II SA/Wr 705/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz przedłużenie terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S.Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia 1. odmówić przedłużenia terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy; 2. pozostawić bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. S.Ś. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. (Nr [...]) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału II do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie S. Ś. prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych oraz "prolongowanie terminu" do wykonania powyższego wezwania Sądu. Pismem z dnia 27 stycznia 2011 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu poinformowaną skarżącą, że wniosek o przyznania prawa pomocy winien zostać złożony na urzędowym formularzu i wezwano ją do jego złożenia w terminie 7 dni, pod rygorem jego pozostawienia bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wezwania pełnomocnik skarżącej wniósł "o przedłużenie terminu wykonania wypełnienia i podpisania dołączonego formularza". Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 1 marca 2011 r. przedłużono S.Ś. o kolejne siedem dni termin do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi. Pismem, które wpłynęło do tutejszego Sądu w dniu 1 marca 2011 r. skarżąca wskazała, że jedynym jej źródłem utrzymania jest emerytura, którą w całości przeznacza na koszty leczenia. Przedłożyła nadto roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2010 oraz karty informacyjne leczenia szpitalnego. W dniu 31 marca 2011 r. S. Ś. złożyła "Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania", które jednak nie stanowiło urzędowego formularza stosowanego w procedurze sądowoadministracyjnej, lecz właściwe było w postępowaniu przed sądem powszechnym. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2011 r. referendarz sądowy po raz kolejny wyjaśnił, że dla skuteczności złożenia wniosku wymagane jest jego wniesienie na określonym przez ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi formularzu. Taki też formularz został przesłany skarżącej zobowiązując ją do jego wypełnienia i przesłania do tutejszego Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zarządzenie to zostało doręczone skarżącej w dniu 26 kwietnia 2011 r., a zatem zakreślony termin upłynął wraz z dniem 4 maja 2011 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym skarżąca wniosła o "prolongowanie terminu z urzędu do spełnienia wskazanych powyżej zobowiązań", wskazując, że z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie w ciągu 7 dni wykonać powyższego wezwania. Zarządzeniem z dnia 12 maja 2011 r., doręczonym w dniu 1 czerwca 2011 r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przedłużenia terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik skarżącej w dniu 8 czerwca 2011 r. złożył skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 § 1 powyższej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 powyższej ustawy), o jakim mowa w § 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 wskazanej ustawy). W uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I OPS 1/08) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że niezachowanie określonego w art. 252 § 2 wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej. W rozpoznawanej sprawie pomimo dwukrotnego wezwaniu Sądu – odpowiednio z 27 stycznia 2011 r. oraz 4 kwietnia 2011 r. oraz pouczeniu o treści art. 257 ustawy strona skarżąca nie złożyła na przesłanym jej urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, co też winno skutkować - w myśl art. 257 powyższej ustawy – pozostawieniem złożonego w niniejszej sprawie wniosku bez rozpoznania. Stosownego druku nie nadesłał także pełnomocnik wnioskodawczyni przy wniesionym sprzeciwie. Wyjaśnić przy tym należy, że wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym został przewidziany przez prawodawcę i Sąd nie jest uprawniony do zwalniania kogokolwiek z obowiązku jego składania. Nie zasługuje nadto na uwzględnienie złożony przez S. Ś. wniosek o przedłużenie terminu do wypełnienia i podpisania przesłanego urzędowego formularza o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 84 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu, a także skrócić termin sądowy na wniosek strony. Przedłużenie terminu sądowego bez względu czy ma miejsce z urzędu czy na wniosek, może więc nastąpić tylko z ważnej przyczyny, przez którą należy rozumieć istnienie zobiektywizowanych czynników, uniemożliwiających dochowanie wyznaczonego terminu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 211). W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że zarządzeniem z dnia 1 marca 2011 r. wnioskodawczyni został już raz formalnie przedłużony termin do złożenia wniosku. Dwukrotnie nadto przesłano jej urzędowy formularz wraz z pouczeniem, że rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania dotyczy sytuacji zaniechania złożenia wniosku na urzędowym formularzu, a nie przesłania wymaganych dokumentów potwierdzających trudną sytuację majątkową wnioskodawczyni uzasadniającą przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Co więcej, wnioskodawczyni odpowiadała w terminie na wysyłane do niej pisma referendarza – składając stosowne wnioski o przedłużenie terminu. Nadesłała nawet na urzędowym formularzu oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, który jednak właściwy jest w postępowaniu przed sądami powszechnymi, a nie administracyjnymi. Wobec powyżej opisanych okoliczności nie sposób przyjąć, że w niniejszej sprawie zachodzi przyczyna uniemożliwiająca dochowanie wyznaczonego terminu, skoro w wyznaczanych terminach wnioskodawczyni podejmowała - inne niż wskazane w stosownych pismach - czynności przed tutejszym Sądem. W tejże sytuacji złożony wniosek o przedłużenie terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając zatem na względzie powyższe i kierując się dyspozycją z art. 84 i art. 257 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.