II SA/Wr 715/11

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie spękań ścian i wymiany pokrycia dachowego nad pomieszczeniami gospodarczymi postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, łączny ich dochód z tytułu świadczeń emerytalnych wynosi 2.888, 24 zł, a ich wydatki miesięczne kształtują się następująco: raty kredytowe- 1.324, 80 zł; opłata za telefon i telewizję- 110 zł; za energię elektryczną- 110 zł; za wodę – 75 zł; za wywóz śmieci- 27 zł; koszty lekarstw- ok. 300 zł. Dodał, że posiada dom o pow. 81, 33 m2. W piśmie z dnia 26 października 2011 r. skarżący poinformował, że na gaz wydatkuje 60 zł, a za opał na zimę zapłacił ok. 1.900 zł. Z załączonych wyciągów bankowych zawierających wybiórcze operacje bankowe wynika, że na dzień 14 września 2011 r. saldo na rachunku skarżącego wynosiło 7.237, 85 zł, a na dzień 13 października 2011 r. – 2.618, 59 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Podniesione przez skarżącego w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku tylko w części. Konieczność partycypowania przez skarżącego w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez niego sytuacji materialnej oraz w fakcie, że nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakiegokolwiek kosztu sądowego. Skarżący mimo wezwania nie przedłożył np. pełnych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (a jedynie dotyczących dwóch operacji związanych z wpływem świadczeń emerytalnych), a z przedłożonych fragmentarycznych wyciągów wynika m.in., że skarżący posiadał na koncie znaczne środki (powyżej 7.000 zł), które mógł przeznaczyć na opłacenie kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania. Dodać należy, że skarżący nie wyjaśnił co stało się z tym środkami i dlaczego nie zabezpieczył ich na poczet kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy to bowiem w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Istotne jest przy tym, że niektórych ze wskazanych przez skarżącego wydatków nie można uznać za aktualny np. przedłożony rachunek za opał nosi datę 20.06.2011 r. Podkreślić również należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.