II SA/Wr 712/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z/s w S. na postanowienie Dyrektora R. Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji o odmowie wydania pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę w całości. [...] sp. z o. o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] września 2017 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania błędu pisarskiego w decyzji własnej tego organu z dnia [...] lipca 2017 r. Starosta dokonał sprostowania tej decyzji w zakresie zmiany numeru uchwały Rady Miejskiej w S. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w obrębie miasta S., wskazanej w wierszu 10-tym uzasadnienia decyzji (zamiast uchwały nr [...] wpisano uchwałę nr [...]) oraz jednostki redakcyjnej tej uchwały, wskazanej w wierszu 15-tym uzasadnienia (zamiast powołania § 7 ust. 2 pkt 2 powołano § 7 ust. 1 pkt 2). W ocenie skarżącej spółki zaskarżone postanowienie narusza: 1) przepis art. 113 § 1 k.p.a., poprzez: a) uznanie, że Starosta popełnił oczywistą omyłkę pisarską w treści uzasadnienia decyzji, podczas gdy omyłka miała charakter błędu istotnego, którego dopuszczono się w stosowaniu prawa, tj. w zakresie ustalenia prawa obowiązującego oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej; a) uznanie, że Starosta popełnił oczywistą omyłkę pisarską w treści uzasadnienia decyzji, podczas gdy błąd ten nie był do natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści uzasadnienia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy i z ogłoszonymi aktami normatywnymi, a dopiero po prześledzeniu szeregu aktów prawnych ogłoszonych w Dzienniku Urzędowym Województwa L.; 2) przepis art. 6 w związku z art. 8 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy kontrolę ustalenia prawa obowiązującego oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej – wynikającej z uchwały nr [...] lub nr [...] winien przeprowadzić organ II instancji ewentualnie sąd administracyjny, a także poprzez afirmowanie sytuacji, w której organ I instancji dopuszcza się błędów w doręczaniu orzeczeń z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Uzasadniając tak sformułowane zarzuty skargi jej autor wskazał na niezgodny z procedurą administracyjną sposób dokonania zmiany merytorycznej treści uzasadnienia decyzji, uniemożliwiający kontrolę legalności decyzji przez sąd. Takie działanie narusza zasady ogólne wymienione w zarzutach skargi. Naruszona jest zasada legalności i działania organu administracji w granicach prawa powszechnie obowiązującego poprzez dopuszczenie do oparcia rozstrzygnięcia o nieistniejący akt prawny, w szczególności o normy, których pochodzenia nie sposób dociec, wbrew stanowisku organu I instancji. Skarżący podkreślił, że przedmiot sprostowania nie może odnosić się do elementów stanu faktycznego sprawy, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych, ani też do podstaw prawnej decyzji, czy też zastosowanego przepisu prawa, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych. Stąd też sprostowanie decyzji na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia. Niedopuszczalne jest to tym bardziej wówczas, gdy osią sporu prawnego w niniejszej sprawie jest wykładnia i właściwe zastosowanie przepisów prawa stanowiących podstawę wydania sprostowanej decyzji. Zaznaczono, że w odwołaniu strona powołała się na orzecznictwo dotyczące przesłanek warunkujących możliwość udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, w tym konieczność wskazania konkretnej normy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W drugiej kolejności w ocenie strony skarżącej naruszona została zasada budzenia zaufania, ponieważ organ II instancji przyzwala na dopuszczanie się przez Starostę błędów w postaci wadliwego doręczenia odpisów orzeczeń z pominięciem profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, który przyznał, że doszło do pominięcia profesjonalnego pełnomocnika, jednocześnie uznając, że strona nie poniosła negatywnych z powodu tego uchybienia konsekwencji. W przekonaniu strony, takie wnioskowanie nie jest uprawnione i przerzuca na stronę obowiązek czuwania nad prawidłowością doręczania pism urzędowych, co przeczy zasadzie oficjalności doręczeń. Dyrektor Zarządu Gospodarki Wodnej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Istota sporu prawnego w badanej sprawie sprowadza się do kwestii dopuszczalności sprostowania na podstawie art. 113 k.p.a., jako oczywistej omyłki, błędu polegającego na wskazaniu w uzasadnieniu decyzji Starosty W. z dnia [...] lipca 2017 r. niewłaściwego numeru uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w obrębie miasta S., która to uchwała została opublikowana w Dzienniku Rzędowym Województwa L. z 2011 r., nr [...], poz. [...]. Zamiast przywołania uchwały o numerze [...], Starosta podał numer [...]. Tym numerem została określona uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w obrębie R., K., T. i L., którą ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Województwa L. z 2011 r., nr [...], pod pozycją [...]. Drugą omyłką, którą zostało dotknięte uzasadnienie decyzja było błędne powołanie § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały nr [...] zamiast ustępu 2 w punkcie 2 tego przepisu. W ocenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., w okolicznościach badanej sprawy, błąd polegający na wskazaniu w uzasadnieniu decyzji błędnego numeru uchwały, w sytuacji gdy treść akapitu w którym się znalazł oraz powołany Dzienniku Urzędowy Województwa L. jednoznacznie wskazują, że chodzi o uchwałę nr [...], stanowi oczywistą omyłkę, która może zostać sprostowana w trybie art. 113 k.p.a. W ten sam sposób został oceniony drugi z błędów. W tym przypadku organ stwierdził, że powołany w wierszu 15-tym uzasadnienia § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały nr [...] nie posiada podziału na punkty, podczas gdy ust. 2 tego paragrafu posiada taki podział, w tym znajduje się punkt 2, który określa obsługę obszaru objętego planem w zakresie infrastruktury technicznej w zakresie kanalizacji sanitarnej następująco: a) po wybudowaniu kanalizacji ustala się obowiązek odprowadzenia ścieków sanitarnych (bytowych, komunalnych do lokalnej oczyszczalni ścieków, b) budowa bezodpływowych zbiorników na nieczystości płynne (szamb), ale tylko do czasu budowy sieci kanalizacyjnej. W ocenie organu II instancji, z dalszej części akapitu jednoznacznie wynika, że organ I instancji rozstrzygnął w oparciu o treści § 7 ust. 2 pkt 2 uchwały nr [...]. Z kolei zdaniem pełnomocnika skarżącej strony omyłki w treści uzasadnienia decyzji miały charakter błędu istotnego, którego dopuszczono się w stosowaniu prawa i błąd ten nie był możliwy do natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści uzasadnienia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy i z ogłoszonymi uchwałami Rady Miejskiej. Oceniając argumenty stron należy przypomnieć, że art. 113 k.p.a. dopuszcza sprostowanie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w decyzji. Według utrwalonych już poglądów doktryny i judykatury przez błąd rachunkowy należy rozumieć omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, przy założeniu, że elementy przyjęte za podstawę tego działania były ustalone przez organ w sposób prawidłowy. Błędem pisarskim jest natomiast np. niewłaściwe użycie wyrazu, w szczególności niezgodne z jego znaczeniem w języku polskim, nieprawidłowa pisownia, odmiana lub ortografia, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Innymi oczywistymi omyłkami w wydanych decyzjach mogą być omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co w sposób widoczny jest niezgodne z myślą wyrażoną jednoznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy innego powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem decyzji, z treścią żądania strony, z zawartością materiałów znajdujących się w aktach sprawy czy też z innymi okolicznościami (zamiast wielu: por. R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 3 wyd., Warszawa 2011, s. 628 oraz powoływana tam literatura i orzecznictwo). W ocenie Sądu należy w pełni zgodzić się z argumentami pełnomocnika skarżącej spółki, że instytucja sprostowania nie może być wykorzystywana do naprawiania błędów dotyczących stosowania prawa. Nie może również prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Wbrew jednakże argumentom pełnomocnika spółki, w badanej sprawie błąd nie dotyczył stosowania prawa. Stosowanie prawa, w najkrótszym ujęciu, polega na ustaleniu treści obowiązującego prawa, ustaleniu stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz na ustaleniu konsekwencji prawnych zaistniałego stanu faktycznego w świetle wyinterpretowanej z obowiązującego przepisu normy prawnej. Błąd Starosty W., którego dotyczyło sporne sprostowanie, absolutnie nie może być potraktowany jako błąd w zakresie stosowania prawa. Oczywiście omyłkowe wskazanie numeru uchwały Rady Miejskiej w S., gdy jednocześnie organ prawidłowo wskazał publikator, gdzie uchwała została opublikowana, tj. Dziennik Urzędowy Województwa L. z 2011r., nr [...], poz. [...], nie odnosi się ani do ustalenia treści obowiązującego przepisu i jego interpretacji, ani do ustaleń faktycznych, ani do ustalenia konsekwencji prawnych. Błąd w zakresie stosowania prawa musiałby się odnosić do kwestii rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, względnie rozbieżności między rozstrzygnięciem a treścią uzasadnienia. Z żadnym z tych przypadków nie mamy do czynienia w analizowanym przypadku. Co więcej, o oczywistości tej omyłki świadczy fakt, że objęta wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego działka o nr ewid. [...] obręb m. S., położona jest na obszarze objętym uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w obrębie miasta S., nie zaś uchwałą [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2010 r., która dotyczy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w obrębie R., K., T. i L. Treść zatem akapitu, w którym powołano błędnie uchwałę nr [...], w tym zwłaszcza okoliczność dotycząca położenia działki nr [...], a także dalsza część uzasadnienia, gdzie prawidłowo wskazano już na uchwałę nr [...] świadczą, że Starosta W. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. wyjaśnił o jaką chodzi uchwałę Rady Miejskiej w S. Nie da się też żadną miarą przyjąć, że sprostowanie polegające na wskazaniu prawidłowego ustępu 2 przepisu § 7 uchwały nr [...] w miejsce błędnej powołanego ust. 1 tego przepisu narusza art. 113 § 1 k.p.a. Fakt, że błędnie podany ust. 1 nie ma dalszego podziału na punkty, w przeciwieństwie do ust. 2, a także dalsza treść akapitu uzasadnienia jednoznacznie wskazuje, że Starosta rozstrzygnął na podstawie § 7 ust. 2 pkt 2 uchwały nr [...]. Uzasadnienie decyzji, a także porównanie treści znajdujących się w aktach sprawy obu uchwał, pozwala stwierdzić, że omyłka miała charakter oczywisty, który można było sprostować na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Nie jest zatem prawdą, że do wykrycia zaistniałych omyłek nie mogło odprowadzić już powierzchowne zestawienie treści uzasadnienia z dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych. W ocenie sądu, nie było również potrzeby prześledzenia szeregu aktów prawnych ogłoszonych w Dzienniku Urzędowym Województwa L., skoro objęta wnioskiem działka nr [...], położona jest w obrębie S., a organ w uzasadnieniu decyzji powoła prawidłowy numer publikatora, w którym został ogłoszony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru. W ocenie Sądu, interpretując i stosując art. 113 k.p.a. należy dostrzegać ratio legis tego przepisu. Chodzi o usuwanie takich błędów zawartych w decyzji, które w żaden sposób nie rzutują na prawidłowość samego rozstrzygnięcia, są dostrzegalne już na pierwszy rzut oka, bez konieczności wnikliwej analizy treści rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji. Z takiego rodzaju błędami mamy do czynienia w badanej sprawie. Należy zwrócić również uwagę na konsekwencje przyjęcia poglądu reprezentowanego przez pełnomocnika skarżącej strony. Wykluczenie dopuszczalności usunięcia tak prostych błędów w uzasadnieniu decyzji, zakładając że nie będą one rzutowały na poprawność samego rozstrzygnięcia, oznaczałoby konieczność uchylania decyzji przez organ odwoławczy względnie sąd administracyjny. Taka konkluzja kłóci się z racjonalnie pojmowaną ekonomią procesową. Jej wyrazem jest wszak treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), stanowiącego, że podstawą uchylenia decyzji przez sąd administracyjny mogą być tylko takie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 113 k.p.a. nie jest uzasadniony. W dalszej kolejności należy wskazać, że choć pominięcie ustanowionego pełnomocnika przy doręczeniu postanowienia Starosty z dnia [...] sierpnia 2017 r., stanowi o naruszeniu zasad doręczania w postępowaniu administracyjnym, to jednak w realiach tej sprawy nie jest to błąd proceduralny, który wywołał dla strony ujemne skutki procesowe w postaci uchybienia terminu do złożenia zażalenia od tego postanowienia. Zatem mimo powyższego uchybienia procesowego, Sąd stwierdza, że nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie doszło więc do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów administracji publicznej w stopniu, który nakazywałby uchylić zaskarżone postanowienie. Reasumując, sprostowanie oczywistego błędu w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. było konieczne, aby usunąć oczywistą rozbieżność w treści uzasadnia. Podjęte przez organ działania nie prowadziły do zmiany tego rozstrzygnięcia. Prawa skarżącej spółki nie zostały zatem w żaden sposób naruszone. Ekonomia procesowa natomiast nakazuje usuwanie prostych, oczywistych błędów, nie wpływających na treść rozstrzygnięcia w uproszczonym trybie sprostowania. Rozstrzygnięcie nie uległo żadnej zmianie, prawa skarżącej spółki nie zostały w żaden sposób naruszone. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargą na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.