II SA/Wr 704/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Natalia Galewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi U.S. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej wykonania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym dachu I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 104 kpa oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) nakazał A.K., K.S., G.K., M.Sz. i S.J., jako współwłaścicielom budynku mieszkalnego położonego w P.Z. przy ul. [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w wyżej wymienionym budynku w ten sposób, że do końca 2013 r. wykonać remont dachu poprzez wymianę pokrycia dachowego, wymianę według potrzeb zniszczonych krokwi, ołacenia i innych elementów drewnianej konstrukcji dachowej. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Prawomocnym wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 89/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A.K. i G.K. na powyższą decyzję. Pismem z dnia 18 czerwca 2014 r. J.S. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., że postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt [...], które uprawomocniło się z dniem 8 maja 2014 r., Sąd Rejonowy w K. stwierdził, że J.S. i U.S. nabyli z dniem 1 stycznia 2012 r. przez zasiedzenie udział w nieruchomości położonej w P.Z. przy ul. [...] wynoszący 8,33%. W dniu 13 października 2014 r. J.J., pełnomocnik S.J., zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z wnioskiem o podjęcie działań celem wyegzekwowania ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia remontu dachu. W dniu 22 października 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.) do każdego ze współwłaścicieli przedmiotowego budynku, w tym do U.S., skierował upomnienie, wzywając do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] r. nr [...], w terminie 7 dni od dnia otrzymania upomnienia, z zagrożeniem podjęcia w przypadku niewykonania obowiązku egzekucji administracyjnej. Upomnienie to doręczono U.S. w dniu 30 października 2014 r. W dniu 15 maja 2015 r. doręczono U.S. tytuł wykonawczy nr [...]. Pismem z dnia 20 maja 2015 r. U.S. zgłosiła zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca podała, że nie wywiązanie się przez nią z obowiązku wynika wyłącznie z faktu, że M.Sz. i S.J. nie wyrażają zgody na przeprowadzenie remontu dachu. Zdaniem skarżącej, w prowadzonym postępowaniu doszło do sytuacji z art. 33 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – błędu co do osoby zobowiązanej. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał powyższy zarzut za nieuzasadniony. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że na mocy decyzji ostatecznej z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zobowiązał współwłaścicieli budynku mieszkalnego położonego w P.Z. przy ul. [...] do przeprowadzenia remontu dachu tego budynku. Po zawiadomieniu przez męża skarżącej J.S. o nabyciu przez niego i jego małżonkę udziału w przedmiotowej nieruchomości poinformowano go, że nie zachodzi potrzeba wydawania nowej decyzji w sprawie złego stanu technicznego wyżej wskazanego budynku. Organ podał, że zgodnie z postanowieniem sądowym J. i U.S. stali się współwłaścicielami wyżej wymienionej nieruchomości, w związku z czym przyjmują "niejako z automatu" na siebie wszelkie zobowiązania wynikające z tego faktu, w tym również obowiązki wynikające z decyzji z dnia [...] r. nr [...]. Zaznaczając, że zgodnie z art. 200 kc każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną, Powiatowy Inspektor stwierdził, że nabywając na mocy postanowienia Sądu z dnia 15 stycznia 2014 r. rzeczoną nieruchomość zabudowaną J. i U.S. przejęli w związku z tym wszelkie prawa i obowiązki, w tym wynikający z decyzji z dnia [...] r. nr [...]. W tej sytuacji, zdaniem organu I instancji, podniesiony przez stronę zarzut nie znajduje uzasadnienia. W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie U.S. wniosła o uchylenie tego rozstrzygnięcia w całości i wywodziła, że decyzja z dnia [...] r. nr [...] jej nie dotyczyła. Nie może więc ponosić negatywnych skutków za osoby, które nie wywiązały się z obowiązku nałożonego wyżej wymienioną decyzją. W jej opinii, w przedmiotowym postępowaniu doszło do sytuacji przewidzianej w art. 33 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji przywołując art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podkreślił, że jedynie zarzuty spełniające wymóg ustawowo przewidzianej podstawy podlegają rozpatrzeniu i mogą zostać uwzględnione. Wojewódzki Inspektor stwierdził, że jakkolwiek powołaną przez skarżącą podstawę zgłoszonego w drodze pisma z dnia 20 maja 2015 r. zarzutu można uznać za czyniącą zadość powyższemu warunkowi, to jednak opartego na tej podstawie zarzutu uwzględnić nie sposób. Jako podstawę podnoszonego zarzutu skarżąca wskazała bowiem art. 33 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jest błąd co do osoby zobowiązanego. W piśmiennictwie przyjmuje się, że błąd co do osoby zobowiązanego zachodzi, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek, bądź gdy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego. Stwierdzając, że zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem wskazania w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek, organ podniósł, że w piśmiennictwie wskazuje się, iż sytuacja jak wyżej może być wynikiem błędnego określenia zobowiązanego w tytule wykonawczym przez wierzyciela lub przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W tym drugim przypadku wierzyciel może wystawić tytuł wykonawczy na nowego zobowiązanego. Zobowiązany, wnosząc wówczas zarzut, może kwestionować przejście obowiązku na tę, a nie inną osobę, zaś potwierdzenie tego faktu winno prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy organ II instancji stwierdził, że egzekwowana decyzja faktycznie nie została skierowana do skarżącej bezpośrednio, to jest z imienia i nazwiska. Jednakże przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego stan prawny przedmiotowej nieruchomości uległ zmianie, gdyż postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt [...], które uprawomocniło się z dniem 8 maja 2014 r., Sąd Rejonowy w K. stwierdził, że J.S. i U.S. nabyli z dniem 1 stycznia 2012 r. przez zasiedzenie udział w nieruchomości położonej w P.Z. przy ul. [...] wynoszący 8,33%. Stając się jednym ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości skarżąca weszła, zgodnie z przepisami prawa cywilnego, we wszystkie związane z nią prawa, przysługujące pozostałym współwłaścicielom, jak również we wszystkie związane z nią obowiązki, obciążające pozostałych współwłaścicieli. W opinii Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w takim stanie rzeczy uprawnionym było ze strony organu I instancji oczekiwanie realizacji decyzji nr [...] z dnia [...] r. również przez skarżącą, a tym samym wszczęcie wobec niej postępowania egzekucyjnego z uwagi na jej w tym zakresie zaniechanie. Doszło bowiem do przejścia obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...] r. na skarżącą, a fakt ten potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt [...], co – zdaniem organu – czyni podniesiony przez skarżącą zarzut bezzasadnym. Na powyższe postanowienie U.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podobnie jak w zażaleniu podniosła, że nie była adresatem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] i nie może ponosić negatywnych skutków za osoby, które nie wywiązały się z obowiązku nałożonego wyżej wymienioną decyzją. Podkreślając, że nie brała udziału na żadnym etapie w toczącej się sprawie i nie miała możliwości aktywnego udziału w postępowaniu, skarżąca nie zgodziła się z organami obu instancji, że w niniejszym przypadku doszło do przejścia na nią obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...]. W opinii skarżącej, w przedmiotowym postępowaniu zachodzi sytuacja przewidziana w art. 33 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest ocena zgodności z prawem postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...], zapadłego w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej wykonania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym dachu wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...]. Przepis art. 33 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.) stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego. W niniejszej sprawie skarżąca U.S. zgłosiła zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca zarzuciła, że nie była adresatem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] i nie może ponosić negatywnych skutków za osoby, które nie wywiązały się z obowiązku nałożonego wyżej wymienioną decyzją. Zgodnie z art. 107 § 1 kpa, decyzja powinna zawierać m.in. oznaczenie strony lub stron. Egzekwowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] zawiera takie oznaczenie i jednoznacznie stanowi, że jej adresatem są A.K., K.S., G.K., M.Sz. i S.J.. U.S. nie jest osobą wymienioną w egzekwowanej decyzji. Nie jest też następcą prawnym osób tam wymienionych. Organy administracyjne obu instancji nie wykazały, aby egzekwowany obowiązek przeszedł na U.S. w jakikolwiek sposób. Sam fakt, że skarżąca nabyła wraz z mężem przez zasiedzenie udział w przedmiotowej nieruchomości nie sprawia, że jednocześnie stali się adresatami wspomnianej decyzji. Zauważyć przy tym wypada, że postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt [...], które uprawomocniło się z dniem 8 maja 2014 r., Sąd Rejonowy w K. stwierdził, że J.S. i U.S. nabyli przez zasiedzenie udział w nieruchomości położonej w P.Z. przy ul. [...] wynoszący 8,33% z dniem 1 stycznia 2012 r., a więc przed wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzji z dnia [...] r. nr [...]. W tej sytuacji w rzeczywistości w chwili podejmowania egzekwowanej decyzji byli już współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, chociaż nie był to jeszcze fakt znany organowi wydającemu decyzję. Niemniej jednak nie można uznać, że weszli oni w obowiązki nałożone na innych współwłaścicieli, skoro w czasie ich nakładania też już byli współwłaścicielami, tyle tylko, że niewymienionymi w decyzji z dnia [...] r. nr [...]. W tym stanie rzeczy, skoro U.S. nie jest osobą wymienioną w egzekwowanej decyzji, ani nie jest następcą prawnym osób tam wymienionych, to brak jest podstaw prawnych to prowadzenia przeciwko niej postępowania mającego na celu wyegzekwowanie przedmiotowej decyzji. W tej sytuacji organy egzekucyjne błędnie uznały U.S. za zobowiązaną do jej wykonania. W niniejszej sprawie zachodzi więc błąd co do osoby zobowiązanego. Mając na względzie powyższe – stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.