II SA/Wr 710/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi E.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2024 r. nr SKO 4121.96.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Prezydent Wrocławia decyzją nr 74/2024 z dnia 12 lutego 2024 r. ustalił na rzecz M. O. warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz budowę budynku garażu z częścią gospodarczą, po rozbiórce istniejącego budynku gospodarczego z infrastrukturą techniczną, przy ul. [...] we W. (działka nr [...] AR_[...], obręb O.). E. M., reprezentowana przez pełnomocnika L. B., pismem z dnia 22 marca 2024 r. (wpłynęło do Urzędu Miejskiego Wrocławia w dniu 8 kwietnia 2024 r.) wniosła odwołanie domagając się nadzoru i weryfikacji procedury towarzyszącej decyzji. Zarzuciła osobom uczestniczącym w procesie decyzyjnym stronniczość, nieuczciwość, naruszenia przepisów prawa, w szczególności ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazała na nierozliczone, nieuregulowane stosunki sąsiedzkie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu postanowieniem oznaczonym SKO 4121.96.2024 z dnia 26 czerwca 2024 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, precyzując brak możliwości jego rozpoznania wskutek wniesienia z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu. Następnie SKO zrelacjonowało chronologię sprawy, wskazując decyzję organu I instancji z dnia 12 lutego 2024 r., pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki z decyzją z dnia 17 lutego 2024 r., powtórne zawiadomienie z dnia 27 lutego 2024 r., termin do odbioru przesyłki, który upływał dnia 3 marca 2024 r. Strona nie odebrała przesyłki, a więc stosownie do regulacji k.p.a. doręczenie nastąpiło w dniu 4 marca 2024 r. W konsekwencji, jak wyjaśniło SKO, licząc od dnia 5 marca 2024 r. (czyli otwarcia terminu do złożenia odwołania), termin wniesienia odwołania upływał w dniu 19 marca 2024 r. Skoro strona złożyła odwołanie w dniu 3 kwietnia 2024 r., to wykroczyła poza ustawowy termin o 15 dni. Kolegium zwróciło także uwagę, że otrzymanie egzemplarza decyzji w Urzędzie w dniu 21 marca 2024 r. nie jest równoznaczne z doręczeniem decyzji, co nastąpiło dnia 4 marca 2024 r. SKO podkreśliło finalnie, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. E. M. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu i uznanie odwołania. W jej ocenie doszło do naruszenia prawa i interesu prawnego. Skarżąca podkreśliła tendencyjność w postępowaniu organu, jej zdaniem należy przyjąć datę 21 marca 2024 r. jako datę doręczenia. Treść skargi wskazuje na konfliktowe relacje sąsiedzkie w kontekście planowanej inwestycji, ponadto zdaniem skarżącej postępowanie, zarówno inwestora, jak i organu administracji, narusza przepisy prawa, i interes skarżącej. Niewłaściwie ustalono stan faktyczny związany z warunkami zabudowy, co przełożyło się na nieprawidłową decyzję. Skarżąca zwróciła się o nadzór sądu nad sprawą, przywrócenie terminu i uwzględnienie odwołania. W odpowiedzi na skargę SKO zwróciło się o jej oddalenie, pozostając przy stanowisku z zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga okazała się nieusprawiedliwiona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowej jest wskazane wyżej postanowienie SKO we Wrocławiu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jednocześnie zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W fazie wstępnej postępowania odwoławczego zadaniem organu odwoławczego jest ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność i ostateczność decyzji organu pierwszej instancji. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości procesowej niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybieniu terminu zgodnie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną wyrażoną w art. 134 k.p.a. Inaczej rzecz ujmując, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zostało uzależnione od uznania organu odwoławczego. W kontrolowanej sprawie, w kontekście zaskarżonego aktu, kluczowe znaczenie ma przyjęcie doręczenia tego aktu w dniu 4 marca 2024 r., co oznacza, że termin na złożenie odwołania upłynął dnia 19 marca 2024 r., skoro bieg terminu na dokonanie tej czynności rozpoczął się 5 marca 2024 r. Tak zwana fikcja doręczenia nastąpiła po niemożności doręczenia w sposób określony art. 42 - 43 k.p.a., stosownych zawiadomieniach o pozostawieniu przesyłki pocztowej. Trzeba tu przypomnieć, że zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Podane przez Kolegium dane, wskazujące daty 17 lutego i 27 lutego 2024 r. (pierwsze i drugie zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki), 4 marca 2024 r. (przyjęcie doręczenia przesyłki z decyzją), 19 marca 2024 r. (ostatni dzień terminu do wniesienia odwołania), 3 kwietnia 2024 r. (wniesienie odwołania) mają poparcie w dokumentacji sprawy, zaś poczynione przez organ obliczenia w zakresie terminów są prawidłowe. Sąd zauważył przy tym, że skarżąca nie kwestionuje tych okoliczności. Argument skarżącej w zakresie przyjęcia daty 21 marca 2024 r. jako daty doręczenia nie jest zgodny z przepisami rozdziału 8 k.p.a. regulującego kwestie doręczeń, i dlatego nie może przynieść oczekiwanego skutku. Sąd już wcześniej wskazał, że w fazie wstępnej postępowania badane jest zachowanie stosownego terminu do wniesienia odwołania. W razie ustalenia, że terminu tego nie dochowano, nie jest dopuszczalna analiza merytoryczna wniesionego środka odwoławczego. Z taką sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie, stąd zarzuty wadliwości decyzji o warunkach zabudowy, i naruszeń prawa przy jej wydawaniu, nie mogły być badane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ani też nie mogą być analizowane w niniejszym postępowaniu sądowym. Trafnie wskazało Kolegium na brak wniesienia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu. Z podanych powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.