II SA/Wr 710/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-12-09
Skład orzekający: Halina Kremis, Władysław Kulon, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, w tym dotycząca przewodów kominowych, jest zgodna z prawem, gdy skarżący kwestionuje zakres nałożonych obowiązków oraz kwestie cywilnoprawne związane ze współwłasnością?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja DWINB, utrzymująca w mocy decyzję PINB nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, nie narusza prawa materialnego ani procedury administracyjnej. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo działały w ramach swoich kompetencji, nakładając solidarnie obowiązki na współwłaścicieli, a kwestie cywilnoprawne i podział kosztów należą do właściwości sądów powszechnych. Stwierdzone zagrożenie dla życia i zdrowia uzasadniało interwencję.Stan faktyczny
Właściciel budynku złożył skargę na decyzję DWINB, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, w tym dotyczących przewodów kominowych. Skarżący kwestionował zakres nałożonych obowiązków, zarzucając organom naruszenie jego praw jako współwłaściciela oraz nieprawidłowe rozstrzygnięcie kwestii związanych z podłączeniem wędzarni i pieca CO do wspólnego przewodu kominowego. Organy administracji ustaliły, że stan techniczny budynku, w szczególności przewodów kominowych, stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia, co uzasadniało nałożenie obowiązków usunięcia nieprawidłowości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon – spr. Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. - (dalej DWINB), - podając w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., nr 267) - (dalej - k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania A. M. utrzymał w mocy w zasadniczej części decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. - (dalej - PINB) w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, z dnia [...] r. nr[...] , uchylając ją w części dotyczącej wskazanego w niej terminu, z jednoczesnym wyznaczeniem nowego terminu. Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy, w której zapadła zaskarżona decyzja.
Pismem z dnia 23 grudnia 2013 r. skierowanym do PINB dla miasta W. A.M. wystąpił o interwencję w związku z czwartym już zapaleniem się przewodu kominowego w budynku przy ul. P. [...] we W. Organ nadzoru budowlanego pismem z dnia 30 grudnia 2013 r. poinformował o wszczęciu postępowania zakreślając jego przedmiot jako ,,zagrożenie wynikające z nieprawidłowego stanu technicznego instalacji grzewczo-kominowych oraz nieprawidłowego zwentylowania pomieszczenia kotłowni w piwnicy budynku przy ul. P. [...] we W., dz. nr[...], AM-[...], obręb Ś. Jednocześnie poinformowano strony postępowania o wyznaczeniu terminu oględzin/kontroli oraz wezwano współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości do przedłożenia dokumentacji związanej z utrzymaniem budynku.
Po przeprowadzeniu w dniu 17 stycznia 2014 r. oględzin przedmiotowego budynku oraz udokumentowaniu stanu faktycznego w stosownym protokole, organ uznał, że wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia uzależnione jest od dodatkowych ustaleń odzwierciedlających stan faktyczny obiektu. Kierując się tą zależnością, w dniu [...] r. wydano postanowienie nr[...], którym w oparciu o art. 81c ust. 1 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz.1409) nakazano S.K. i A.M., jako współwłaścicielom budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, zlokalizowanego przy ulicy P. [...] we W. dostarczenie do organu nadzoru budowlanego - w terminie 7 dni, od dnia doręczenia postanowienia następujących dokumentów:
- protokołu z kontroli bezpiecznego użytkowania obiektu budowlanego przeprowadzonej w trybie art. 62 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane,
- protokołów z ostatnich okresowych kontroli stanu technicznego przeprowadzonych na podstawie art.62 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo budowlane w zakresie - przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), t.j. wykonanych w latach od 2010 - 2013,
- protokołów z ostatniej okresowej, pięcioletniej kontroli stanu technicznego budynku przeprowadzonej na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia,
- uprawnień osób przeprowadzających w/w kontrole obiektu oraz ekspertyzę ( wraz z zaświadczeniami o przynależności do izby samorządu zawodowego aktualnymi na dzień przeprowadzonych kontroli, dyplom mistrza kominiarskiego - w odniesieniu do przewodów kominowych).
Wobec niepełnego wykonania nakazu wynikającego z powyższego postanowienia, zawiadomieniem z dnia [...]r. wezwano współwłaścicieli przedmiotowego budynku do przedłożenia wymienionych w nim dokumentów i opracowań. Jak wskazuje materiał dowodowy sprawy, podobnie jak w przypadku postanowienia nr[...], wezwanie do przedłożenia dokumentów pozostało bezskuteczne. Niemniej jednak informacje wynikające z pisma inicjującego postępowanie oraz ustalenia poczynione w trakcie oględzin ugruntowały organ administracyjny w przekonaniu o nieodpowiednim stanie technicznym budynku powodującym realne zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Wobec faktu, iż brak dostatecznych dokumentów uniemożliwiał, na tym etapie postępowania, wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia nakierowanego na usunięcie nieprawidłowości, PINB dla miasta W. w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...], którą opierając się na art. 62 ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał S. K. i A.M.:
- przeprowadzenie kontroli przedmiotowego budynku, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych),
- kontroli bezpiecznego użytkowania obiektu budowlanego przeprowadzonej w trybie art. 62 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego,
- sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego przy ulicy P.[...] we W. - w szczególności odnoszącej się do stanu technicznego kominów znajdujących się w przedmiotowym obiekcie, a zwłaszcza odnoszącej się do kwestii wystąpienia nieszczelności przewodów kominowych oraz poprawności podłączenia do nich urządzeń grzewczo-kominowych. Przedmiotowa ekspertyza techniczna powinna wskazać przyczyny powstawania nieprawidłowości, ocenić ich wpływ na bezpieczeństwo użytkowania budynku, oraz wskazać sposób usunięcia nieprawidłowości. Nadto w sentencji decyzji zaznaczono, że dokumenty winny sporządzić i czynności przeprowadzić osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, mogące sprawować samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, zaś do protokołów i ekspertyz, które należało przedłożyć niezwłocznie, nakazano załączyć kopie uprawnień ich autorów.
Po przedłożeniu dokumentów PINB dla miasta W. zawiadomieniem z dnia [...] r. poinformował strony o tzw. gotowości decyzyjnej, oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także zgłoszonych żądań. Następnie w dniu [...] r. wydana została decyzja nr[...], którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 Prawa budowlanego nakazano S.K. i A.M. współwłaścicielom budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, zlokalizowanego przy ulicy P. [...] we W., usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, powodujących zagrożenie wynikające ze złego stanu technicznego instalacji grzewczo-kominowych oraz niewłaściwego zwentylowania pomieszczenia kotłowni w piwnicy budynku przy ulicy P. [...] we W., (dz. nr [...], AM-[...], obręb S.)w terminie do [...] r., poprzez:
- odłączenie od przewodu spalinowego nr[...] (numeracja zgodna z zamieszczoną w "Protokole Sprawozdawczo Opiniodawczym nr [...] " z dnia [...] r.) wędzarni, a następnie zaślepienie jego podejścia od strony wędzarni;
- uszczelnienie przewodu kominowego nr [...] wkładem metalowym wykonanym z elementów żaroodpornych o przekroju dostosowanym do łącznika kotła etażowego, wpiętego do tego przewodu w poziomie piwnicy. Wkład powinien mieć średnicę nie mniejszą niż 150 mm;
- wykonanie wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu piwnicznym, w którym znajduje się kocioł etażowy wpięty do przewodu spalinowego nr[...], poprzez zamontowanie kratki wentylacyjnej, wywiewnej w przewodzie kominowym nr [...] (numeracja zgodna z zamieszczoną w "Protokole Sprawozdawczo Opiniodawczym nr [...]" z dnia [...]r.) oraz wykonanie otworu nawiewnego, niezamykalnego o powierzchni min. 200cm², w drzwiach pomieszczenia kotłowni,
- odłączenie okapu kuchennego z wentylatorem mechanicznym od kanału wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia kuchni (z urządzeniem gazowym), znajdującej się w lokalu mieszkalnym A.M.;
- elementy drewniane więźby dachowej oraz stropu drewnianego na poddaszu stykające się bezpośrednio z płaszczyznami komina z przewodami o nr [...]-[...], należy oddylatować od płaszczyzn komina na odległość min. 5 cm;
- przejścia komina przez stropy drewniane należy zabezpieczyć opierzeniem z blachy stalowej ocynkowanej.
Nadto w sentencji decyzji PINB dla miasta W. zawarł następujące zalecenia: ,,Do czasu wykonania obowiązków określonych w punktach: 1, 2, 3, 5, 6 – zakazuję użytkowania przewodów kominowych nr [...] w budynku przy ul. P. [...]we W.- w tej części decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu (zgodnie z dyspozycją art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego). Wskazane wyżej czynności związane z usunięciem stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym części budynku, należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie przygotowanie zawodowe, wymagane uprawnienia budowlane oraz przynależącej do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. O wykonaniu powyższego obowiązku należy zawiadomić organ nadzoru budowlanego załączając oświadczenie osoby nadzorującej o jego wykonaniu.
Uzasadniając wydany nakaz organ I instancji odwołał się do ustaleń jakie poczyniono w trakcie czynności wyjaśniających w tym oględzin, w trakcie których ustalono, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. P. [...] we W. został wykonany w technologii tradycyjnej, murowanej, kryty dachem spadzistym z pokryciem z dachówki ceramicznej. Budynek posiada 2 kondygnacje oraz dwukondygnacyjne poddasze (częściowo użytkowe) i jest w całości podpiwniczony. Na parterze znajdują się dwa lokale mieszkalne, na I piętrze - jeden oraz w dolnej części poddasza - jeden. W piwnicy budynku znajduje się pomieszczenie kotłowni z piecem stałopalnym etażowym c.o., służącym ogrzewaniu mieszkania znajdującego się na parterze budynku oraz drugie pomieszczenie, w którym zlokalizowano wędzarnię. Oba urządzenia grzewcze wpięto w poziomie piwnic do tego samego przewodu kominowego. W trakcie oględzin urządzenia nie były uruchomione. Ponadto ustalono, że pomieszczenie kotłowni użytkowanej przez S. K. nie posiada wentylacji grawitacyjnej. W dolnej przestrzeni poddasza, przedmiotowy przewód kominowy nie był widoczny, z uwagi na wykonaną zabudowę poddasza, zaś w górnej, nieużytkowej części strychu na powierzchni komina widoczne były zacieki i brunatne wykwity oraz rysy w powłokach tynkarskich. W trakcie oględzin brak było możliwości jednoznacznego potwierdzenia nieprawidłowości opisanych w opinii kominiarskiej oraz oceny wpływu stwierdzonych zagrożeń na bezpieczeństwo użytkowania obiektu. Z pism Państwowej Straży Pożarnej wynika, że w przedmiotowym budynku, w roku 2006 oraz 2011 miały miejsce już dwukrotne interwencje straży pożarnej w związku z pożarem sadzy w przewodach kominowych.
PINB podał, że w następstwie decyzji z dnia [...]r., nr [...] przedłożono "Ekspertyzy techniczne", Protokół sprawozdawczo-opiniodawczy nr [...] z dnia [...] r., wykonany w wyniku przeprowadzonych oględzin -ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych oraz protokół nr [...] z okresowej kontroli i czyszczenia przewodów kominowych, autorstwa mistrza kominiarskiego T.Cz., a także protokół z kontroli bezpiecznego użytkowania autorstwa rzeczoznawcy budowlanego Z.I. Opierając się na dostarczonych opracowaniach podano, iż w związku z zaistniałym pożarem sadzy w przewodzie kominowym nr [...] (numeracja zgodna ze szkicem zamieszczonym w Protokole nr [...] z dnia [...] r.) nastąpiło jego rozszczelnienie na poziomie stropów pomiędzy piętrem I i II oraz piętrem II i strychem, co powoduje, że w/w przewód nie nadaje się do dalszej bezpiecznej eksploatacji. Przyczyną zaistnienia pożaru w przewodzie kominowym nr[...] mogła być jego niewłaściwa eksploatacja (n.p. stosowanie w procesie spalania w kotle c.o. materiału palnego niezgodnego z wytycznymi producenta, czy też fakt niezgodnego z przepisami wpięcia dwóch urządzeń grzewczych do jednego przewodu kominowego). W ekspertyzie technicznej, opracowanej przez mgr inż. M.B., wskazuje się na brak wymaganej przepisami wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu kotłowni użytkowanej przez S.K., zaś w protokole kominiarskim nr [...] z dnia [...] r. autor zwraca uwagę na niezgodne z przepisami wpięcie do kanału wentylacji grawitacyjnej okapu kuchennego z wentylatorem mechanicznym w pomieszczeniu kuchni użytkowanej przez A. M. Dodatkowo rzeczoznawca budowlany Z.I. w ekspertyzie technicznej wskazuje na nieprawidłowo wykonaną konstrukcję drewnianej więźby dachowej oraz drewnianego stropu nad poddaszem, którego elementy stykają się bezpośrednio z płaszczyznami komina, co jest niezgodne z obowiązującymi przepisami. W opinii autorów ekspertyz i protokołów stan techniczny budynku przy ul. P. [...] we W., może stanowić zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia, w związku z czym przewód kominowy nr [...] należy niezwłocznie wyłączyć z użytkowania do czasu usunięcia pozostałych stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie z zaleceniami ekspertyz i opinii kominiarskich należy: uszczelnić przewód kominowy nr[...], wkładem z blachy kwaso- i żaroodpornej, wyłączyć wędzarnię z przewodu kominowego nr[...], oddylatować na szer. min. 5 cm od płaszczyzny komina konstrukcję dachu oraz konstrukcję drewnianego stropu nad poddaszem, a przejścia komina przez stropy drewniane zabezpieczyć opierzeniem z blachy stalowej ocynkowanej, wykonać wentylację grawitacyjną wywiewną pomieszczenia kotłowni wpinając ją do przewodu kominowego nr [...] oraz zapewnić wentylację wywiewną wykonując nawiew w drzwiach kotłowni. Ponadto należy odłączyć okap kuchenny z wentylatorem mechanicznym od przewodu wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu kuchni użytkowanej przez A.M.
Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy wynikającego z zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności przedłożonych opracowań organ nadzoru budowlanego I instancji odwołał się do regulacji wynikających z art. 66 Prawa budowlanego dotyczących wynikających z tego normatywu możliwości nałożenia określonych obowiązków w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Na tle przepisów prawa materialnego PINB wykazał niewątpliwie nieodpowiedni stan techniczny budynku, co uzasadniało konieczność wydania decyzji zawierającej kierowany do współwłaścicieli nakaz usunięcia nieprawidłowości. Organ decyzyjny w motywach rozstrzygnięcia uzasadnił także zawarty w sentencji decyzji zakaz użytkowania przewodów kominowych i objęcie go rygorem natychmiastowego wykonania.
Nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem A.M. w terminie przewidzianym na skuteczne złożenie środka zaskarżenia złożył odwołanie od wyżej opisanej decyzji. Kwestionując przedmiotową decyzję autor odwołania uznał, że z jej treści wynika, iż to on jest winien zaistniałych nieprawidłowości, z czym się nie zgadza. Powołując się na opinie kominiarskie A.M. wskazał, że przyczyną powstania pożarów było nieprawidłowe palnie w piecu c.o. poprzez stosowanie nieprawidłowego materiału palnego jak i nieprawidłowej techniki palenia, co w połączeniu z kompletnym brakiem zainteresowania ze strony sąsiada stanem komina doprowadzało do zapalenia się nagromadzonej smoły. Organ w treści decyzji nie tylko zakwestionował kompetencje firm kominiarskich ale też niezasadnie odniósł się do wędzarni która była, jest i będzie podłączona do przewodu kominowego nr [...]. Odnośnie wędzarni wskazano, że była ona wybudowana razem z poniemieckim domem, zaś piec c.o. został podłączony do przewodu kominowego nr[...]około 1990 r., przez sąsiada bez zgody i pozwolenia. Autor odwołania podał, że ,,w czasie kontroli przeprowadzonej przez PINB, P. G. po zapoznaniu się ze sprawą oraz z zeznaniami stron, powiedziała że skoro wędzarnia była pierwsza podłączona do tego przewodu kominowego to ona zostaje a trzeba będzie przenieść piec c.o. (to stwierdzenie było kilkukrotnie powtarzane podczas wizyt składanych w siedzibie PINB, padało również stwierdzenie że "nie ma możliwości przeniesienia wędzarni, a pieca c.o. owszem). Jak się później okazało, zostało napisane w decyzji coś zupełnie innego". Kontynuując argumentacje odwołania zakwestionowano rodzaj nałożonych na współwłaścicieli obowiązków, podając, że z opinii osób posiadających odpowiednie doświadczenie i uprawnienia wynika, iż są one niewykonalne i grożą zniszczeniem konstrukcji. Odwołujący się wyraził również niezadowolenie z niewymagania przez organ od sąsiada założenia książki obiektu oraz okazania protokołu z kamerowania komina. Nadto nie wyraził on zgody na remont przewodu kominowego oraz wykonanie wskazanych w opinii czynności wskazując jako jedyne możliwe rozwiązanie założenie ogrzewania elektrycznego przez S. K. Względem samej opinii wyrażono pogląd o jej nieobiektywności przejawiającej się w szczególności działaniem na korzyść sąsiada z jednoczesnym działaniem na szkodę skarżącego, np. poprzez nakaz odłączenia wędzarni.
DWINB decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i wyznaczył w tym zakresie nowy termin do dnia 31 października 2014 r., zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po przytoczeniu dotychczasowego toku postępowania oraz wskazaniu istotnych elementów oprotestowanej odwołaniem decyzji, organ odwoławczy przeprowadził analizę przepisów Prawa budowlanego zawartych w rozdziale 6 traktującym o utrzymaniu obiektów budowlanych. Następnie zwrócił uwagę na konieczność poddania określonych czynności rygorowi natychmiastowej wykonalności, co ma eliminować zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego wynikające ze stanu technicznego obiektu budowlanego. Poddano także ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w oparciu o który organ I instancji podjął kwestionowaną decyzję, wskazując nadto, iż PINB przeprowadził odpowiednie czynności wyjaśniające. Organ odwoławczy uznał za konieczne odniesienie się w treści decyzji do zweryfikowania istnienia przesłanek uprawniającej organ I instancji do interwencji w niniejszej sprawie w formie decyzji zawierającej skierowany do współwłaścicieli budynku nakaz wykonania określonych czynności. Organ wskazał również, że z akt sprawy wynika iż podmiot właściwy do dbania o stan przedmiotowego budynku nie dopełnił ciążącego na nim, na mocy przepisu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, obowiązku, tj. nie utrzymuje go w należytym stanem technicznym i estetycznym, dopuszczając tym samym do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Wobec powyższego, w ocenie DWINB, organ I instancji był uprawniony do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 Prawa budowlanego. Organ II instancji powyższe stanowisko uzasadnił zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym w szczególności: ekspertyzą techniczną sporządzoną przez inż. Z.I., ekspertyzą techniczna mgr inż. M.B., protokołem sprawozdawczo-opiniodawczym nr [...]z dnia [...] r., wykonanym w wyniku przeprowadzonych oględzin - ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych oraz protokołem nr [...] z okresowej kontroli i czyszczenia przewodów kominowych, autorstwa mistrza kominiarskiego T.Cz., a także protokołem nr [...] z dnia [...] r. z kontroli bezpiecznego użytkowania autorstwa inż. Z.I.
Opierając się na przywołanych opracowaniach organ II instancji wskazał, że wynika z nich, iż w związku z zaistniałym pożarem sadzy w przewodzie kominowym nr [...] (numeracja zgodna ze szkicem zamieszczonym w protokole nr [...] z dnia [...] r.) nastąpiło jego rozszczelnienie na poziomie stropów pomiędzy piętrem I i II oraz piętrem II i strychem, co powoduje, że przewód ten nie nadaje się do dalszej bezpiecznej eksploatacji. Z przedłożonych dokumentów wynika, że przyczyną zaistnienia pożaru w przewodzie kominowym nr [...] mogła być jego niewłaściwa eksploatacja (np. stosowanie w procesie spalania w kotle c.o. materiału palnego niezgodnego z wytycznymi producenta, czy też fakt niezgodnego z przepisami wpięcia dwóch urządzeń grzewczych do jednego przewodu kominowego). W ekspertyzie technicznej, opracowanej przez mgr inż. M.B., wskazuje się na brak wymaganej przepisami wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu kotłowni, zaś w protokole kominiarskim nr [...] z dnia [...] r. zwrócono uwagę na niezgodne z przepisami wpięcie do kanału wentylacji grawitacyjnej okapu kuchennego z wentylatorem mechanicznym w pomieszczeniu kuchni użytkowanej przez A. M. Inż. Z.I. w ekspertyzie technicznej wskazuje na nieprawidłowo wykonaną konstrukcję drewnianej więźby dachowej oraz drewnianego stropu nad poddaszem, którego elementy stykają się bezpośrednio z płaszczyznami komina, co jest niezgodne z obowiązującymi przepisami.
Organ przyjął nadto, że z dokumentacji zebranej w trakcie postępowania wynika, iż stan techniczny budynku przy ul. P. [...] we W., może stanowić zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia, w związku z czym przewód kominowy nr [...] należy niezwłocznie wyłączyć z użytkowania do czasu usunięcia pozostałych stwierdzonych nieprawidłowości. Zalecenia zawarte w ekspertyzach i opiniach kominiarskich dały podstawę do nakazania następujących czynności: wyłączyć wędzarnię z przewodu kominowego nr[...], uszczelnić przewód kominowy nr [...] wkładem metalowym wykonanym z elementów żaroodpornych, wykonać wentylację grawitacyjną wywiewną w pomieszczeniu kotłowni, oddylatować na szer. min. 5 cm od płaszczyzny komina konstrukcję dachu oraz konstrukcję drewnianego stropu nad poddaszem, a przejścia komina przez stropy drewniane zabezpieczyć opierzeniem z blachy stalowej ocynkowanej oraz odłączyć okap kuchenny z wentylatorem mechanicznym od przewodu wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu kuchni użytkowanej przez A. M.
Na koniec DWINB odnosząc się do twierdzeń odwołania podał, że ekspertyza techniczna jako opracowanie sporządzone przez osobę uprawnioną stanowi wystarczający dowód do wydania w oparciu o jej zalecenia stosownej decyzji administracyjnej. Nadto brak jest podstaw do stwierdzenia, iż przedłożona ekspertyza techniczna jest nieprawidłowa. W toku postępowania organ odwoławczy przeanalizował całą dokumentację techniczną nie pomijając dokumentacji przedłożonej przez skarżącego. Zmiana terminu wyznaczonego w decyzji organu I instancji spowodowana była natomiast jego upływem.
W skardze wywiedzionej przez A. M. na decyzję DWINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniesiono o: uchylenie decyzji w całości, zmianę decyzji poprzez nakazanie S. K. wyłączenia z przewodu kominowego nr [...] pieca c.o. w nieruchomości położonej przy ul. P. [...] oraz obciążenie wszelkimi kosztami związanymi z przywróceniem szczelności przewodu kominowego, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, z uwzględnieniem interesów właściciela większościowego oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Na uzasadnienie skargi decyzję DWINB uznano za wadliwą, co powinno skutkować jej uchyleniem. Skarżący podał, że sprawa została skierowana do PINB, gdy 19 grudnia 2013 r. po raz czwarty S.K. w wyniku zaniedbań, doprowadził do zapalenia przewodu kominowego. Organ nałożył obowiązek sporządzenia ekspertyz przewodu kominowego nr[...] . Z przedłożonego przez S.K. dokumentu sporządzonego przez Z.I. wynika sposób usunięcia nieprawidłowości w przewodzie kominowym nr[...], a jednym z nich, ma być odłączenie wędzarni od przewodu spalinowego nr [...] do którego bez niczyjej zgody ani bez pozwolenia podpiął się w 1990 r. S.K., natomiast sama wędzarnia była wybudowana wraz z domem i do wędzarni został pierwotnie przeznaczony przewód kominowy nr[...].
W motywach skargi jej autor wyraził zbulwersowanie treścią nakazu, przy czym zauważa on brak okien w piwnicy użytkowanej przez sąsiada, nie godzi się z pozbawieniem go wędzarni, z której korzysta sporadycznie, a także wskazuje, że został zapewniony, iż opinia nie będzie brana pod uwagę przy wydawaniu decyzji, gdyż nie spełnia warunków jakie wskazał PINB. A. M. wskazuje także, że sam poniósł koszty związane ze sporządzeniem dokumentów oraz zauważył, iż wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji może doprowadzić do katastrofy budowlanej. Odnosząc się z kolei do zapisów wynikających z opinii autorstwa Z. I. wskazał, że zapis dotyczący nieprawidłowości jako wyniku zaniedbań ze strony właścicieli budynku nie ma nic wspólnego z dbałością, lecz tak kiedyś były budowane budynki. Ponadto, PINB stosuje do budynku prawo obowiązujące nowobudowane obiekty.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i została oddalona.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani też organy administracji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w niniejszej sprawie jest zaskarżona decyzja DWINB, którą utrzymano w zasadniczej części dotyczącej nakazu wykonania określonych czynności w celu usunięcia nieprawidłowości w budynku, decyzję PINB dla miasta W., zmieniając jedynie termin wykonania nakazu.
Na wstępie wskazać trzeba, że współwłasność jako sposób władania nieruchomością generalnie został uregulowany w przepisach prawa cywilnego. To właśnie tam należy doszukiwać się norm prawnych dotyczących utrzymania stanowiącego współwłasność przedmiotu, czy jak ma to miejsce w niniejszej sprawie budynku. Właściwie realizowane prawo współwłasności, w tym w szczególności zapewnienie przez współwłaścicieli utrzymania przedmiotu współwłasności w należytym stanie technicznym i estetycznym, niejako pozwala uniknąć konieczności uruchamianie przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Często pojawiające się problemy z utrzymaniem obiektów budowlanych spowodowały konieczność zamieszczenia w ustawie Prawo budowlane, (rozdział VI), dodatkowych regulacji dających podstawę organom administracyjnym do nałożenia konkretnych obowiązków. Skoro już mowa o współwłasności podkreślić trzeba, że służby nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do ingerowania w stosunki właścicielskie. Ich zadaniem jest nadzorowanie procesu realizacji i utrzymania obiektów budowlanych. Skoro w danym stanie faktycznym sprawy organ ustali, że obiekt stanowi współwłasność, nakaz kierowany jest solidarnie do współwłaścicieli. Zarówno PINB jak i DWINB nie są uprawnione do badania sprawy uchylania się przez któregoś ze współwłaścicieli z obowiązków. O ile sytuacja taka faktycznie istnieje właściwym kierunkiem jest wywiedzenie stosownego powództwa przed sądem powszechnym, gdyż służby nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do innego konstruowania nakazu jak tylko objęcie nim ogółu współwłaścicieli obiektu. Z tej przyczyny już w tym miejscu należy wykluczyć zasadność wszelkich twierdzeń, zawartych zarówno w odwołaniu od decyzji jak też w skardze do sądu, dotyczących spraw natury cywilistycznej. Nadzór budowlany nie jest władny do obciążenia kosztami związanymi ze sporządzeniem dokumentów czy wykonaniem robót konkretnego współwłaściciela lecz nakazem obejmuje on wszystkich współwłaścicieli. Podobnie poza zakresem uprawnień nadzoru budowlanego jest podział nieruchomości wspólnej do użytkowania, oraz możliwość wskazania sposobu korzystania z elementów wspólnych obiektu, takich jak chociażby przewody kominowe. PINB czy DWINB nie uczynią przedmiotem swoich rozważań takich kwestii jak chociażby, który ze współwłaścicieli przyczynił się do złego stanu technicznego budynku, czy też który współwłaściciel niewłaściwym działaniem doprowadził do nieprawidłowości przewodu kominowego. Powtórzyć w tym miejscu jeszcze raz należy - służby administracji budowlanej za przedmiot postępowania przyjmują sam obiekt budowlany, zaś kwestie podmiotowe, właścicielskie czy współwłaścicielskie władne są rozstrzygać sądy powszechne.
Przechodząc do meritum sprawy i odwołując się do treści art. 61 Prawa budowlanego przypomnieć należy zasadę, że za utrzymanie obiektu budowlanego odpowiada właściciel, (w niniejszym wypadku współwłaściciele) lub zarządca. Co do samej nieodpowiedniości stanu technicznego przedmiotowego budynku w istocie wątpliwości być nie może. To przecież sam skarżący zainicjował postępowanie wskazując wręcz na zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego. Czynności wyjaśniające organu ów stan zagrożeń potwierdziły w zupełności. Dodatkowo stan zagrożenia wynika z przedłożonych przez strony postępowania ekspertyz i opinii. Jako uzasadniony należy więc uznać nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zdaje się zresztą, że sprawa ta nie budzi wątpliwości żadnej ze stron postępowania. Zdaniem Sądu źródłem sporządzenia odwołania jak też wywiedzenia skargi jest sam zakres obowiązków, jak też następstwa wykonania czynności, o których mowa w decyzji.
Odnosząc się do tego zagadnienia wspomnieć można, że już czynności PINB polegające na oględzinach jak też kilkakrotne zapalenie się przewodu kominowego dawało symptom do konieczności interwencji. Zarówno ustalenia oględzin jak też brak dokumentów związanych z przeglądami okresowymi obiektu nie dawały podstaw do nałożenia nakazu usunięcia nieprawidłowości, z tej oto przyczyny, że nie był znany faktyczny stan budynku. Powstały przecież rozszczelnienia związane z zapaleniem komina, a gruntowna ocena wymagała specjalistycznych opracowań. W tych okolicznościach PINB dla miasta W. zasadnie skorzystał z możliwości jakie dawał mu art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego i decyzją z dnia [...] r., nr [...] skierował do S. K. i A. M., 9jako współwłaścicieli), obowiązek sporządzenia i przedłożenia wymienionych w niej opracowań. Z kolei decyzja z dnia [...]r., nr [...] nie może być rozumiana inaczej jak skierowanie do współwłaścicieli obowiązku usunięcia nieprawidłowości w sposób wskazany w tych opracowaniach. Wydana ona została w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego, który daje organowi nadzoru budowlanego uprawnienie do interwencji zmierzającej do doprowadzenia obiektu budowlanego do zgodności z prawem, ale kształt obowiązków nałożonych na strony warunkowały wnioski zawarte w przedłożonych specjalistycznych opracowaniach.
Skarżący nie godząc się z treścią decyzji, poza omówionymi już sprawami właścicielskimi i finansowymi, kwestionuje rozmiar niedogodności jakie dotyczą jego samego w stosunku do następstw decyzji dla drugiego współwłaściciela. Otóż za organem odwoławczym przytoczyć należy pogląd, że to strony zostały zobowiązane do sporządzenia opracowań, a decyzja jest tylko konsekwencją zawartych w nich ustaleń. Nie budzi wątpliwości Sądu w składzie orzekającym metodologia usunięcia nieprawidłowości, skoro opracowania zostały sporządzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i doświadczenie zawodowe. Dodatkowo sam skarżący nie wskazuje żadnych alternatywnych opracowań podważających poprawność sporządzonych ekspertyz. Skoro już jego celem było podważenie przedłożonych opracowań, właściwym sposobem było zlecenie osobie posiadającej stosowne kwalifikacje sporządzenie opracowania zaprzeczającemu prawidłowości dostarczonych organowi dokumentów. Na marginesie jednak uczestnikom postępowania przypomnieć trzeba, że to nie ekspertyzy i opracowania są istotą sprawy, o które należy toczyć spór. Z akt administracyjnych wyłania się bowiem realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego powodowane nieodpowiednim stanem technicznym budynku. Właśnie na eliminację owych zagrożeń poprzez usunięcie nieprawidłowości w budynku należy nakierować działania, bowiem z całą pewnością sytuacja nie ulegnie poprawie poprzez wykonywanie nowych opracowań czy ekspertyz.
Podobnie nie wpływają na prawidłowość rozstrzygnięć twierdzenia związane z poglądami jakie skarżący wywodzi z konsultacji z ,,osobami posiadającymi odpowiednie doświadczenie i uprawnienia", iż nałożone obowiązki są niewykonalne i grożą zniszczeniem konstrukcji. O ile skarżący dąży do podważenia ekspertyz winien przedłożyć także opracowanie sporządzone przez osobę uprawnioną, gdyż organ nie miał podstaw do podważenia opracowań jedynie na podstawie niepopartych w żaden sposób zarzutów.
Autor skargi podaje także, że stan obiektu nie ma nic wspólnego z zaniedbaniami ze strony właścicieli budynku lecz ,,tak kiedyś budowano". Oczywiście nie można negować zmiany technologii czy też zmiany przepisów technicznych na przestrzeni czasu, tym bardziej, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budynkiem przedwojennym. W sytuacji jednak, gdy sporządzane jest opracowanie dotyczące utrzymania obiektu budowlanego osoba uprawniona musi uwzględniać aktualne przepisy techniczne w sprawach związanych z takimi elementami obiektu, które mają wprost znaczenie dla bezpieczeństwa i zdrowia ludzkiego. Takim elementem obiektu jest chociażby przewód kominowy, który uległ kilkakrotnemu zapaleniu i rozszczelnieniu. Ze względu na długi czas użytkowania i stwierdzone nieprawidłowości organ miałby prawo nakazać wyłączenie z użytkowania takiego elementu obiektu, który nawet został zrealizowany zgodnie z normami i przepisami technicznymi lecz jego stan jest nieodpowiedni. Sama nieodpowiedniość stanu technicznego związana jest zapewne po pierwsze z wiekiem obiektu, a po wtóre z innymi czynnikami jak powtarzające się zapalenia komina, czy wskazywane przez stronę nieodpowiednią technikę palenia i nieodpowiedni materiał używany do palenia.
Na koniec wreszcie przypomnieć trzeba, że decyzja PINB w opisanych częściach podlega natychmiastowemu wykonaniu. Na wykonalność nakazu nie miało wpływu ani złożenie odwołania, ani skargi do Sądu. W tych okolicznościach organ administracyjny uprawniony jest do wdrożenia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania obowiązku, skoro współwłaściciele budynku pozostaję w tym względzie bierni.
Mając na względzie dotychczasowe rozważania i uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. - skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło