II SA/Wr 711/25
WyrokWSA we Wrocławiu2026-05-07
Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Olga Białek, Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, ma obowiązek badać, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w szczególności w kontekście robót wykonanych w ścianie stanowiącej współwłasność lub część wspólną budynków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, mają obowiązek badać, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak takiego prawa, zwłaszcza w przypadku robót w ścianie wspólnej, może uniemożliwić doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem i wpływać na możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Organy zaniechały należytego ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie, naruszając tym samym przepisy postępowania i prawa materialnego.Stan faktyczny
W sprawie nałożono na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem przebudowy ściany nośnej w łazience budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, wykonanej bez pozwolenia na budowę. Inwestor wykonał w ścianie wnękę, co pogorszyło izolacyjność akustyczną i naruszyło warunki ochrony przeciwpożarowej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że roboty można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Strona skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów postępowania przez dowolne formułowanie wniosków, pominięcie faktu wykonania robót w ścianie wspólnej oraz brak zbadania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi U.J. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 lipca 2025 r. nr 806/2025 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1247/2025 z dnia 3 czerwca 2025 roku, nałożono na P. S. - inwestora robót budowlanych polegających na przebudowie ściany nośnej w obrębie łazienki w poziomie parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we W., wykonywanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę - obowiązek wykonania robót budowlanych w terminie 2 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, polegających na wykonaniu robót określonych w decyzji w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej w skrócie "PINB") dnia 21 marca 2025 roku przeprowadził kontrolę robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] we W. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przeprowadzonej kontroli nr [...] wynika, że przy ul. [...] we W. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej. Jest to skrajny segment. Budynek ma trzy kondygnacje nadziemne i jedną podziemną. Na parterze obiektu we frontowej części prowadzone były roboty budowlane. W pomieszczeniu łazienki skute były tynki na ścianach i usunięte były częściowo warstwy posadzkowe. W ścianie oddzielającej budynek od segmentu nr [...] (ścianie wspólnej obiektu) wykonano wnękę o szerokości 53 cm, wysokości 134 cm od obecnego poziomu posadzki i głębokości ok. 15 cm od lica cegły. Ściana wykonana jest z cegły pełnej. Nad wkuciem zamontowano nadproże z dwuteownika stalowego wysokości 10 cm opartego z jednej strony na murze na długości 33 cm, a z drugiej strony widoczne oparcie miało 15 cm. Roboty były prowadzone. W budynku nr [...] w miejscu wkucia nie było widocznych spękań. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną z kontroli. Kontrola została przeprowadzona w obecności dwóch pełnoletnich osób - pracowników budowlanych. W rejestrach komputerowych Wydziału Architektury i Zabytków Urzędu Miejskiego Wrocławia brak jest jakichkolwiek wniosków dotyczących przedmiotowych robót budowlanych. Pismem z dnia 3 kwietnia 2025 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na przebudowie ściany nośnej w obrębie łazienki w poziomie parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we W. wykonywanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia postanowieniem nr 787/2025 z dnia 3 kwietnia 2025 roku wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez inwestora - P. S. polegające na przebudowie elementu konstrukcyjnego budynku - ściany nośnej w obrębie łazienki w poziomie parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we W., wykonywane bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nałożył na inwestora robót obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych wskazującej zgodność wykonanych robót z zasadami wiedzy technicznej, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w szczególności spełnienia wymagań w zakresie izolacyjności akustycznej i termicznej przegrody, bezpieczeństwa pożarowego oraz ich wpływu na bezpieczeństwo konstrukcji budynku. Inwestor ocenę techniczną przedłożył do PINB w dniu 11 kwietnia 2025 roku. Wspominana ocena techniczna, autorstwa mgr inż. R. N. - posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej wskazuje, że wykonane roboty budowlane nie powodują zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji obiektu i zostały wykonane w sposób poprawny technicznie. Jedyną nieprawidłowością pozostaje spowodowane pocienieniem grubości przegrody pogorszenie izolacyjności akustycznej przegrody. Drogą elektroniczną w dniu 10 kwietnia 2025 roku PINB otrzymał informację, że w obrębie łazienki budynku nr [...] wykonano jakieś roboty budowlane, co spowodowało uszkodzenie ściany (powstanie otworów na wylot) w ścianie między budynkami nr [...] i [...] . PINB dnia 12 maja 2025 roku przeprowadził ponowną kontrolę robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] we W. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przeprowadzonej kontroli o nr [...] wynika, że w pomieszczeniu łazienki wykonano okładzinę ściany pomiędzy budynkami nr [...] i [...] z płyt gipsowo-kartonowych. We wnęce wykutej pod stelaż WC wykonano okładzinę z płyty gipsowo-kartonowej z przekładką z elastycznej maty, szczeliny uzupełniono pianą montażową. We wnęce wstawiony jest niezamontowany stelaż. Głębokość wnęki wynosi 13 cm od lica płyty gipsowo-kartonowej do płyty gipsowokartonowej we wnęce. Posadzki nie wykończono. W trakcie kontroli zdemontowano pierwszą warstwę płyty gipsowo-kartonowej, pod którą widoczna była elastyczna mata, a za matą widoczna była różowa płyta gipsowo-kartonowa. Po demontażu płyty wnęka ma 14,8 cm głębokości. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną z kontroli. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia decyzją nr 1247/2025 z dnia 3 czerwca 2025 roku, nałożył na P. S. - inwestora robót budowlanych polegających na przebudowie ściany nośnej w obrębie łazienki w poziomie parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we W. wykonywanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę - obowiązek wykonania robót budowlanych w terminie 2 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, polegających na: -odtworzeniu przegrody pomiędzy budynkami nr [...] i [...] w miejscu uszkodzenia (przewiertów) w sposób zapewniający zachowanie klasy odporności pożarowej ściany REI 60 np. poprzez przemurowanie ściany z zastosowaniem elementów ceramicznych lub bloczków z autoklawizowanego betonu komórkowego o grubości min. 100 mm na zaprawie zwykłej z co najmniej jednostronnym tynkowaniem grubości min. 10 mm, - wykonaniu systemowej izolacji akustycznej przegrody pomiędzy budynkami nr [...] i [...] , w miejscu wykonania wnęki, zapewniającej spełnienie przez tę ścianę wymagań izolacyjności akustycznej dla ścian między budynkami przy zabudowie bliźniaczej i szeregowej R' A,1
52 dB, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. PINB w decyzji zastrzegł również, że nakazane roboty należy wykonać zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i przepisami, pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnej oraz instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. Nadto w sentencji decyzji PINB zobowiązał adresata decyzji do powiadomienia o wykonaniu tych robót oraz wskazał, że do zawiadomienia należy dołączyć również dokumentację materiałową zastosowanych produktów/systemów (deklaracja właściwości użytkowych, europejska/krajowa ocena techniczna, aprobata techniczna, karta techniczna, itp.), potwierdzającą spełnienie wymagań odporności ogniowej i izolacyjności akustycznej przegrody wskazanych w przepisach techniczno-budowlanych.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oprotestowane przez M. J. oraz U. J. poprzez wniesienie odwołania.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr 806/2025, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. J. oraz U. J. od opisanej decyzji utrzymał ją w mocy. Na uzasadnienie organ wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji organu I instancji stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (dalej PBud). Organ wskazuje, że ta norma znajduje w sprawie zastosowanie w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy PBud ze względu na oznaczone w uzasadnieniu decyzji naruszenia przepisów. Zgodnie z przepisem podstawowym tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 PBud: przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Pierwszym przepisem uzupełniającym (modyfikatorem) tego przepisu jest art. 50 ust. 1 pkt 1 PBud stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia. Drugi z przepisów uzupełniających, tj. art. 50 ust. 1 pkt 4 PBud stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż PINB wydał prawidłową decyzję. W sprawie organ I instancji poprawnie zidentyfikował elementy stanu faktycznego i właściwie zakwalifikował przeprowadzone roboty jako wykonywane bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz naruszające art. 50 ust. 1 pkt 4 PBud in fine to jest wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Organ I instancji trafnie stwierdził, że inwestor doprowadził do pogorszenia parametrów akustycznych przegrody w wyniku wykonania wnęki w ścianie, a następnie poprzez uszkodzenie przegrody powodujące perforację do sąsiedniego budynku pogorszył warunki ochrony przeciwpożarowej budynku naruszając przepisy technicznobudowlane. Otóż zgodnie z § 326 ust. 4b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 roku, poz. 1225, dalej Warunki techniczne) w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej lub bliźniaczej wykonywanie robót budowlanych w lokalu nie może pogorszyć wymagań akustycznych określonych w analizie w zakresie rozwiązań technicznych i materiałowych mających na celu spełnienie wymagań akustycznych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Natomiast zgodnie z § 217 ust. 2 Warunków technicznych klasa odporności ogniowej ściany oddzielającej segmenty jednorodzinnych budynków ZL IV: bliźniaczych, szeregowych lub atrialnych, powinna wynosić co najmniej - REI 60. Niewątpliwie, jak rozstrzygnęło postanowienie PINB nr 787/2025 z dnia 3 kwietnia 2025 roku przedmiotowe roboty - polegające na przebudowie elementu konstrukcyjnego budynku - ściany nośnej zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego można było rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Art. 29 Prawa budowlanego zawiera zamknięty katalog robót, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. W myśl art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi ona do zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której budynek jest usytuowany. Jak trafnie wyjaśnił PINB w uzasadnieniu postanowienia w sprawie wykonanie wkucia w ścianę pomiędzy budynkami powoduje zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu na nieruchomość sąsiednią, a zatem zwolnienie to nie ma zastosowania. Z wyroku NSA z dnia z dnia 30 lipca 2020 r. o sygn. akt lI OSK 1159/20 wynika, że przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 - 3 Prawa budowlanego normują różne rodzaje decyzji administracyjnych, które mogą zostać wydane w wyniku przeprowadzonego postępowania naprawczego. Rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu naprawczym zależy od wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. W prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu organ nadzoru budowlanego, po dokonaniu stosownych ustaleń ocenia czy mamy do czynienia ze stanem niezgodnym z prawem na skutek działań inwestora skutkujących naruszeniem przepisów prawa. Jeżeli okaże się, że nie ma możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego wydaje jedną z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Natomiast jeżeli w wyniku prowadzonego postępowania okaże się, że jest możliwe doprowadzenie prowadzonych, bądź już wykonanych, robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nie mamy do czynienia z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę, wówczas organ jest obowiązany, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, które mają doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. Ustalenie natomiast, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze standardami i nie wymagały przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności ani robót, stanowi podstawę do przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego. Jeżeli nie zachodzi konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ również na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pb. wydaje decyzję o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy (stwierdzającą brak konieczności nałożenia takich obowiązków). Uwzględniając powyższe wyjaśnienia prawne należy podkreślić, że PINB słusznie stwierdził, iż w okolicznościach sprawy istnieją podstawy do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem istnieje możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do zgodności z przepisami. W konsekwencji prawidłowo ustalony przez organ I instancji stan faktyczny i poprawnie zastosowane przepisy prawa materialnego doprowadziły do zgodnego z prawem nałożenia na inwestora – P. S. - obowiązku wykonania robót budowlanych określonych w sentencji zaskarżonej decyzji - w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Odnosząc się z kolei do zagadnienia oznaczenia adresata obowiązku, PINB prawidłowo zastosował art. 52 Prawa budowlanego nakładając nakaz na inwestora robót budowlanych - kwestia pozostaje bezsporna. Odnosząc się do treści wniesionego w sprawie odwołania to należy stwierdzić, że argumentacja oraz podniesione zarzuty nie prowadzą do skutecznego podważenia zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, zarzut wykonywania robót budowlanych z naruszeniem zakazu, wynikającego z postanowienia o wstrzymaniu nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym. Przede wszystkim w zebranym materiale brak jest dowodów (strona Skarżąca również takowych nie przedstawiła), że przeprowadzono roboty budowlane objęte wstrzymaniem po dacie doręczenia inwestorowi postanowienia. Należy zauważyć, że PINB po otrzymaniu sygnałów o dalszym wykonywaniu przez inwestora robót przeprowadził kolejną kontrolę, która jednak nie pozwoliła na sprecyzowanie daty wykonanych prac. W konsekwencji brak jest podstaw dla okoliczności podnoszonych w odwołaniu, w szczególności zważywszy na okoliczność, iż sporne prace nie były czasochłonne czy złożone i mogły zostać zrealizowane przed datą doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu. Nadto organ wyjaśnia, że nakazem zaskarżonej decyzji jest objęte również przywrócenie części obiektu do stanu poprzedniego - w zakresie odtworzenia przegrody pomiędzy budynkami nr [...] i [...] przy ul. [...] we W. - tym samym ewentualny nakaz w trybie art. 50a Pbud byłby tożsamy w tym zakresie z nałożonym w zaskarżonej decyzji. Po drugie, Skarżący podnoszą że są współwłaścicielami ściany - i wszelkie roboty dotyczącej powyższej wymagają zgody Skarżących - której stanowczo nie udzielają. Również ten zarzut nie jest skuteczny. Otóż przedmiotowa ściana jest ścianą wspólną dla dwóch budynków nr [...] i [...] przy ul. [...] we W. - nie ma jednak podstaw do zakwalifikowania jej jako współwłasności. Przedmiotowa ściana wydzielać ma dwa budynki - budynki jednorodzinne w zabudowie szeregowej oraz stanowić oparcie dla dachu. Nadto, jak ujawniają zdjęcia poszczególne części ściany wyróżnić można jako dostępne bliżej budynku nr [...] albo budynku nr [...]. Niezależnie od powyższej kwestii, przyjmując nawet kontrfaktycznie, że przedmiot robót stanowiła współwłasność zastosowanie obowiązku z art. 51 Pbud nie wymaga zgody współwłaścicieli - roboty objęte nakazem z decyzji (podobnie jak wcześniejsze wykonanie wnęki) nie wymagały zgody z art. 199 k.c. Przepis ten stanowi, że do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W ocenie organu, skoro wspólna ściana będzie wykorzystywana tak samo jak dotychczas, czyli do oddzielania dwóch domów jednorodzinnych, nie zachodzi podjęcie przez jednych z jej współwłaścicieli czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. W treści odwołania Skarżący podnoszą szereg zastrzeżeń do treści oceny technicznej. Zarzucono autorowi oceny błędny pomiar grubości otynkowanej ściany podnosząc, że ocena stwierdza, iż: ,,po wykuciu wnęki grubość pozostałej ściany wynosi 13 cm (Pkt. 4.1 )", zarzucono błędne skupienie się na izolacji akustycznej "przy założeniu, że wnęka ma być standardową przegrodą pomiędzy segmentami", a także brak "zapisu o opomiarowaniu dźwięków uderzeniowych i powietrznych". Podniesione zastrzeżenia pozostają nieskuteczne: Skarżący nie wskazali w jaki sposób rzekome braki podważają wnioski oceny technicznej i prowadzą do odmiennej kwalifikacji prawnej niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania danego przepisu warunków technicznych. Reasumując, podniesione w odwołaniu zarzuty i wskazane tamże okoliczności nie prowadzą do podważenia zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu I instancji. W konsekwencji, należy podzielić stanowisko PINB wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym organ uznał za zasadne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa tj. utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Skargę od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 lipca 2025 r., znak WOA.7721.240.2025.JP w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1247/2025 z dnia 3 czerwca 2025 roku, nakładającej na P. S. - inwestora robót budowlanych polegających na przebudowie ściany nośnej w obrębie łazienki w poziomie parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we W. wykonywanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, imieniem skarżącej U. J. złożyła adw. M. K. Na podstawie art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), zaskarżono powyższą decyzję w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść decyzji, to jest: a) art. 6, 7 oraz art. 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. na skutek formułowania przez Organ lI instancji wniosków w sposób dowolny, a nadto wewnętrznie sprzeczny, albowiem: - z jednej strony Organ stwierdza, że przeprowadzone roboty budowlane wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a nadto, że zostały one przeprowadzone w ścianie wspólnej (dla segmentu przy ul. [...] i przy ul. [...] - vide s. 1 uzasadnienia in fine), a następnie Organ uznaje za możliwe i dopuszczalne wykonanie robót bez dokumentacji, co miałoby (zdaniem Organu) wywołać skutek taki sam jak przywrócenie stanu poprzedniego (s. 6 uzasadnienia akapit 5 od dołu), a nadto tworzy bliżej nieokreśloną fikcję prawną (i faktyczną), że w ścianie można wyróżnić poszczególne części ściany jako dostępne bliżej budynku nr [...] albo budynku nr [...] (vide s. 6 zaskarżonej decyzji akapit 3 od dołu); - Organ pominął czy też zbagatelizował okoliczność, że roboty były przeprowadzone w ścianie wspólnej, a nadto wykonane prace miały wpływ na bezpieczeństwo p.poż. i zwiększały obszar oddziaływania budynku przy ul. [...] (co przyznał sam Organ na s. 5 akapit pierwszy uzasadnienia) - co wykluczało możliwość doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem bez uzyskania prawa do dysponowania ścianą - a nadto te okoliczności wykluczają przyjęcie iż wykonane prace nie stanowią czynności przekraczających zwykły zarząd; - Organ dokonywał ustaleń co do własności ściany na podstawie zdjęć - podczas gdy kluczowa w tym zakresie powinna być dokumentacja projektowa; d) Art. 107 § 3 k.p.k. poprzez brak sformułowania w sprawie uzasadnienia, które w sposób czytelny i jasny przedstawiałoby tok rozumowania organu, albowiem DWINB (podobnie jak i PINB) wysuwa w uzasadnieniu wnioski wewnętrznie sprzeczne, nielogiczne oraz niejasne. Konsekwencją powyższych naruszeń było: Naruszenie prawa materialnego, to jest: a) art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - na skutek ich bezzasadnego zastosowania w sprawie, gdy tymczasem tnie mogła ona stanowić podstawy do działania organu w sprawie; b) art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane - na skutek jej bezzasadnego pominięcia (skoro w sprawie nie można doprowadzić robót do stanu zgodnego z prawem, bez uzyskania przez inwestora prawa do dysponowania ścianą na cele budowlane i bez stworzenia dokumentacji projektowej); c) art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - albowiem działania Organu prowadzą do akceptacji prac, które zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. W oparciu o powyższe zarzuty strona wnosi o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu I instancji; zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżoną decyzją Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia w przedmiocie nałożenia obowiązku realizacji robót budowlanych.
Decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Organ bowiem uznał, że realizacja robót nakazanych w decyzji doprowadzi do stanu
zgodnego z prawem - chociaż są to roboty w ścianie wspólnej. Organ uznał, że skoro ściana nadal pozostanie ścianą (to jest nadal będzie oddzielać budynki) to prace nie stanowią czynności przekraczającej zwykły zarząd. Organ wydzielił przy tym - na podstawie zdjęć- część ściany bliżej budynku nr [...] i drugą część ściany - bliżej budynku nr [...]. Organ podzielił także stanowisko PINB, że zrealizowane prace wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższą decyzję należy uznać za błędną. Tworzy ona bowiem konstrukcje prawne, które są niemożliwe i nie występują w porządku prawnym. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawy budowlane, jest doprowadzenie do stanu zgodne z przepisami prawa. Chodzi przy tym o wszystkie przepisy prawa, nie tylko przepisy z zakresu prawa budowlanego. Potwierdza to liczne orzecznictwo sądowe, jak np.: a) Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lipca 2025r. (lI SA/Gd 1262/24), w którym stwierdzono: ,,Celem postępowania wszczętego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a zatem z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym przede wszystkim przepisami Prawa budowlanego i techniczno-budowlanymi. ( ... ) Skoro celem postępowania wszczętego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a więc z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, to brak jest możliwości akceptacji ingerencji w prawo własności innego podmiotu w trakcie doprowadzania wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem." b) Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2025r. (I SA/Gł 1594/24): ,,Współwłaściciele nieruchomości muszą wyrazić zgodę w razie prac przekraczających zakres zwykłego zarządu tą nieruchomością. Wskazać w tym miejscu należy, że przebudowa budynku jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Dodatkowo, co zasługuje na podkreślenie, owa zgoda musi być wyrażona jednoznacznie, a nie w sposób dorozumiany. W takiej sytuacji brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwiał doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem stosownie do dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skutkiem takiego stanu rzeczy było wydanie decyzji rozbiórkowej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego." c) Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2024r. (lI SA/Ol 786/24): ,,Nie ma podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 P.b. wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie każde wykorzystanie nieruchomości wspólnej na cele budowlane jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Tym samym nie ma wymogu, by współwłaściciel chcący wykorzystać wspólną nieruchomość na cele budowlane zawsze musiał posiadać zgodę wszystkich współwłaścicieli, a w przypadku jej braku, musiał uzyskać zgodę sądu powszechnego. Ocena, czy dane zamierzenie inwestycyjne jest zamierzeniem przekraczającym zakres zwykłego zarządu dokonywana jest wstępnie przez inwestora, a następnie jest ona weryfikowana przez organ administracji. Organ administracji jest uprawniony do dokonania takiej oceny samodzielnie. Podstawową przesłanką do oceny charakteru czynności jest ustalenie, czy czynność ta narusza lub zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających, czy narusza interes pozostałych współwłaścicieli obiektu i czy inwestycja taka może negatywnie oddziaływać na prawa właścicielskie do nieruchomości. Czynność, która nie narusza i nie zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających może być uznana za czynność zwykłego zarządu, niewymagającą uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację. d) Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 października 2024r. (lI SA/Wr 290/24): ,,Podstawową przesłanką do oceny charakteru takiej czynności jest ustalenie, czy czynność ta narusza lub zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających, czy narusza interes pozostałych współwłaścicieli nieruchomości i czy inwestycja taka może negatywnie oddziaływać na prawa właścicielskie do nieruchomości. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że czynność, która nie narusza nie zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających, może być uznana za czynność zwykłego zarządu, niewymagającą uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację. Ustawodawca celowo pozostawił rozstrzygnięcie tej kwestii orzecznictwu, gdyż zależy ona od konkretnej sytuacji i stanu faktycznego sprawy." Powyżej zacytowano również orzecznictwo dotyczące kwalifikowania robót budowlanych jako czynność przekraczającą zwykły zarząd. Na tym tle należy stwierdzić, że przeprowadzone prace dotyczyły wspólnej ściany. Ściana ta oddziela dwa budynki. Z punktu widzenia przepisów prawa - nie ma znaczenia to, że wizualnie można oddzielić część ściany bliżej budynku nr [...] i drugą część ściany – bliżej budynku nr [...]. To nie "tworzy" dwóch ścian, w miejsce jednej. Skarżący podkreśla przy tym, że formułowanie przez DWINB (a więc organ nadzoru budowlanego) wypowiedzi o bliżej nieokreślonym podziale ściany na "bliżej" jednego bądź drugiego budynku - po prostu zdumiewa. Co to może bowiem oznaczać? Tym bardziej, że DWINB swoje poglądy formułuje na podstawie zdjęć - a nie dokumentacji projektowej. Nie może budzić wątpliwości to, że wszelkie prace budowlane prowadzone we wspólnej ścianie co najmniej zagrażają interesowi Skarżącej. Mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo p.poż. i izolację akustyczną. Wszelkie prace wymagają więc uzyskania przez inwestora zgody od Skarżącej, na dysponowanie ścianą na cele budowlane. Tylko wówczas możliwe byłoby przeprowadzenie jakichkolwiek prac w ścianie bądź ich zalegalizowanie. Twierdzenie Organu przy tym, że prace, których dotyczy decyzja, w istocie przywracają stan poprzedni jest bezcelowe - Organy zastosowały bowiem podstawę prawną z art. 51 ust.1 pkt 2 a nie pkt 1 Prawa budowlanego. Skarżąca nadto wskazuje, że - jak sam przyznał PINB i podzielił to stanowisko DWINB - prace zrealizowane przez inwestora wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ich legalizacja nie może omijać tego wymogu, w tym uiszczenia opłaty legalizacyjnej.
Reasumując, zaskarżona decyzja jest wadliwa.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddana została decyzja DWINB utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w której organ na podstawie art. 51 ust. 1 Pb., nr 1247/2025 z dnia 3 czerwca 2025 roku, nałożono na P. S. - inwestora robót budowlanych polegających na przebudowie ściany nośnej w obrębie łazienki w poziomie parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we W., wykonywanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę - obowiązek wykonania robót budowlanych w terminie 2 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, polegających na wykonaniu robót określonych w decyzji, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że stosownie do art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniami zawartymi w przepisach art. 29-31. Jeżeli nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a z takiego obowiązku są zwolnione wszystkie budowy i roboty budowlane wymienione w art. 29, a ponadto jeśli dane zamierzenie budowlane nie wymaga dokonania zgłoszenia oznacza to, że inwestor może rozpocząć roboty budowlane bez jakiejkolwiek zgody i akceptacji organów administracji architektoniczno-budowlanej. W tych przypadkach ustawodawca zrezygnował z form reglamentacji administracyjnoprawnej. Jednak realizacja prawa zabudowy bez ingerencji organów administracji publicznej wymaga od inwestora, aby swoje zamiary inwestycyjne realizował na gruncie, mając prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11) oraz żeby odbywała się zgodnie z przepisami prawa, nie tylko prawa budowlanego. W przeciwnym razie inwestor musi się liczyć z możliwością ingerencji organów nadzoru budowlanego (A. Gliniecki (red), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012 r., Wyd. Lexis Nexis, s. 274). Nawet więc w sytuacji, gdy konkretna budowa lub prace remontowe w dacie ich realizacji nie wymagają ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, co wyklucza ich potraktowanie jako samowoli budowlanej, to z pewnością nie pozostają one poza zakresem zainteresowania organów nadzoru budowlanego. Dotychczasowe uwagi wskazują na koniczynność dokonania ustaleń w tym zakresie. Organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego, w tym badania zgodności robót budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi. Brak objęcia określonych robót wymogiem uzyskania zgody organu budowlanego na ich prowadzenie (czy wprost czy milcząco) nie dyskwalifikuje możliwości prowadzenia wobec nich postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 p.b. (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16). Okoliczność wyłączenia określonych robót spod reglamentacji Prawa budowlanego w postaci zgody właściwego organu nie oznacza więc, że można je wykonać w sposób dowolny, a w szczególności z uchybieniem innym wymogom p.b., w tym wynikającym z przepisów techniczno-budowlanych. Oznacza to, że przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. znajduje zastosowanie również wobec robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, lecz wykonywanych (wykonanych) w sposób niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 2634/23).
Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy, zdaniem sądu, zgodzić się z zarzutami skargi, że organy w toku prowadzonego postępowania nie dokonały ustaleń w zakresie, który pozwoliłby na wydanie decyzji w sprawie, tym samym naruszając podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Trzeba bowiem przypomnieć, że stosownie do treści art. 7 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, należy mieć na względzie, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 p.b. nie można wyłączyć uprawnienia do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do realizowanych przez niego robót budowlanych. Powyższy pogląd nie stoi w sprzeczności z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10, zgodnie z którą, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Istota wyrażonego w tej uchwale wiążącego stanowiska wyraża się w tym, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 p.b., o ile nie ma podstawy prawnej do żądania przez organ nadzoru budowlanego złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do terenu na cele budowlane, o tyle nie oznacza to jednak, że w takim postępowaniu nie bada się kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ wówczas mogłoby dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co inwestora realizującego samowolę wykonawczą stawiałoby w sytuacji korzystniejszej, niż inwestora realizującego zabudowę z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa. Oznacza to, iż w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 p.b. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podlega badaniu i ma wpływ na treść podejmowanego rozstrzygnięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 2634/23; 27 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 33/19; 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1370/15; 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2183/11). Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 48 ust. 3 pkt 2 p.b., w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę lub zgłoszenia inwestor może wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane poprzez złożenie odpowiedniego oświadczenia. W postępowaniu naprawczym obowiązuje natomiast zasada ogólna - inwestor musi przedstawić dokumenty stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości, jednoznacznie wskazujące jego uprawnienie do wykonania robót budowlanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2183/11). W konsekwencji organ prowadzący postępowanie naprawcze jest zobowiązany do weryfikacji dokumentów potwierdzających prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przed wydaniem decyzji końcowej, niezależnie od tego, czy obiekt budowlany lub roboty budowlane podlegają reglamentacji prawa budowlanego. Przyjęcie odmiennego stanowiska byłoby sprzeczne z zasadą legalności i podważałoby funkcję prewencyjną postępowań nadzorczych w zakresie prawa budowlanego. W kontrolowanym przypadku organ nadzoru budowlanego nie dokonał ustaleń czy ściana, w której inwestor przeprowadził roboty budowlane stanowi współwłasność stron postpowania, co konsekwentnie w toku rozpoznania sprawy poodnosili skarżący. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że ściany zewnętrzne, dach z elementami zamocowania jego konstrukcji, czy elewacja budynku to części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 760/21). Należy zatem zbadać, czy w sprawie niniejszej doszło do sytuacji, gdzie roboty budowlane były wykonywane na wspólnej nieruchomości (organ wskazuje jedynie, że jest to ściana nośna ). W zawiązku z powyższym, organy nadzoru budowlanego powinny były przed wydaniem zaskarżonej decyzji ocenić, w ramach obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy, czy inwestor uprawniony był do dysponowania nieruchomością w zakresie umożliwiającym wykonanie spornych robót budowlanych. Zarówno kwestie współkorzystania z rzeczy wspólnej, jak i kwestie zarządu rzeczą wspólną unormowane są w kodeksie cywilnym i ew. w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048), w szczególności w rozdziałach 3 i 4 tej ustawy i to na kanwie przywołanych unrmowań organ powinien rozważyć, czy zakres i sposób wykonania spornych robót mieścił się w zakresie uprawnień inwestora, czy też mamy do czynienia ze ścianą pozostającą we współwłasności, ewentualnie innych norm prawnych (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 131/25), co może (lub ma) wpływ na możliwość "zalegalizowania" robót budowlanych, objętych postępowaniem. Ponadto, przy rozpoznawaniu sprawy organy nadzoru budowlanego pominęły całkowicie konieczność ustalenia czy roboty budowlane były kontynuowane po wydaniu przez organ postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia 3 kwietnia 2025 r., które jak wynika z akt inwestor odebrał osobiście inwestor 7 kwietnia. Zauważyć bowiem trzeba, że ustawodawca wiąże, z wykonywaniem robót budowlanych pomimo ich wstrzymania, daleko idące skutki prawne (art. 50a p b). Wprawdzie organ w uzasadnieniu orzeczenia pisze, ze po uzyskaniu zgłoszenia odbył ponowną kontrolę i takiego faktu nie stwierdził, ale dnia 10 kwietnia 2025 r. tego typu informację uzyskał od uczestników postępowania.
W związku z tym, że rozstrzyganie sprawy administracyjnej przez organ administracji wymaga zastosowania odpowiednich norm prawa materialnego, dokonywana przez Sąd kontrola prawidłowości tego zastosowania nie może nastąpić zanim organ sam - w ramach przyznanych mu prawem kompetencji nie rozstrzygnie sprawy administracyjnej z uwzględnieniem regulacji prawnych istotnych dla prawidłowego wydania decyzji administracyjnej. W rozpoznanej sprawie organy zaniechały rozważenia kwestii prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w świetle uregulowań tak ustawy o własności lokali, jak również przepisów prawa cywilnego dotyczących zarządu rzeczą wspólną. Z tych wglądów, dokonywanie przez Sąd oceny prawnej tych elementów postępowania byłoby na tym etapie postępowania przedwczesne. Sąd administracyjny nie może zastępować organu administracji w procesie stosowania prawa, polegającego niewątpliwie na wydawaniu decyzji administracyjnej na podstawie prawidłowo określonych i zastosowanych norm prawa materialnego. Ważne jest przy tym, aby zasadność zastosowanej w sprawie subsumpcji znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, pominięcie części materiału dowodowego doprowadziło do niepełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a tym samym skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Mając na względzie dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszyły przepisy prawa materialnego (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.) oraz przepisy postępowania (tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), gdy chodzi o poczynienie ustaleń (i ich zaprezentowanie w uzasadnieniu decyzji) dotyczących braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu naprawczym. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza również art. 107 § 3 k.p.a. oraz określoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższe rozważania i wynikające z nich wytyczne w zakresie dopełnienia wszystkich obowiązków związanych z ustaleniem stanu faktycznego i rozstrzygnięciem sprawy. Podstawowym zadaniem organu będzie wnikliwe, wszechstronne ustalenie i rozważnie okoliczności sprawy, w szczególności dokonanie ustaleń w zakresie zgodności prac budowlanych z postanowieniami planu miejscowego, a także posiadania przez uczestników postępowania zgody na dysponowania przez nich nieruchomością na cele budowlane.
Z tych względów, działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło