II SA/Wr 705/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-12-13

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Mieczysław Górkiewicz, Halina Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek mieszkalny, ujęty w wojewódzkim wykazie zabytków, ale nie wpisany do rejestru zabytków, podlega ochronie konserwatorskiej w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, co skutkuje koniecznością uzyskania pozwolenia na rozbiórkę?
Ratio decidendi
Budynek ujęty w wojewódzkim wykazie zabytków podlega ochronie konserwatorskiej w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, nawet jeśli nie jest wpisany do rejestru zabytków. Wpis do rejestru zabytków lub objęcie ochroną konserwatorską jest warunkiem koniecznym do zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Skoro budynek był ujęty w wykazie zabytków, organy prawidłowo uznały, że zgłoszenie sprzeciwu było zasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.W. na decyzję Wojewody D., która utrzymała w mocy sprzeciw Starosty K. w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku mieszkalnego. Inwestor zarzucał, że budynek nie podlega ochronie konserwatorskiej, ponieważ nie jest wpisany do rejestru zabytków, a jedynie ujęty w wojewódzkim wykazie zabytków. Organy administracji uznały, że ujęcie w wykazie jest wystarczające do objęcia ochroną konserwatorską, co skutkuje koniecznością uzyskania pozwolenia na rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R.W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku mieszkalnego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Wojewoda D., przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), po rozparzeniu odwołania R.W., od decyzji Starosty K. z dnia [...] r. (Nr [...]), którą wniesiono sprzeciw w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku mieszkalnego położonego w K.-Z. na działce AM - 17. obręb S. utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że starosta w motywach decyzji zauważył, że budynek mieszkalny, który ma być rozebrany podlega ochronie konserwatorskiej i figuruje w wykazie zabytków, zatem ustawa nakłada na organ architektonicznobudowlany obowiązek zgłoszenia sprzeciwu do zgłoszenia rozbiórki takiego budynku, stosownie do treści art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane. Od tej decyzji odwołał się inwestor zarzucając, że ewidencja zabytków (wykaz wojewódzkiego konserwatora zabytków) nie jest formą ochrony zabytków, o jakiej mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 75, poz. 1446 ze zm. Według odwołującego się sporny budynek nie podlega konserwatorskiej ochronie w rozumieniu art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami )t . j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.) Inwestor zarzuca, że wskazana ustawa w art. 21 stanowi podstawę do sporządzenia programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy. Według strony odwołującej się oznacza to, że budynek nie jest objęty ochroną konserwatorską. Odwołujący się wskazuje również na treść art. 8 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz zmianie niektórych ustaw, który stanowi, że do czasu sporządzenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje o pozwoleniu na budowę wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Jednakże, zdaniem strony przepis ten stracił moc na podstawie art. 6 ust. 2 tej ustawy. Inwestor wskazał także w odwołaniu, że (jego zdaniem) organ pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego istotne w sprawie jest, że budynek, którego postępowanie dotyczy nie jest w rejestrze zabytków, jest niższy niż 8 m i znajduje się w odległości od granicy większej niż połowa jego wysokości, a tym samym, zgodnie ze wskazanym przepisem nie wymaga pozwolenia na rozbiórkę. Wojewoda nie podzielił zarzutów odwołania. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z treścią art. 31 ust. pkt 1 Prawa budowlanego, pozwolenia nie wymaga rozbiórka budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską o wysokości poniżej 8 m., jeżeli ich odległość od granicy dz\iałki jest nie mniejsza niz połowa wysokości. W analizowanej sprawie budynek, objęty zgłoszeniem jest ujęty jako zabytek w wykazie D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ujęcie go w tym wykazie sprawia, że podlega ochronie konserwatorskiej. Organ dodaje, że pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego nie jest wymagane o ile nie jest on wpisany do rejestru zabytków lub nie jest objęty ochroną konserwatorską. Skargę na ostateczną decyzje w sprawie złożył inwestor. W skardze podniósł zarzuty zbieżne z odwołaniem. Strona skarżąca wskazuje, że art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wymienia formy ochrony zabytków i wśród nich nie jest wymieniona ewidencja zabytków, o której mowa w art. 21 ustawy. Organy zatem dokonały nieuprawnionego rozszerzenia ochrony zabytków na te z nich, które objęte są jedynie ewidencją. Niewłaściwe uznanie, ze budynek podlega ochronie konserwatorskiej doprowadziło organy do niewłaściwego uznania, że na przeszkodzie przyjęciu zgłoszenia stoi przepis art 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Dodatkowo strona wskazuje na treść art. 39 Prawa budowlanego wskazując, że ustawodawca uzależnił pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego od zgody organu konserwatorskiego wtedy, gdy mamy do czynienia z obiektem wpisanym do rejestru zabytków, lub ujętym w gminnej ewidencji zabytków. Reasumując strona skarżąca zarzuca organom naruszenie art. 7, 8, 9 , 11 oraz 107 § 3 kpa, a organowi odwoławczemu także art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Wskazując na wykazane naruszenia skarga zmierza do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia, wydane w toku postępowania administracyjnego, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwana dalej w skrócie "p.p.s.a." - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) , w tym także na decyzje wydane na podstawie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. W ocenie Sądu skarga nie mogła być uwzględniona, kwestionowana decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają bowiem prawa. Podstawę materialnoprawną kontrolowanych decyzji stanowi art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Orzekające w niniejszej sprawie organy - stosując ten przepis - wskazały, że roboty budowlane stanowiące rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr 528/1, A.M. - 17obręb S. w K.Z. wymagają uzyskania pozwolenia na ich wykonanie od konserwatora zabytków. W ocenie organu I instancji przedmiotowa nieruchomość wpisana została do rejestru zabytków, co potwierdza, dostępny powszechnie i umieszczony na stronie internetowej http://http://wosoz.ibip.wroc.pl/public/?id=2589 wykaz zabytków. Wbrew odmiennym twierdzeniom skargi należy podnieść, że stosownie do rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (D. U. Nr 113 poz. 661), wydanego na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami "rozporządzenie określa (między innymi) sposób prowadzenia rejestru zabytków (§ 1). Rejestr zabytków prowadzony jest w formie ksiąg o odpowiednich parametrach (§ 2), a dla każdej księgi prowadzi się alfabetyczny skorowidz miejscowości z wykazem zabytków znajdujących się na ich terenie (§ 3). Przytoczone unormowania w sposób jednoznaczny potwierdzają stanowisko organów, że nieruchomość ujęta w wykazie jest nieruchomością objętą rejestrem zabytków, co przesądza o trafności kontrolowanych orzeczeń. Trzeba bowiem przypomnieć, że stosownie do treści art. 31. Prawa budowlanego pozwolenia nie wymaga rozbiórka: 1) budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską - o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości. Ustalony stan faktyczny sprawy wskazuje, że budynek zgłoszony do rozbiórki został wpisany do rejestru zabytków. Na marginesie można jeszcze wskazać, że umieszczony na stronie internetowej wykaz zabytków dla miejscowości K. określa budynek, jako posadowiony pod adresem S. i nie posługuje się numerem działki z katastru (a takim oznaczeniem posługuje się zgłoszenie i organy), jednakże z dołączonej do wniosku mapki i co potwierdził na rozprawie skarżący, jest to ta sama nieruchomość. Reasumując skarga podlegała oddaleniu, po myśli art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło