II SA/Wr 71/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzewa - świerku pospolitego I. uchyla decyzje I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta O., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 83 ust. 1, 3, 4 i art. 86 ust. 1 pkt 2, 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 627), przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. Nr 237, poz. 1419) oraz art. 81 i art. 104 kpa, odmówił skarżącej T.S. zezwolenia na usunięcie drzewa gatunku świerk pospolity o obwodzie pnia 55 cm mierzonym na wysokości 130 cm, z obszaru nieruchomości dz. nr 64, AM-100, obręb O.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że jako przyczynę zamierzonego usunięcia drzewa skarżąca podała utrudniony dojazd do wiaty garażowej. Po przeprowadzeniu oględzin stwierdzono, że objęte wnioskiem drzewo to "okazały świerk pospolity w wieku powyżej 10 lat, o malowniczym pokroju i bardzo dobrym stanie zdrowotnym, będący cennym siedliskiem ptaków", usytuowane w odległości 1,5 m od ogrodzenia i 7 m od wiaty garażowej. W związku z powyższym orzeczono jak wyżej. W odwołaniu od tej decyzji T.S. wywodziła, że odległość drzewa od wiaty garażowej jest zbyt mała i uniemożliwia swobodny wjazd i wyjazd samochodu opel corsa o długości 4 m. Wskazała ponadto na długi termin rozpatrywania sprawy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył art. 83 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy o ochronie przyrody i powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził, że powołane normy nie określają żadnych szczegółowych przesłanek obligujących organ administracji do udzielenia takiego pozwolenia lub odmowy jego wydania, a rozstrzygnięcie sprawy w tym przypadku odbywa się w granicach tzw. uznania administracyjnego. Działając w jego granicach organ winien rozważyć, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym wypadku celowe. Wskazując, iż granice uznania administracyjnego wyznacza art. 7 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że wydanie zezwolenia na wycięcie drzew następuje w sytuacji, gdy organ uzna, że cel ustawy o ochronie przyrody, jakim jest ochrona istniejących zadrzewień, nie sprzeciwia się takiemu zezwoleniu, dokona rozważenia interesu społecznego i interesu właściciela nieruchomości składającego wniosek, uznając prymat interesu tego ostatniego. Organ winien w każdej sprawie indywidualnie rozważyć kolizję interesu społecznego i interesu właściciela nieruchomości. W opinii Kolegium, uwzględnienie interesu publicznego w sprawach o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew i krzewów sprowadzać się będzie przede wszystkim do dbałości o ochronę przyrody. Powołując się na art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 8 i 9, art. 5 pkt 27, art. 83, art. 85, art. 88 i art. 125 ustawy o ochronie przyrody oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ odwoławczy zaznaczył, że we wniosku inicjującym postępowanie strona wskazała jako przyczynę uzasadniającą usunięcie przedmiotowego drzewa utrudnienie dojazdu do garażu. Zdaniem organu, argumenty wniosku wskazujące na ograniczenia w swobodnym korzystaniu z nieruchomości niewątpliwie można zaliczyć do przesłanki, o której mowa w art. 125 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, jednak nie sposób uznać, aby samo utrudnienie w dojeździe do garażu mogło uzasadniać usunięcie przedmiotowego drzewa. Dojazd ten jest bowiem możliwy. Brak spornego drzewa uczyniłby ten dojazd łatwiejszym, jednak odległość drzewa około 7 m od wjazdu do wiaty garażowej nie uniemożliwia go i kierowca o przeciętnych umiejętnościach będzie w stanie manewr ten wykonać, tym bardziej, jeśli dysponuje stosunkowo niewielkim samochodem, takim jak opel corsa. Poziom trudności parkowania w takim przypadku, zdaniem Kolegium, "nie odbiega od sytuacji powszechnie spotykanych na drodze np. przy parkowaniu przed większymi sklepami, centrami handlowymi, czy w ogóle w centrum miasta". Podkreślając ponadto, że okazały rozmiar przedmiotowego drzewa i jego bardzo dobry stan zdrowotny sprawia, że roślina ta jest okazem cennym przyrodniczo, organ odwoławczy stwierdził, że po wyważeniu interesu społecznego i interesu właściciela nieruchomości składającego wniosek, należało uznając prymat tego pierwszego odmówić wydania zezwolenia na usunięcie przedmiotowego drzewa. Zaskarżoną decyzję, jako odpowiadającą prawu, należało więc utrzymać w mocy. W odniesieniu do zarzutu niezałatwienia sprawy w terminie Kolegium podkreśliło, że niewydanie rozstrzygnięcia w terminie określonym w art. 35 kpa nie ma wpływu na jego treść. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła T.S.. Podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji w skardze wskazano na długi termin rozpatrywania sprawy oraz podniesiono, że usytuowanie drzewa utrudnia swobodny wjazd i wyjazd samochodu z wiaty garażowej. Podkreślono, że na posesji skarżącej rośnie 28 drzew, a przedmiotowe drzewo nie jest siedliskiem ptaków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 627 z późn. zm.), a procedurę ich podjęcia regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 83 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, (...), po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Po myśli ust. 3 art. 83, wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Zgodnie z art. 125 cytowanej ustawy, rośliny, zwierzęta lub grzyby, a także ich siedliska, nieobjęte formami ochrony przyrody mogą być niszczone lub zabijane jedynie w związku z: 1) realizacją zadań uzasadnionych potrzebami ochrony przyrody; 2) prowadzeniem badań naukowych lub edukacją; 3) racjonalną gospodarką; 4) amatorskim połowem ryb; 5) zbiorem na własne potrzeby; 6) prowadzeniem akcji ratowniczej; 7) bezpieczeństwem powszechnym; 8) bezpieczeństwem sanitarnym i weterynaryjnym; 9) ochroną życia i zdrowia ludzi; 10) zapobieganiem skutkom klęski żywiołowej lub ich usuwaniem. Stosownie do art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wedle art. 107 § 3 kpa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Mając na uwadze treść przytoczonych wyżej przepisów prawa materialnego zgodzić się należy z Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W., że argumenty wniosku skarżącej o wycięcie drzewa wskazujące na ograniczenia w swobodnym korzystaniu z nieruchomości można zaliczyć do przesłanki, o której mowa w art. 125 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody. Racjonalna gospodarka wymaga umożliwienia normalnego niezakłóconego korzystania z działki i znajdujących się na niej urządzeń przez jej właścicieli i użytkowników. W realiach niniejszej sprawy racjonalna gospodarka obejmuje w szczególności zwykłe korzystanie z wiaty garażowej. Normalne, zwykłe korzystanie z takiej wiaty zgodnie z jej przeznaczeniem wymaga niezakłóconego, bezpiecznego dla pojazdu i jego użytkownika, wjazdu i wyjazdu samochodem osobowym, bez obawy jego uszkodzenia. Wymaga zatem umożliwienia wjazdu do wiaty i wyjazdu z niej pojazdem samochodowym nie tylko "stosunkowo niewielkim", jak opel corsa, ale każdym samochodem osobowym, o co najmniej przeciętnej długości, a więc także dłuższym niż auto aktualnie eksploatowane przez skarżącą. Zwykłym przeznaczeniem wiaty garażowej usytuowanej na działce jest parkowanie w niej samochodem osobowym o różnych wymiarach, a więc nie tylko pojazdem niewielkim, czy "stosunkowo niewielkim". Przykładowo wskazać należy – pozostając przy marce opel, to jest marce samochodu skarżącej – że wśród pojazdów osobowych tej marki od corsy wyraźnie większe i dłuższe są tak popularne auta, jak opel astra, vectra, insignia czy omega. Każdy z takich pojazdów, czy odpowiadających im modeli innych marek, powinien bez większego trudu móc zaparkować w przedmiotowej wiacie garażowej. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że – jak już wyżej zauważono – korzystanie z przedmiotowej wiaty garażowej jest możliwe – choć utrudnione – w przypadku samochodu opel corsa. Korzystanie z omawianej wiaty w przypadku dłuższego samochodu (a większość przeciętnych samochodów osobowych jest dłuższa od stosunkowo krótkiej corsy) byłoby albo jeszcze bardziej utrudnione (w przypadku pojazdów niewiele większych) albo (w przypadku większości pojazdów) w ogóle niemożliwe – z uwagi na objęte wnioskiem skarżącej drzewo. Drzewo to uniemożliwia zatem racjonalną gospodarkę nieruchomością skarżącej. W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 125 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 7 kpa, gdyż w niedostateczny sposób wzięto pod uwagę słuszny interes skarżącej mającej prawo do normalnego korzystania ze swojej własności. Mając na uwadze – słusznie podkreślany przez organy administracyjne – interes społeczny polegający na dbałości o ochronę przyrody, zauważyć wypada, że zgodnie z art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, wydanie objętego wnioskiem skarżącej zezwolenia, może być uzależnione od przesadzenia przedmiotowego drzewa w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo – zwłaszcza gdyby jego przesadzenie nie było możliwe – zastąpienia go innym drzewem bądź innymi drzewami. W ten sposób środowisko przyrodnicze nie odniosłoby żadnej szkody, a słuszny interes skarżącej nie zostałby naruszony. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.