II SA/Wr 702/04

W IMIENIU RZECZYP[OSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA - Anna Siedlecka/sprawozdawca/ Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak Protokolant - Wojciech Turlej /apl. prok./ po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia prawa własności nieruchomości położonej w Ż. przy ulicy R. [...], oznaczonej nr [...] AM-14 oddala skargę Sygn. akt II SA/Wr 702/04 2 U Z A S A D N I E N I E Burmistrz Miasta i Gminy Ż. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 listopada 2003r. w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabyciu przez użytkowników lub współużytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne (Dz.U. Nr 205, poz. 1991 ze zm.), odmówił G. P. nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w Ż. przy ul. R. [...], oznaczonej numerem [...] AM-14, o pow. [...] ha. Motywując swoje rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, że S. i J. małżonkowie P. umową z dnia [...]r. Rep. A nr [...] otrzymali w użytkowanie wieczyste na okres [...] lat działkę budowlaną opisaną na wstępie. W dniu [...]r. J. P. zmarł, a spadek po nim nabyli na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...]r. sygn. [...]: żona S. oraz synowie T. i G., po 1/3 części każde z nich. Na mocy umowy o dział spadku z dnia [...]r. Rep. A nr [...] wyłącznym użytkownikiem wieczystym został G. P . Wobec tak ustalonego stanu faktycznego sprawy organ uznał, iż wnioskodawca G. P. nie będąc użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości w dniu [...]r., nie spełnia warunków do uwłaszczenia się na tej nieruchomości. Na skutek wniesionego odwołania, w którym G. P. zarzuca organowi zawężającą interpretację przepisu art. 1 powołanej ustawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości uprawnionymi do nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości są osoby fizyczne, będące w dniu [...]r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (czyli 24 października 2001r.) użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne. Do uwłaszczenia, zdaniem Kolegium, niezbędne jest aby wszystkie te trzy przesłanki spełnione zostały łącznie. Odwołujący nie spełnia wymogu bycia użytkownikiem wieczystym w dniu [...]r., gdyż w tej dacie użytkownikami wieczystymi byli jego rodzice S. i J. P . G. P. nabył Sygn. akt II SA/Wr 702/04 3 przedmiotową nieruchomość w udziale 1/3 w dniu [...]r. w drodze dziedziczenia, czyli w chwili otwarcia spadku po ojcu J. P. (postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...]r. sygn. [...]), natomiast prawo do całości użytkowania wieczystego nabył nie wcześniej niż w dniu [...]r., czyli w dacie sporządzenia umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności (Rep. A nr [...]), gdyż o prawie tym decyduje dzień złożenia aktu notarialnego do sądu wieczystoksięgowego. Kwestie zaś następstwa prawnego, którą podnosi w swoim odwołaniu, rozstrzyga art. 1 ust. 2 powołanej ustawy stanowiąc, że prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 art. 1. Odwołujący musiałby być więc następcą prawnym osoby fizycznej, która w obu datach, tj. w dniu [...]r. i w dniu [...]r. była użytkownikiem wieczystym tejże nieruchomości. Ilekroć zaś między tymi datami dochodziło do zmiany użytkownika wieczystego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nabycie prawa własności zostało we wskazanym przepisie przez ustawodawcę wyłączone. W skardze na powyższą decyzję G. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie. Według niego, z brzmienia przepisów ustawy nie wynika by uprawnienie następcy prawnego było określone w taki sposób jak to zostało zinterpretowane przez Burmistrza i SKO. Twierdzi, że przy rozpatrywaniu jego wniosku należało odnieść się do prawa cywilnego, które wyróżnia następstwo prawne pod tytułem ogólnym i szczególnym. W pierwszym przypadku przenosi się na następcę prawnego ogół praw poprzednika, w drugim przeniesione jest jedno prawo lub obowiązek. Istotą następstwa prawnego pod tytułem ogólnym jest to, że nabywca wchodzi w ogół praw wchodzących w skład określonego majątku poprzednika na podstawie jednego zdarzenia prawnego i dochodzi w ten sposób do przejścia praw w stanie niezmienionym, niezależnie od ich charakteru i pochodzenia. Zdaniem skarżącego, z treści art. 1 ust. 1 i ust. 2 nie wynika, że tylko wtedy następca prawny zyskuje uprawnienie do uwłaszczenia, gdy jego poprzednik był użytkownikiem wieczysty jednocześnie w obu datach, tj. [...]r. i [...]r. Dokonana interpretacja organów jest zawężająca i stoi w sprzeczności z przytoczonymi instytucjami prawymi prawa cywilnego. Skarżący jako sukcesor generalny powinien wejść w dokładnie takie same uprawnienia jakie miał spadkodawca. Sygn. akt II SA/Wr 702/04 4 Organy pominęły również fakt, że zmarły J. P. nie był jedynym użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Współużytkownikiem wieczystym była również jego żona, która nabyła to uprawnienie przed [...]r. Następnie w drodze umowy o dział spadku przekazała część swoich uprawnień wynikających ze spadku po mężu i własnego udziału w prawie użytkowania wieczystego przekazując je skarżącemu. Stanowi to dodatkową przesłankę do nabycia przez niego prawa własności nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Kolegium odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, w których skarżący powołuje się na przepisy prawa cywilnego i dokonuje wykładni "następstwa prawnego", z których wywodzi iż nabył uprawnienie do nieodpłatnego nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości wskazało, że tylko i wyłącznie te osoby, które spełniają warunki wymienione w ustawie z dnia 26 lipca 2001r. mogą nabyć nieodpłatnie własność nieruchomości. Do takich osób nie zalicza się wnioskodawca. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje : Skarga jako bezzasadna nie może być uwzględniona. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu pod względem ich zgodności z prawem, a więc zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami prawa procesowego. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd orzekający władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Z istoty sądowej kontroli decyzji administracyjnych wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt administracyjnych sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oznaczona we wstępie wyroku. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowił przepis art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Przepis ust. 1 art. 1 określał przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, jakie musiały być spełnione do uzyskania przez użytkownika (współużytkownika) wieczystego będącego osobą fizyczną, roszczenia o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości wymienionej we wskazanej normie prawnej. Jedną z tych przesłanek było legitymowanie się przez wnioskodawcę prawem użytkowania wieczystego do Sygn. akt II SA/Wr 702/04 5 nieruchomości zarówno w dniu [...]r. jak i w dacie wejścia w życie ww. ustawy, tj. w dniu [...]r. Oznacza to, jak słusznie zauważyły organy obu instancji administracyjnych orzekające w niniejszej sprawie, iż musi istnieć ciągłość podmiotowa w osobie użytkownika wieczystego w obu tych datach. Taka interpretacja wskazanego przepisu wynika zarówno z zastosowania wykładni gramatycznej, jak i z użycia w przepisie spójnika "oraz" między wskazanymi datami, który to spójnik odnosi się niewątpliwie do tej samej osoby fizycznej będącej w obu wymienionych datach użytkownikiem wieczystym nieruchomości. W konsekwencji tak sformułowanego przepisu należy odpowiednio interpretować przepis ust. 2 art. 1 ustawy, który przewiduje legitymację do wystąpienia z wnioskiem o nabycie prawa własności także do następców prawnych osób, o których mowa w ust. 1 tegoż przepisu. Owym następcą prawnym będzie zatem tylko ta osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego, od osób które kwalifikowały się w świetle art. 1 ust. 1 ustawy do wystąpienia o przekształcenie po dniu [...]r. W przypadku wniosku o "uwłaszczenie" pochodzącego od następcy prawnego użytkownika wieczystego ważne jest zatem ustalenie, kiedy osoba ubiegająca się nabyła status użytkownika wieczystego. W rozpoznawanej sprawie skarżący nabył 1/6 udziału do prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ż. przy ul. R. [...] (dz. nr [...] Am-14) w drodze dziedziczenia w chwili otwarcia spadku, tj. w dniu [...]r. Prawo do pozostałej części udziału użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w wymiarze 5/6, skarżący nabył od pozostałych współużytkowników wieczystych, tj. matki (w udziale do 4/6 ) i brata (w udziale do 1/6 ), na skutek zawartej w dniu [...]r. umowy o dział spadku i zniesienie współużytkowania wieczystego działki nr [...] i współwłasności budynku mieszkalno-usługowego w budowie w Ż. przy ul. R. nr [...] ( Rep. A nr [...]). Z powyższego wynika, że skarżący nie spełnia niezbędnej przesłanki do "uwłaszczenia" wynikającej z art. 1 ust. 1 ustawy, a mianowicie legitymowania się prawem użytkowania wieczystego działki nr [...] w dniu [...]r. Skarżący nie spełnia również kolejnej przesłanki wynikającej z ust. 2 art. 1 ustawy, tj. legitymowania się następstwem prawnym od osoby lub osób, które spełniałyby warunki ust. 1 art. 1 ustawy lipcowej. Sąd zauważa dodatkowo, kierując się regułą określoną w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 1153, poz. 1270 ze zm.) mówiącą o tym, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – co umknęło organom orzekającym w sprawie – iż z ustawowego brzmienia art. 1 ust. 1 wynika, że nieruchomość Sygn. akt II SA/Wr 702/04 6 musiała być zabudowana na cele mieszkaniowe już w dniu [...]r. i nadal taką pozostawać w dniu [...]r. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że omawiane prawo przysługuje tylko wtedy, gdy osoba fizyczna była użytkownikiem wieczystym nieruchomości w określonych dwóch datach, zabudowanych na cele mieszkaniowe. Za nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe należy uznać nieruchomość gruntową, na której w dniu [...]r. znajdował się obiekt budowlany przeznaczony na cele mieszkaniowe w takim stanie, który pozwala na stwierdzenie jego istnienia w rozumieniu obowiązujących wówczas przepisów prawa budowlanego. Przy czym, na nieruchomości musiała nadal istnieć zabudowa na cele mieszkaniowe w dniu [...]r. Z załączonych do akt sprawy decyzji administracyjnych wynika, że poprzednicy prawni skarżącego w dniu [...]r. uzyskali decyzję Nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy Ż. udzielającą na ww. działce pozwolenia na budowę warsztatu rzemieślniczo-mechaniczno-ślusarskiego, a następnie decyzją z dnia [...]r. pozwolenie na rozbudowę budynku warsztatowego. Dopiero w dniu [...]r. decyzją nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w T. wydane zostało pozwolenie na adaptację części pomieszczeń warsztatowych na pomieszczenia mieszkalne w budynku mieszkalno-usługowym będącym w trakcie budowy (dz. Nr [...] w Ż.). Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość nie była w ogóle zabudowana w dniu [...]r., natomiast w dniu [...]r. budowa nie była jeszcze zakończona, bowiem skarżący uzyskał pozwolenie na użytkowanie dopiero w dniu [...]r. i tylko co do części prowadzonej inwestycji, obejmującej zakład odnowy biologicznej i instalację gazu płynnego w budynku mieszkalno-usługowym. Reasumując stwierdzić należy, że każda z wskazanych w treści wyroku przyczyn ( brak tożsamości użytkownika/ów/ wieczystego w obu datach oraz brak istnienia budynku mieszkalnego w obu ww. datach) stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę do odmowy stwierdzenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Z powyższych więc względów skarga jako niezasadna, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega oddaleniu.