru budowlanego ma, w takiej sytuacji, ustawowy obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części obiektu. W związku z tym trzeba zasygnalizować, że od 19 września 2020 r. obowiązują znowelizowane przepisy Prawa budowlanego które w zakresie przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanych wprowadziły spójny system postępowania legalizacyjnego opierający się na wspólnej procedurze.
Na skutek wprowadzonych zmian, postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się obecnie od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego).
W takim postanowieniu organ informuje stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego (lub jego części) oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, jak też o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 p.b.). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną.
Z przedstawionych regulacji wynika zatem, że dla rozstrzygnięcia podlegającego obecnie kontroli sądowej (wydanego na podstawie art. 49e pkt3 Prawa budowlanego) zasadnicze znaczenie miał fakt wydania – na podstawie art. 48 ust.1 Prawa budowlanego – postanowienia o wstrzymaniu robót budowalnych. Wynikające z art. 48 i 49 Prawa budowlanego etapy postępowania legalizacyjnego wskazują bowiem jednoznacznie, że to właśnie na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, organ dokonuje kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego którego dotyczy legalizacja. Warunkiem zainicjowania postępowania legalizacyjnego jest bowiem stan faktyczny konkretnej sprawy, z którego wynika, że inwestor - pomimo obowiązku - nie dokonał zgłoszenia bądź nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektu, dopuszczając się w ten sposób samowoli budowlanej. Wymaga to oczywiście poprawnej kwalifikacji samowolnie wykonanych robót budowlanych i ich oceny z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. Okoliczność ta przesądza bowiem o tym, czy w ogóle prowadzenie postępowania legalizacyjnego w danym przypadku jest zasadne. Rolą organu wydającego postanowienie o wstrzymaniu robót budowalnych jest zatem prawidłowe dokonanie kwalifikacji prawnej danego obiektu.
W realiach rozpoznawanej sprawy, postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2023 r. PINB wstrzymał budowę zespołu obiektów budowlanych na potrzeby zbierania oraz magazynowania odpadów zlokalizowanych na nieruchomości jak wyżej, tj.: wiaty nad zbiornikami, placu (płyty żelbetowej) pod zbiorniki odpadów płynnych, systemu awaryjnego ujmowania wycieków ze zbiorników wraz z podziemnym zbiornikiem awaryjnym o pojemności 36 m3, podziemnego zbiornika na wody opadowe i roztopowe z połaci dachowych do celów ppoż. o pojemności 108 m3 - wybudowanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę i poinformował stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowej budowli. W powyższym akcie rozstrzygnięto zarówno kwestię charakteru prawnego wzniesionego obiektu, jak i to, że został on wykonany w ramach samowoli budowlanej. Postanowienie to, co należy podkreślić, jest ostateczne. Co więcej, kwalifikacja robót jak i fakt, że dokonane one zostały w warunkach samowoli budowlanej, nie było kwestionowane przez stronę na żadnym etapie postępowania.
Zgodnie z pouczeniem strona złożyła wniosek o legalizację, kilkukrotnie podnosząc w toku postępowania wolę doprowadzenia przedsięwzięcia do stanu zgodnego z prawem, jednakże ostatecznie, pomimo upływu kilkunastu miesięcy postępowania, nie złożyła wymaganych dokumentów legalizacyjnych.
Skoro tego nie uczyniła co w sprawie nie jest sporne - zaistniała przesłanka zobowiązująca organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Zgodnie z bowiem z art. 49e pkt 3 ustawy Prawo budowlane "Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku (...) nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych". Decyzja powyższa ma charakter związany. Oznacza to, że przed jej wydaniem tej decyzji organ nadzoru budowlanego nie bada ponownie charakteru wzniesionego obiektu, czy też okoliczności jego wykonania - tj. czy został on zrealizowany w ramach samowoli budowlanej, czy też nie.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 49e Prawa budowlanego obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody. Jeżeli zatem inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego m.in. nie skorzystają ze swojego uprawnienia i nie złożą stosownego wniosku o legalizację w ustawowym terminie lub mimo wyznaczenia terminu nie przedłożą dokumentów legalizacyjnych, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji o rozbiórce.
W konsekwencji związany charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 49e Prawa budowlanego (zob. wyrok WSA w Warszawie z 4 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1708/22) powoduje, że przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie ustalenie, czy strona skarżąca przedłożyła w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego dokumenty legalizacyjne, czy nie.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że strona skarżąca nie przedłożyła dokumentów legalizacyjnych nakazanych postanowieniem organu powiatowego, ograniczając się jedynie do zasygnalizowania chęci legalizacji i składania kolejnych wniosków o zawieszenie postępowania i zmianę wyznaczonego terminu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że wobec nieprzedłożenia przez skarżącą dokumentów legalizacyjnych orzekające w sprawie organy prawidłowo wydały decyzję o rozbiórce.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, tj. do braku upoważnienia pracowników PINB do przeprowadzanej kontroli, podnieść należy, że podobnie jak w omówionych wcześniej przypadkach, uchybienie takie aby mogło stanowić podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji, musiałoby mieć potencjalny istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w skardze w żaden sposób nie wykazano, że w sprawie mogło zapaść rozstrzygnięcie innej treści, w wypadku wykazania się inspektorów PINB stosownym upoważnieniem. Stąd zarzut ten nie mógł zasługiwać na uwzględnienie.
W odniesieniu do wiążącego się również z kontrolą zarzutu odręcznego obliczania i szacowania wymiarów wykonanych obiektów budowlanych, Sąd wskazuje, że dokładne wymiary robót, tak jak i ustalenie ich inwestora, organ dokonał w oparciu o dane i dokumenty przedkładane przez stronę, która w sposób szczegółowy przedstawiła charakterystykę wykonanych robót i czas ich wykonywania. Skarżąca nie podnosiła zresztą, że fakt wykonywania odręcznych pomiarów podczas kontroli, spowodował nieprawidłową kwalifikację wykonanych samowolnie robót. Przeciwnie, jak zaznaczono wcześniej, kwalifikacja ta nie była kwestionowana na żadnym etapie postępowania.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 151 p.p.s.a orzekł o oddaleniu skargi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło