II SA/Wr 708/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-02-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która nie przepracowała co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jako bezrobotna, może zostać przyznany zasiłek przedemerytalny, nawet jeśli spełnia inne warunki ustawowe?Ratio decidendi
Zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej łącznie określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Niespełnienie choćby jednego z tych warunków, w tym wymogu przepracowania co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, uniemożliwia przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Sąd administracyjny bada jedynie zgodność decyzji z prawem, a nie jej słuszność czy sprawiedliwość społeczną.Stan faktyczny
Skarżący S. N. złożył skargę na decyzję Wojewody D. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu W. odmawiającą przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na niespełnienie przez skarżącego wymogu 365 dni zatrudnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację jako bezrobotny (posiadał 349 dni) oraz utratę statusu bezrobotnego z powodu podjęcia działalności gospodarczej. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając łączne spełnienie przesłanek. Skarżący argumentował, że zabrakło mu 10 dni do wymaganego okresu zatrudnienia, a sytuacja wynikała z wypadku i zmian przepisów, a także kwestionował okresy przerw w ubezpieczeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: NSA Jolanta Sikorska Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant: Agnieszka Figura po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. N. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Starosta Powiatu W., powołując się na art. 6 pkt 6 lit. a) i b) oraz art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) i art. 104 kpa, odmówił skarżącemu S. N. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że pismem z dnia [...]r. S. N. zwrócił się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Skarżący przyznał przy tym, iż nie spełnia warunku 365 dni zatrudnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji, bowiem z przyczyn niezależnych od siebie zabrakło mu 10 dni. Uważa jednak, iż posiadając ogólny okres zatrudnienia w wymiarze [...] lat został skrzywdzony nie przyznaniem mu wnioskowanego zasiłku. Podniósł ponadto, że przez ostatnie [...] lat pracował jako taksówkarz, jednak w dniu [...]r. uległ wypadkowi, w którym był osobą poszkodowaną. W wyniku wypadku jego samochód został zniszczony, przez co utracił swoje narzędzie pracy.
Starosta podał, iż na podstawie karty rejestracyjnej ustalono, że skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...]r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż nie pozostawał w zatrudnieniu przez 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji. Nie spełniał więc warunku, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ podał, że opierając się na świadectwach pracy oraz okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ustalono, iż skarżący w dacie rejestracji legitymował się 349 dniami zatrudnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji.
Wskazując na powyższe oraz powołując się na art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu organ I instancji wywodził, że skarżącemu nie może zostać przyznany zasiłek przedemerytalny, ponieważ nie był zatrudniony przez 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji oraz utracił status bezrobotnego z powodu podjęcia z dniem 21 października 2001 r. działalności gospodarczej.
Odwołując się od tej decyzji S. N. wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego podnosząc, że posiada [...]-letni okres zatrudnienia, przy czym przepisy uległy zmianie z dniem 1 stycznia 2002 r. i nie ma już możliwości otrzymania wnioskowanego zasiłku nawet po przepracowaniu 365 dni.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podnosząc, że wszystkie przesłanki zawarte w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu muszą być spełnione łącznie, stwierdził, iż skarżący nie spełnia warunku do przyznania prawa do zasiłku, gdyż w okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji legitymował się 349 dniami zatrudnienia wobec wymaganych przez ustawę 365 dni, a ponadto decyzją z dnia [...]r. orzeczono o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu podjęcia działalności gospodarczej. Organ II instancji podkreślił, że z dokumentów dołączonych do odwołania wynika, iż pomimo opłacania przez skarżącego składek ubezpieczeniowych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej do końca [...]r. skarżący nie spełnia nadal warunków posiadania 365 dni zatrudnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji z uwagi na 6-miesięczną przerwę okresów ubezpieczenia (od [...]r. do [...]r.).
Na powyższą decyzję S. N. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zarzucając tej decyzji niezgodność z prawem i stanem faktycznym skarżący oświadczył, że podany w decyzji okres 6 miesięcy przerwy okresów ubezpieczenia od [...] do [...] r. jest błędny i niezgodny ze stanem faktycznym. Wskazując na wynikający z zapisów w książeczce ubezpieczeniowej okres od [...] do [...] r. stwierdził, iż za ten okres należał mu się zasiłek dla bezrobotnych, ponieważ utracił warsztat pracy - taksówkę i był poszkodowany w wypadku. Podał, że o zasiłek nie wystąpił, gdyż zachorował na zapalenie żył i lekarz zalecił mu zmianę pracy - nie mógł prowadzić taksówki.
Skarżący podniósł, że chcąc spełnić wymóg 365 dni zatrudnienia w okresie 18 miesięcy zdecydował się opłacać składki ZUS do [...]r., gdyż taki termin wyliczył mu kierownik działu ewidencji, jednak z telewizji dowiedział się, iż "zasiłek w roku 2002 już nie będzie obowiązywał". Dlatego do swojego odwołania dołączył "ciąg dalszy z dnia [...]". Jednocześnie wyrejestrował działalność z ZUS-u z dniem [...]r.
Wskazując, że w dniu [...]r. sporządzono kserokopie dowodów wpłat na rzecz ZUS-u oraz na przedłożenie w urzędzie pracy decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, skarżący oświadczył, iż uważa, że na koniec [...] r. spełniał wszystkie wymogi niezbędne do uzyskania wnioskowanego zasiłku, ponieważ był osobą bezrobotną i płacił składki na ZUS do [...]r., a spełnić warunku 365 dni nie mógł, gdyż zmieniło się prawo. Wniósł o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego z obowiązującymi w 2001 r. przepisami.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) mające zastosowanie w czasie wydawania kwestionowanych decyzji.
Stosownie do art. 37j ust. 1 pkt 1 tej ustawy zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn
Warunki określone w cytowanym przepisie muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że niespełnienie choćby jednego z nich uniemożliwia przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że skarżący posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący powyżej 35 lat. Rozważyć zatem trzeba, czy w czasie orzekania przez organy administracyjne skarżący spełniał określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu bezrobotnym jest w szczególności osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, która nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności.
Z przedłożonej przez skarżącego decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] wynika, że z dniem [...]r. wykreślono z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany w dniu [...]r. dotyczący działalności gospodarczej zgłoszonej przez skarżącego. W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż pismem z dnia [...]r. skarżący powiadomił o likwidacji działalności gospodarczej i oświadczył, że zaprzestał prowadzić tę działalność z dniem [...]r.
Z treści tej decyzji wynika, że w czasie składania wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego i w chwili orzekania przez organ I instancji skarżący nie był osobą bezrobotną. Nie spełniał zatem wówczas jednego z warunków określonych w art. 37j cytowanej wyżej ustawy, koniecznych do przyznania wnioskowanego zasiłku.
Przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzależnia prawo do zasiłku dla bezrobotnych między innymi od wykonywania pracy łącznie przez okres co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania.
W niniejszej sprawie jest poza sporem, że S. N. w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania nie wykonywał pracy przez okres co najmniej 365 dni, lecz wykonywał ją jedynie przez 349 dni.
Zarówno przywoływany przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jak i żaden inny przepis tej ustawy, nie przewiduje możliwości przyznania zasiłku dla bezrobotnych osobie, która w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania przepracowała okres krótszy od 365 dni. Nie ma przy tym znaczenia, czy osoba taka we wspomnianym okresie w ogóle nie pracowała, czy też przepracowała nawet 364 dni. Wymogiem ustawowym jest bowiem przepracowanie co najmniej 365 dni i ustawa ta nie przewiduje wyjątków od tej zasady.
Skoro zatem osoba, która przepracowała w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania jedynie 349 dni nie spełnia warunków koniecznych do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to tym samym nie spełnia warunków do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu pozwala bowiem na przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego jedynie osobie spełniającej warunki do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Tak więc nawet gdyby skarżący nie podjął działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności i spełniałby określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego, to nie spełniał jednocześnie warunków do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W tej sytuacji organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że skarżący nie spełniał wszystkich wymogów ustawowych koniecznych do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, a ponieważ obowiązująca wówczas ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wymagała łącznego ich spełnienia, fakt, że skarżący część z tych warunków spełniał, legitymując się w szczególności przeszło [...]-letnim okresem zatrudnienia, nie był wystarczający do przyznania mu prawa do wnioskowanego zasiłku.
Zauważyć wypada, że skarżący nie kwestionował faktu, iż nie przepracował wymaganych przez ustawę co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, a jedynie powoływał się na okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja taka powstała wskutek zdarzeń od niego niezależnych, na które nie miał wpływu i które sprawiły, że nie przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego w jego konkretnej sytuacji jest niesprawiedliwe i krzywdzące.
Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, bądź też nie narusza prawa w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego.
Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło